Abşeron Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(012)-5723/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xırdalan şəhəri İş № 2(012)-5723/2021 04.11.2021 ABŞERON RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədov Elman Tofiq oğlunun sədrliyi, Mirzəzadə Şəbnəm Çingiz qızının katibliyi, İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə Abşeron Rayon Məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 13.02.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, Acer Notebook, Panasonic Headphones, Trust notebook çantası, Logitech Mouse üçün 737 manat, 221 manat dəbbə pulu, 15.02.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, Alyans Kamod, Masa, Vitrin Antuanetta mebel əşyası, Adona Mobilya-pufik ürək üçün 644 manat ödənilməmiş hissə, 190 manat dəbbə pulu, 06.07.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ Kodu **********80068 olan Huawei P20 Lite markalı telefon üçün 280 manat ödənilməmiş hissə, 84 manat ödənilməmiş hissə, 11.09.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ Kodu **********01074 Samsung Galaxy A10 markalı telefon üçün 276 manat ödənilməmiş hissə, 82 manat dəbbə pulu, 11.09.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Tekstil-SV Nevresim Takımı üçün 72 manat ödənilməmiş hissə, 21 manat dəbbə pulu, 19.02.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, Retro mebel əşyası, Bora-mətbəx masası, stulu üçün 915,80 manat ödənilməmiş hissə, 273,20 manat dəbbə pulu və 19.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, Samsung LED televizor, Sonorous Surefix asqı üçün 819 manat, 243 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 4858 manat borc və ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 30 manat pulun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X2 iddia tələbini onunla əsaslandırdı ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı 13.02.2019-cu il tarixli, 00513041 saylı, 15.02.2019-cu il tarixli, 00516305 saylı, 06.07.2019-cu il tarixli, 00765189 saylı, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905207 saylı, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905245 saylı, 19.02.2020-ci il tarixli, 20114078 saylı və 19.02.2020-ci il tarixli, 20114228 saylı müqavilələrə əsasən Acer Notebook, Panasonic Headphones, Trust notebook çantası, Logitech Mouse, Alyans Kamod, Masa, Vitrin Antuanetta mebel əşyası, Adona Mobilya-pufik ürək, İMEİ Kodu **********80068 olan Huawei P20 Lite markalı telefon, İMEİ Kodu **********01074 Samsung Galaxy A10 markalı telefon, Tekstil-SV Nevresim Takımı və Retro mebel əşyası, Bora-mətbəx masası, stulu almış və 4858 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 1608 manat olan Acer Notebook, Panasonic Headphones, Trust notebook çantası, Logitech Mouse üçün 737 manat, 221 manat dəbbə pulu, alqı-satqı qiyməti 2544 manat olan Alyans Kamod, Masa, Vitrin Antuanetta mebel əşyası, Adona Mobilya-pufik ürək üçün 644 manat ödənilməmiş hissə, 190 manat dəbbə pulu, alqı-satqı qiyməti 679 manat olan İMEİ Kodu **********80068 olan Huawei P20 Lite markalı telefon üçün 280 manat ödənilməmiş hissə, 84 manat ödənilməmiş hissə, alqı-satqı qiyməti 462 manat olan İMEİ Kodu **********01074 Samsung Galaxy A10 markalı telefon üçün 276 manat ödənilməmiş hissə, 82 manat dəbbə pulu, alqı-satqı qiyməti 168 manat olan Tekstil-SV Nevresim Takımı üçün 72 manat ödənilməmiş hissə, 21 manat dəbbə pulu, alqı-satqı qiyməti 1996,80 manat olan Retro mebel əşyası, Bora-mətbəx masası, stulu üçün 915,80 manat ödənilməmiş hissə, 273,20 manat dəbbə pulu, alqı-satqı qiyməti 819 manat olan Samsung LED televizor, Sonorous Surefix asqı üçün 819 manat ödənilməmiş hissə, 243 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 4858 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 4533 manat təşkil edir. Qeyd olunanlara əsasən o, iddia tələbinin təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq iş üzrə Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmə səbəbi barədə məlumat verməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işə cavabdehin iştirakı olmadan baxmağı məqsədə müvafiq hesab etmişdir. İş materiallarında olan 13.02.2019-cu il tarixli, 00513041 saylı müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış və bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh Acer Notebook, Panasonic Headphones, Trust notebook çantası, Logitech Mouse almış və malın qiymətini ödəniş cədvəlində qeyd olunmuş qaydada hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 15.02.2019-cu il tarixli, 00516305 saylı müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış və bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh Alyans Kamod, Masa, Vitrin Antuanetta mebel əşyası, Adona Mobilya-pufik ürək almış və malın qiymətini ödəniş cədvəlində qeyd olunmuş qaydada hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 06.07.2019-cu il tarixli, 00765189 saylı müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış və bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh İMEİ Kodu **********80068 olan Huawei P20 Lite markalı telefon almış və malın qiymətini ödəniş cədvəlində qeyd olunmuş qaydada hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 11.09.2020-ci il tarixli, 00905207 saylı müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış və bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh İMEİ Kodu **********01074 Samsung Galaxy A10 markalı telefon almış və malın qiymətini ödəniş cədvəlində qeyd olunmuş qaydada hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 11.09.2020-ci il tarixli, 00905245 saylı müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış və bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh Tekstil-SV Nevresim Takımı almış və malın qiymətini ödəniş cədvəlində qeyd olunmuş qaydada hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 19.02.2020-ci il tarixli, 20114078 saylı müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış və bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh Retro mebel əşyası, Bora-mətbəx masası, stulu almış və malın qiymətini ödəniş cədvəlində qeyd olunmuş qaydada hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 19.02.2020-ci il tarixli, 20114228 saylı müqavilədən görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında müqavilə bağlanmış və bu müqaviləyə əsasən Cavabdeh Samsung LED televizor, Sonorous Surefix asqı almış və malın qiymətini ödəniş cədvəlində qeyd olunmuş qaydada hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan 01 iyul 2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Acer Notebook, Panasonic Headphones, Trust notebook çantası, Logitech Mouse üçün Cavabdeh 732 manat ödənilməmiş məbləğ və 221 manat dəbbə pulu, Alyans Kamod, Masa, Vitrin Antuanetta mebel əşyası, Adona Mobilya-pufik ürək üçün 644 manat ödənilməmiş hissə, 190 manat dəbbə pulu İMEİ Kodu **********80068 olan Huawei P20 Lite markalı telefon üçün 280 manat ödənilməmiş hissə, 84 manat ödənilməmiş hissə, İMEİ Kodu **********01074 Samsung Galaxy A10 markalı telefon üçün 276 manat ödənilməmiş hissə, 82 manat dəbbə pulu, Tekstil-SV Nevresim Takımı üçün 72 manat ödənilməmiş hissə, 21 manat dəbbə pulu, Retro mebel əşyası, Bora-mətbəx masası, stulu üçün 915,80 manat ödənilməmiş hissə, 273,20 manat dəbbə pulu və Samsung LED televizor, Sonorous Surefix asqı üçün 819 manat, 243 manat dəbə pulu olmaqla, ümumilikdə 4858 manat borcu vardır. Məhkəmə iddiaçı şirkətin nümayəndəsini dinləyib, iş materiallarını araşdırıb, mümkün və mötəbər sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, tərəflər arasında 13.02.2019-cu il tarixli, 00513041 saylı, 15.02.2019-cu il tarixli, 00516305 saylı, 06.07.2019-cu il tarixli, 00765189 saylı, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905207 saylı, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905245 saylı, 19.02.2020-ci il tarixli, 20114078 saylı və 19.02.2020-ci il tarixli, 20114228 saylı alqı-satqı müqavilələri bağlanmışdır. Bu müqavilələr Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsi ilə müəyyən olunmuş qaydada tam fəaliyyət qabiliyyətli şəxslər arasında bağlanıb və onların etibarsızlığına səbəb ola biləcək digər hallar da mövcud deyildir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidirlər. 13.02.2019-cu il tarixli, 00513041 saylı, 15.02.2019-cu il tarixli, 00516305 saylı, 06.07.2019-cu il tarixli, 00765189 saylı, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905207 saylı, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905245 saylı, 19.02.2020-ci il tarixli, 20114078 saylı və 19.02.2020-ci il tarixli, 20114228 saylı müqavilələr üzrə Cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəliyi, yəni aldğı malların qiymətini alqı-satqı müqavilələrinə və ödəmə cədvəlinə uyğun olaraq ödəməmiş və öhdəliklərini pozmuşdur. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Mülki Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Mülki Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən, icranı geçikdirmiş borclu geçikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və geçikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Mülki Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə görə əgər bu Məcəllə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Mülki Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyət və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının cavabdehdən öhdəliyi lazımınca icra etmədiyi üçün cərimə pulu almaq tələbinin də qanuni əsasları vardır. Belə ki, Mülki Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və lazımınca icra edilmədyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 449-cu maddəsinin şərh edilməsinə dair 09 iyul 2009-cu il tarixli qərarında göstərilir ki, borclu şəxsin mülkiyyət maraqları qorunmalı və onun həddən artıq maliyyə məsuliyyətinə cəlb olunmasının qarşısı alınmalıdır. Bank müştərilərinin depozitləri üzrə öhdəliklərin lazımınca yerinə yetirilməsində ifadə olunan ümumi maraqla borclu şəxsin mülkiyyət hüquqlarının müdafiəsi arasında ədalət tarazlığına riayət olunmalıdır. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, dəbbə pulu hissələrində 13.02.2019-cu il tarixli, 00513041 saylı müqaviləyə əsasən, İMEİ Kodu **********29221 olan Samsung Galaxy A10 markalı telefon üçün hesablanmış 237 manat məbləğində cərimənin azaldılması cavabdehin maddi durumunu daha da yaxşılaşdıra biləcəyinə görə iddia tələbi qismən təmin edilərək 10 manat, 15.02.2019-cu il tarixli, 00516305 saylı, müqaviləyə əsasən, Alyans Kamod, Masa, Vitrin Antuanetta mebel əşyası, Adona Mobilya-pufik ürək üçün 147 manat məbləğində dəbbə pulu 10 manat, 06.07.2019-cu il tarixli, 00765189 saylı müqaviləyə əsasən, İMEİ Kodu **********80068 olan Huawei P20 Lite markalı telefon üçün hesablanmış 84 manat ödənilməmiş hissə 5 manat, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905207 saylı müqaviləyə əsasən, İMEİ Kodu **********01074 Samsung Galaxy A10 markalı telefon üçün hesablanmış 82 manat dəbbə pulu 5 manat, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905245 saylı müqaviləsinə əsasən, Tekstil-SV Nevresim Takımı üçün hesablanmış 21 manat dəbbə pulu 2 manat, 19.02.2020-ci il tarixli, 20114078 saylı müqaviləyə əsasən, Retro mebel əşyası, Bora-mətbəx masası, stulu üçün 273,20 manat dəbbə pulu 10 manat və 19.02.2020-ci il tarixli, 20114228 saylı müqaviləyə əsasən, Samsung LED televizor, Sonorous Surefix asqı üçün 243 manat dəbbə pulu 10 manat məbləğində olmalıdır. Məhkəmə həmçinin Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə istinad edərək hesab edir ki, iddiaçının məhkəməyə müraciət etmək üçün dövlət rüsumu kimi ödədiyi 30 (otuz) manat da cavabdehdən alınmalı və iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında təqdim olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə həmçinin Azərbaycan Respublikası MPM-in 119.1-ci maddəsinə istinad edərək hesab edir ki, iddiaçının məhkəməyə müraciət etmək üçün dövlət rüsumu kimi ödədiyi 30 (otuz) manat da cavabdehdən alınmalı və iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. 13.02.2019-cu il tarixli, 00513041 saylı müqaviləyə əsasən, Acer Notebook, Panasonic Headphones, Trust notebook çantası, Logitech Mouse üçün 737 manat, 10 manat dəbbə pulu, 15.02.2019-cu il tarixli, 00516305 saylı, müqaviləyə əsasən, Alyans Kamod, Masa, Vitrin Antuanetta mebel əşyası, Adona Mobilya-pufik ürək üçün 644 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu, 06.07.2019-cu il tarixli, 00765189 saylı müqaviləyə əsasən, İMEİ Kodu **********80068 olan Huawei P20 Lite markalı telefon üçün 280 manat ödənilməmiş hissə, 5 manat dəbbə pulu, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905207 saylı müqaviləyə əsasən, İMEİ Kodu **********01074 Samsung Galaxy A10 markalı telefon üçün 276 manat ödənilməmiş hissə, 5 manat dəbbə pulu, 11.09.2020-ci il tarixli, 00905245 saylı müqaviləsinə əsasən, Tekstil-SV Nevresim Takımı üçün 72 manat ödənilməmiş hissə, 2 manat dəbbə pulu, 19.02.2020-ci il tarixli, 20114078 saylı müqaviləyə əsasən, Retro mebel əşyası, Bora-mətbəx masası, stulu üçün 915,80 manat ödənilməmiş hissə, 10 manat dəbbə pulu və 19.02.2020-ci il tarixli, 20114228 saylı müqaviləyə əsasən, Samsung LED televizor, Sonorous Surefix asqı üçün 819 manat, 10 manat dəbbə pulu və olmaqla, ümumilikdə 3795,80 manat borc və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 30 manat pul Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-yə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Abşeron Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Elman Məmmədov