Abşeron Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(012)-4695/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № 2(012)-4695/2020 07.12.2020 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Əhmədov Habil Yunis oğlunun sədrliyi, Abaszadə Sevda Nizami qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı «alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair» iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı «alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair» iddia ərizəsi ilə Abşeron Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Abşeron Rayon Məhkəməsinin 2(012)- 7674/2016 saylı, xx xxxxxx 2016-cı il tarixli qətnaməsinə əsasən onun xeyrinə təyin edilmiş xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşma çatanadək saxlanmaları üçün cavabdehin hər ay bir uşağa görə 117 (yüz on yeddi) manat alimentin miqdarı artırılaraq cavabdehdən hər ay bir bir uşağa görə 170 (yüz yetmiş) manat, cəmi 340 (üç yüz qırx) manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasında iddia tələbini müdafiə edərək onunla əsaslandırmışdır ki, Tərtər Rayon Məhkəməsinin 2(61)-1135/2014 saylı, xx xxxxxx 2014-cü il tarixli qətnaməsinə əsasən Cavabdeh ilə onun arasında Tərtər rayon Söylən kənd icra nümayəndəliyi tərəfindən xx xxxxx 2007-ci ildə 01 sayla qeydə alınmış nikahın pozulması qət edilmişdir. Nikahları məhkəmə qaydasında ləğv edildikdən sonra birgə nikahdan olan övladları - xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X5 onun himayəsində qalmışdır. Cavabdehlə aralarında olan razılığa əsasən övladları üçün aliment məsələsi məhkəmədən kənar öz aralarında həll olunacaqdı və cavabdeh öz övladlarına baxacağını ona söz verərək, məhkəmədə aliment tələb etməməyini xahiş etmişdir. O da cavabdeh ilə razılaşmış və məhkəmədə aliment tələb etməmişdir. Lakin cavabdeh sözünü tutmayaraq, övladlarına bir manatda olsa, pul ödəməmiş və ümumiyyətlə övladları ilə maraqlanmamışdır. O, məcbur olub faktiki yaşadığı ərazi üzrə Abşeron Rayon Məhkəməsinə aliment tələbinə dair cavabdehə qarşı iddia qaldırmışdır. Abşeron Rayon Məhkəməsinin 2(012)-7674/2016 saylı, xx xxxxxx 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə iddia tələbi qismən təmin edilərək, xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün hər uşağa görə hər ay 117 (yüz on yeddi) manat, ümumilikdə 234 (iki yüz otuz dörd) manat sabit pul məbləğində aliment Cavabdeh tutularaq ona ödənilməsi qət edilmişdir. Hər iki övladı məktəblidir. Onların təlabatları günügündən artır. O, işləmir və heç bir yerdən gəliri yoxdur. Ölkəmizi ağuşuna alan koronovirus pandemiyasınma görə isə maddi vəziyyəti daha da pisləşmişdir. Cavabdehin maddi imkanı xeyli yaxşıdır. O, ona aliment pulundan başqa öz övladları üçün əlavə maddi yardım göstərmir. Bundan əlavə doğma övladları ilə maraqlanmır. O, tək başına körpəlikdən hər iki övladlannı böyütmüş, hazırda isə onların təlabatlarını ödəməkdə çətinlik çəkir. Odur ki, göstərilənləri nəzərə alaraq məhkəmədən iddiasının təmin olunmasını xahiş edir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Belə olan halda məhkəmə, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5. maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iddiaçının izahatını dinləyib, iş materiallarını və işin faktiki hallarını hərtərəfli araşdıraraq hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 34-cü maddəsinin İV bəndinə əsasən uşaqlara qayğı göstərmək, onları tərbiyə etmək valideynlərin həm hüququ, həm də borcudur. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş: -Tərtər rayonu, Soyulan kənd icra nümayəndəliyi tərəfindən xx.xx.2019-cu il tarixdə verilmiş AZ-T № 095675 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiqlənmiş surətlərindən görünür ki, X6 xx.xx.2007-ci ildə Tərtər rayonu, Hacallı kəndində anadan olmuş atası Cavabdeh, anası İddiaçıdır.. -Tərtər rayonu, Soyulan kənd icra nümayəndəliyi tərəfindən xx.xx.2019-cu il tarixdə verilmiş AZ-T № 095676 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamənin notarial qaydada təsdiqlənmiş surətlərindən görünür ki, X5 xx.xx.2008-ci ildə Tərtər rayonu, Hacallı kəndində anadan olmuş atası Cavabdeh, anası İddiaçıdır.. -Tərtər rayon Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli, 2(61)-1135/2014 saylı qətnaməsinin suərtindən görünür ki, iddiaçı Cavabdeh ilə cavabdeh İddiaçı arasında Tərtər rayon Söylən kənd icra nümayəndəliyi tərəfindən xx xxxxx 2007-ci ildə sayla qeydə alınmış nikah pozulmuşdur. -Abşeron rayon Məhkəməsinin 2(012)-7674/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli qətnaməsinin surətindən görünür ki, xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X4 və xx xxxxxxxx 2008ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün hər uşağa görə hər ay 117 (yüz on yeddi) manat, ümumilikdə 234 (iki yüz otuz dörd) manat sabit pul məbləğində aliment Cavabdeh tutularaq İddiaçı ödənilməsi qət edilmişdir. -Abşeron RPŞ QvŞV bölməsi tərəfindən xx.xx.2020-ci ildə verilmiş xx.xx.2021-ci ilədək etibarlı olan X2 görünür ki, xx.xx.1978-ci il təvəllüdlü İddiaçı, xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X1 rayonu, Xırdalan şəhəri, Bakı- Sumqayıt Şossesi, Abşeron GŞ y/K, bina 1, blok 84, mənzil 53-də olduğu yer üzrə xx.xx.20120-ci il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək qeydiyyata alınmışdırlar. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən olundu ki, tərəflər xx.xx.2007-ci ildə rəsmi nikaha daxil olmuş, birgə nikahlarından xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X5 anadan olmuşdur. Tərtər rayon Məhkəməsinin xx.xx.2014-cü il tarixli, 2(61)-1135/2014 saylı qətnaməsinə əsasən iddiaçı Cavabdeh ilə cavabdeh İddiaçı arasında Tərtər rayon Söylən kənd icra nümayəndəliyi tərəfindən xx xxxxx 2007-ci ildə sayla qeydə alınmış nikah pozulmuşdur. Abşeron rayon Məhkəməsinin 2(012)-7674/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli qətnaməsinə əsasən xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X4 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün hər uşağa görə hər ay 117 (yüz on yeddi) manat, ümumilikdə 234 (iki yüz otuz dörd) manat sabit pul məbləğində aliment Cavabdeh tutularaq İddiaçı ödənilməsi qət edilmişdir. İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Abşeron Rayon Məhkəməsinin 2(012)-7674/2016 saylı, xx xxxxxx 2016-cı il tarixli qətnaməsinə əsasən onun xeyrinə təyin edilmiş xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşma çatanadək saxlanmaları üçün cavabdehin hər ay bir uşağa görə 117 (yüz on yeddi) manat alimentin miqdarı artırılaraq cavabdehdən hər ay bir bir uşağa görə 170 (yüz yetmiş) manat, cəmi 340 (üç yüz qırx) manat sabit pul məbləğində alimentin tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin: 75.1. və 75.4. maddələrinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. 78.1. maddəsinin tələbində göstərilir ki, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa və ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində müəyyən edilə bilər. 78.2. maddəsinə əsasən sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Eyni zamanda, Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 112.1. maddəsinin tələbində göstərilir ki, aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda, məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər və ya alimenti ödəməli olan şəxsi tərəflərin diqqətəlayiq başqa maraqlarını da nəzərə almaqla aliment ödəməkdən azad edə bilər. «Uşaq hüquqları haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 5-ci maddəsinə əsasən dövlət orqanları, bütün fiziki və hüquqi şəxslər öz fəaliyyətində uşaqların mənafelərini üstün tutmalı, onların hüquqlarının təmin olunmasına şərait yaratmalıdırlar. Azərbaycan Respublikasının normativ hüquqi aktları və müvafiq orqanların qərarları uşaq mənafelərinə zidd olmamalı və onların icrası uşaqların həyatına, inkişafına və tərbiyəsinə zərər gətirməməlidir. Uşağın hüquq və mənafelərini məhdudlaşdıran hər hansı əqd etibarsızdır. İşin hallarını araşdıraraq məhkəmə qeyd edir ki, nikahın pozulması ilə əlaqədar uşağın valideynlərdən birinin himayəsinə verilməsi, uşağa qulluq, onun sağlamlıq, təhsil, inkişaf, məişət qayğılarının çəkilməsinin uşağın himayəsində olduğu valideynin üzərinə düşməsi, qanunvericilklə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminatın aliment kimi digər valideyndən tutulmasına əsas verir. Azərbaycan Respublikasında 2020-ci il üçün yaşayış minimumu haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən 2020-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə uşaqlar üçün 170 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Məhkəmə, qanunun qeyd edilən tələbini rəhbər tutaraq qeyd edir ki, Abşeron rayon Məhkəməsinin 2(012)-7674/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli qətnaməsinin ilə tutulmuş alimentin miqdarı 117 manat hazırkı gün üçün yaşayış minimumundan azdır və məlum olduğu kimi qeyd olunan məhkəmə qətnaməsi ilə uşağın saxlanması üçün 117 manat aliment tutulması qət ediləndən sonra yaşayış minimumu bir neçə dəfə artmışdır. Hazırkı şəraitdə həmin uşağın yaşını, qida və digər zəruri xərclərə tələbatını nəzərə alaraq, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, 117 manat aliment məbləği müəyyən edilmiş yaşayış minimumundan aşağı olduğundan uşağın saxlanması üçün yetərli hesab edilə bilməz. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” xx xxxx 2016-cı il tarixli, qərarında qeyd edilir ki, uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır (“Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsi). Beləliklə, məhkəmə, qanunun qeyd edilən tələbini rəhbər tutub məhkəmə iclasında tədqiq edilən sübutları qiymətləndirərək, həmçinin, tərəflərin birgə nikahından olan uşağın mənafeyini nəzərə alaraq, xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün Abşeron rayon Məhkəməsinin 2(012)-7674/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə müəyyən olunmuş alimentin miqdarının dəyişdirilərək, Cavabdeh xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün İddiaçı xeyrinə hər ay hər uşağa görə 170 manat, cəmi 340 manat sabit pul məbləğində aliment tutulmasını məqsədəmüvafiq hesab edir. Bundan başqa məhkəmə qeyd edir ki, Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinə əsasən, aliment məhkəməyə müraciət edildiyi vaxtdan tutulur. Hazırki iddia tələbi isə alimentin tutulması barədə ilkin iddia deyil, alimentin artırılması barədədir. Bu səbəbdən də məhkəmə hesab edir ki, artırılmış alimentin tutulmasının vaxtı Ailə Məcəlləsinin 100.2-ci maddəsinin təsiri altına düşə bilməz. “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxx 2016cı il tarixli, 8-2/2016 №-li Qərarında da məhkəmələrə tövsiyyə edilmişdir ki, məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarı dəyişdirilərkən (artırılarkən və ya azaldılarkən) və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilərkən bu barədə məhkəmə qətnaməsinin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən miqdarı dəyişdirilmiş alimentin tutulması hesablanır və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilir. Ona görə də, məhkəmə qeyd edir ki, hazırki halda alimentin dəyişdirilmiş miqdarı qətnamənin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən başlayaraq tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsinə əsasən uşaqların qayğısına qalmaq və onları tərbiyə etmək valideynlərin borcudur. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin xx xxxx 1992-ci il tarixli, 236 saylı qərarı ilə Azərbaycan Respublikasının qoşulduğu, BMT-nin Baş Məclisinin xx xxxxxx 1989-cu il tarixdə qəbul etdiyi «Uşaq hüquqları haqqında» Konvensiyanın 3-cü maddəsinə əsasən, uşaqlar barəsində bütün tədbirlərdə əsas diqqət uşaq mənafelərinin daha yaxşı təmin edilməsinə yönəldilir, istər bu tədbirlər sosial təminat məsələləri ilə məşğul olan dövlət idarələri və ya özəl idarələr tərəfindən görülsün, istərsə də məhkəmələr, inzibati və ya qanunvericilik orqanları tərəfindən. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.3. maddəsində göstərilir ki, qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Abşeron rayon Məhkəməsinin 2(012)-7674/2016 saylı, xx.xx.2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə müəyyən olunan alimentin miqdarı dəyişdirilərək, xx xxxx 2007-ci il təvəllüdlü X6 və xx xxxxxxxx 2008-ci il təvəllüdlü X3 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün Cavabdeh İddiaçı qızının xeyrinə hər ay hər uşağa görə 170 (yüz yetmiş) manat, cəmi 340 (üç yüz qırx) manat sabit pul məbləğində aliment tutulsun. Alimentin dəyişdirilmiş miqdarı qətnamənin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən başlayaraq tutulsun. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamədən, qətnamə işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Abşeron Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Habil Əhmədov