Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(011)-7497/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Bakı şəhəri İş № 2(011)-7497/2025 24.09.2025 BAKI ŞƏHƏRİ XƏTAİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinin hakimi Nağıyev Vüqar Güloğlan oğlu, İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 BOKT MMC-yə, “Manato.az” platformasına, Cavabdeh2 MMC-yə və "xxxx" BOKT MMC-yə qarşı “borcun silinməsi və digər” tələbinə dair iddia ərizəsinə baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 BOKT MMC-yə, “Manato.az” platformasına, Cavabdeh2 MMC-yə və "xxxx" BOKT MMC-yə qarşı “borcun silinməsi və digər” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, mübahisəli borc məbləğinin (1975 manat) əsassız hesablanmış hissəsinin ləğv edilməsi, iddiaçının ödədiyi 630 manat pulun nəzərə alınması, borcun hansı əsasla "xxxx" MMC-yə və "xxxx" BOKT MMC-yə ötürüldüyünü təsdiq edən müqavilə və sənədlərin cavabdehlərdən tələb edilməsi, əgər bu sənədlər təqdim olunmazsa, yeni kreditorların ("xxxx" MMC və "xxxx" MMC-nin) iddialarının əsassız hesab olunması, iddiaçının kredit tarixçəsi üzərindəki mənfi qeydlərin aradan qaldırılması və bərpa edilməsi, dövlət rüsumunun cavabdehlərdən tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək hesab edir ki, iddia ərizəsi və ona əlavə olunmuş sənədlər iddiaçıya geri qaytarılmalıdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra - Mülki Prosessual Məcəllə) 149.2.3-cü maddəsinə əsasən iddia ərizəsində iddianın predmeti və qiyməti, iddiaçının və ya ərizəçinin tələbləri, onların öz tələblərinin əsası kimi istinad etdiyi fakt və hallar və onları təsdiq edən sübutların siyahısı, iddia bir neçə cavabdehə verildikdə isə onların hər birinə qarşı yönələn tələb göstərilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 151.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsi bu Məcəllənin tələblərinə riayət edilməklə verildikdə, onun məhkəmə icraatı mümkündür. Mülki Prosessual Məcəllənin 152.1.5-ci maddəsinə əsasən, müəyyən edilmiş qaydada və məbləğdə dövlət rüsumunun ödənilməsini təsdiq edən sənəd təqdim edilmədikdə, iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər geri qaytarılır. Mülki Prosessual Məcəllənin 152.4-cü maddəsinə əsasən, iddia ərizəsinin qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. İddia ərizəsindən görünür ki, iddia ərizəsində iddiaçı 1975 manat məbləğində borcun silinməsi, tərəfindən ödənilmiş 630 manat məbləğində pulun nəzərə alınmasını və kredit tarixçəsi üzərindəki mənfi qeydlərin aradan qaldırılmasını tələb etsə də, həmin tələblərin dəqiq olaraq hansı cavabdehə qarşı irəli sürdüyünü qeyd edilməmişdir. Bununla yanaşı, İddiaçı tərəfindən iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edilən zaman dövlət rüsumunun ödənilməsini təsdiq edən qəbz ərizəyə əlavə edilməmişdir. Ödəniləcək dövlət rüsumu cavabdehdən alınması tələb edilən pul məbləğinə uyğun olaraq “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş əmsallar nəzərə alınmaqla hesablanmalıdır. Həmçinin, Mülki Prosessual Məcəllənin 149.2.2-ci maddəsinə əsasən, iddia ərizəsində iddiaçının, onun nümayəndəsinin (əgər iddia ərizəsini nümayəndə təqdim edirsə), cavabdehin və işdə iştirak edən digər şəxslərin, şahidin və məhkəmə iclasına dəvət etmək istədiyi digər şəxslərin soyadı, adı, atasının adı (hüquqi şəxsə münasibətdə adı), şəxsiyyəti eyniləşdirməyə imkan verən digər məlumatlar, yaşayış yeri və ya olduğu yer (həm faktiki, həm də rəsmi qeydə alındığı ünvanı), yazışmaların aparılmasının istənildiyi digər ünvan, olduğu halda – iş yerinin ünvanı, telefon nömrələri, o cümlədən mobil telefon nömrələri, elektron poçt ünvanı, cavabdehin və işdə iştirak edən digər şəxslərin eyniləşdirmə məlumatları (şəxsiyyət vəsiqəsinin seriya nömrəsi və ya VÖEN, əcnəbilərin və vətəndaşlığı olmayan şəxslərin, xarici hüquqi şəxslərin və ya onların nümayəndəsinin eyniləşdirmə məlumatları) göstərilməlidir. İddia ərizəsindən görünür ki, iddia ərizəsində cavabdehlər qismində Cavabdeh1 BOKT MMC, “Manato.az” platforması, "xxxx" MMC və "xxxx" BOKT MMC qeyd edilsə də, iddia ərizəsində onlara məxsus eyniləşdirməyə imkan verən məlumatlar (VÖEN, hüquqi ünvan) qeyd edilməmişdir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia ərizəsinin qanunvericilikdə müəyyən edilmiş forma və məzmununa dair tələblərə riayət edilmədiyindən və iddia ərizəsinə qanunla müəyyən edilmiş qaydada dövlət rüsumunun ödənilməsini təsdiq edən qəbz əlavə edilmədiyindən iddia ərizəsi ona əlavə olunmuş sənədlərlə birlikdə iddiaçıya geri qaytarılmalıdır. Məhkəmə qeyd edir ki, yuxarıda göstərilən nöqsan aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etmək hüququ iddiaçıya izah olunmalıdır. Həmçinin qeyd edilməlidir ki, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla borclunun kredit hüquq münasibətləri üzrə yaranmış kredit borcunun və ya onun bir hissəsinin silinməsi, borcun azaldılması və ya borc öhdəliyindən tam və qismən azad edilmə, yaxud borcun məbləğinin müəyyən edilməsi kimi tələblər ayrıca iddia tələbi kimi məhkəmədə mülki işin başlanmasına əsas ola bilməz. Çünki kreditor tərəfindən yaranmış borc məbləği borcludan məhkəmə qaydasında tələb edilməyənədək kredit müqaviləsi üzrə kreditor və ya borclu tərəfindən hesablanmış borc məbləği özü-özlüyündə borclunun qanunla qorunan hüquqlarını və mənafelərini pozmur. Bu cür tələblər mahiyyətcə kreditorun borcun qaytarılması barədə gələcəkdə irəli sürəcəyi iddiaya etirazını təşkil etməklə, əsaslı olduğu halda iddianın tam və ya qismən rədd olunması üçün əsas ola bilər. Göstərilənlərə əsasən və Mülki Prosessual Məcəllənin 152.1.1 və 263-264-cü maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARA ALDİ: İddiaçı cavabdehlər Cavabdeh1 BOKT MMC-yə, “Manato.az” platformasına, Cavabdeh2 MMC-yə və "xxxx" BOKT MMC-yə qarşı “borcun silinməsi və digər” tələbinə dair iddia ərizəsi və ona əlavə edilmiş sənədlər iddiaçıya geri qaytarılsın. İddiaçıya izah edilsin ki, iddia ərizəsinin geri qaytarılması nöqsanlar aradan qaldırıldıqdan sonra ümumi qaydada ikinci dəfə məhkəməyə müraciət etməyə mane olmur. Qərardaddan 10 (on) gün müddətində Bakı Şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsinə (“Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet vasitəsilə) şikayət verilə bilər. Hakim Vüqar Nağıyev