Abşeron Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(012)-2789/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № 2(012)-2789/2021 30.06.2021 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Abşeron Rayon Məhkəməsi Hakim Səfiyeva Cəmilə İbrahim qızının sədrliyi Əliyeva Arzu Siyavuş qızının katibliyi, İddiaçı «xxxx» MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı «xxxx» MMC-nin Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsi üzrə mübahisələr tələbinə dair mülki işə 30 iyun 2021-ci il tarixdə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı «xxxx» MMC Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsi üzrə mübahisələr tələbinə dair iddia ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 13.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********63022 olan X5 7 markalı telefon üçün 225 manat ödənilməmiş hissə, 67 manat dəbbə pulu, 16.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********91686 olan iPhone X markalı telefon üçün 1264 manat ödənilməmiş hissə, 379 manat dəbbə pulu, 26.10.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********53283 olan X4 10 markalı telefon üçün 1.837 manat ödənilməmiş hissə, 551 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 4.323 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat məbləğində pulun alınaraq «xxxx» MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh 13.07.2019-cu il tarixli, 16.07.2019-cu il tarixli və 26.10.2019-cu il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ Kodu **********63022 olan X5 7 markalı telefon, İMEİ Kodu **********91686 olan iPhone X markalı telefon və İMEİ Kodu **********53283 olan X4 10 markalı telefon almış və nəticədə 4.323 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və 13.07.2018-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 678 manat olan İMEİ Kodu **********63022 olan X5 7 markalı telefon üçün 225 manat ödənilməmiş hissə, 67 manat dəbbə olmaqla, cəmi 292 manat borcu yaranmışdır. 16.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti 2.289 manat olan İMEİ Kodu **********91686 olan iPhone X markalı telefon üçün 1.264 manat ödənilməmiş hissə, 379 manat dəbbə pulu pulu olmaqla, cəmi 1.643 manat borcu yaranmışdır. 26.10.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 2.218 manat olan İMEİ Kodu **********53283 olan X4 10 markalı telefon üçün 1.837 manat ödənilməmiş hissə, 551 manat dəbbə pulu pulu olmaqla, cəmi 2.388 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1.859 manat təşkil edir. Məhkəmə prosesində iddiaçının nümayəndəsi X2 da iddianı müdafiə edərək onun təmin edilməsini xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəməyə gəlməməsinin səbəbini və ya mümkünsüzlüyünü bildirmədən və bu səbəblərin üzrlü olması barədə sübutlar təqdim etmədən, məhkəməyə gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə, mülki işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, işin materiallarını araşdırıb, işdə olan sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi aşağıdakı əsaslara görə qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan 13.07.2019-cu il tarixli, № 00779776 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ilə «xxxx» MMC arasında müqavilə bağlanmış və Cavabdeh «xxxx» MMC-dən İMEİ Kodu **********63022 olan X5 7 markalı telefonu qəbul etmiş və malın qiymətini hissə-hissə olmaqla satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 16.07.2019-cu il tarixli, № 00786952 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ilə «xxxx» MMC arasında müqavilə bağlanmış və Cavabdeh «xxxx» MMC-dən İMEİ Kodu **********91686 olan iPhone X markalı telefonu qəbul etmiş və malların qiymətini hissə-hissə olmaqla satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür İş materiallarında olan 26.10.2019-cu il tarixli, № 01007370 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh ilə «xxxx» MMC arasında müqavilə bağlanmış və Cavabdeh «xxxx» MMC-dən İMEİ Kodu **********53283 olan X4 10 markalı telefonu qəbul etmiş və malın qiymətini hissə-hissə olmaqla satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 10 mart 2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh «xxxx» MMC-yə 13.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********63022 olan X5 7 markalı telefon üçün 225 manat ödənilməmiş hissə və 67 manat dəbbə olmaqla, ümumilikdə 292 manat borcu vardır. Həmin ödəniş cədvəlindən görünür ki, onun «xxxx» MMC-yə 16.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********91686 olan iPhone X markalı telefon üçün 1.264 manat ödənilməmiş hissə və 379 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 1.643 manat borcu vardır. Həmin ödəniş cədvəlindən görünür ki, onun «xxxx» MMC-yə 26.10.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********53283 olan X4 10 markalı telefon üçün 1.837 manat ödənilməmiş hissə və 551 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 2.388 manat borcu vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə isə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Mülki Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Mülki Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər ücün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri ücün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Mülki Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar ücün cavabdehdir. Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, 13.07.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 67 manat dəbbənin məbləği azaldılmalı, 6 manat müəyyən edilməli, 16.07.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 379 manat dəbbənin məbləği azaldılmalı, 37 manat müəyyən edilməli, 26.10.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə hesablanmış 551 manat dəbbənin məbləği azaldılmalı, 55 manat müəyyən edilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddiaçı «xxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmasına baxmayaraq, Cavabdeh müqavilə ilə üzərinə düşən öhdəliyi vaxtında yerinə yetirmədiyindən və bununla da onun əmlak vəziyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə pisləşməsi müəyyən edildiyindən, Cavabdeh 13.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********63022 olan X5 7 markalı telefon üçün 225 manat ödənilməmiş hissə, 6 manat dəbbə pulu, 16.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********91686 olan iPhone X markalı telefon üçün 1.264 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat dəbbə pulu və 26.10.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********53283 olan X4 10 markalı telefon üçün 1.837 manat ödənilməmiş hissə, 55 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 3.424 manat pul alınaraq iddiaçı «xxxx» MMC-yə ödənilməlidir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə istinad edərək hesab edir ki, 30 manat dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçı təşkilata ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 217.3-cü maddəsinə əsasən, qətnamə iş üzrə müəyyən edilm iş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 218.3-cü maddəsinə əsasən, hakim işdə iştirak edən şəxsl ərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-1 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi qismən təmin edilsin. Cavabdeh 13.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********63022 olan X5 7 markalı telefon üçün 225 manat ödənilməmiş hissə, 6 manat dəbbə pulu, 16.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********91686 olan iPhone X markalı telefon üçün 1.264 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat dəbbə pulu və 26.10.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********53283 olan X4 10 markalı telefon üçün 1.837 manat ödənilməmiş hissə, 55 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 3.424 manat pul və iddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun əvəzi alınaraq iddiaçı «xxxx» MMCyə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Abşeron rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Cəmilə Səfiyeva