Ağdaş Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(014)-1220/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdaş rayonu İş № 2(014)-1220/2022 13.09.2022 AĞDAŞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Nəsibov Famil Hümbət oğlunun sədrliyi Fərəcova Gülnarə Kamal qızının katibliyi İddiaçı "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi Nümayəndə1 Cavabdeh nümayəndəsi Nümayəndə2 iştirakı ilə İddiaçı "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbi haqqında iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC Cavabdeh qarşı kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İş üzrə Cavabdeh etirazı əsasında məhkəmənin 22 iyul 2022-ci il tarixli qərardadı ilə iş iddia icraatına keçirilmişdir. İddiaçı "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" MMC ilə cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 43 və 43/1 saylı müqaviləyə əsasən cavabdeh (Mürsəl kəndi ərazisində yerləşən) 15.0 hektar sahədə pambıq əkməyi və yetişdirdiyi məhsulu iddiaçıya satmağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin icrası ilə əlaqədar cavabdeh iddiaçıdan 10257.46 manat məbləğində vəsaiti (iş və xidməti) avans olaraq götürmüşdür. Müqavilənin şərtlərinə əsasən götürdüyü avans vəsaitinin dəyərini xam-pambıqla ödəməli və avans götürdüyü vəsait üzrə borcunu bağladıqdan sonra təhvil verməli olduğu xam-pambığın qalan dəyərini müqavilədə göstərilən müddətdə almalı idi. Cavabdehin sifarişi əsasında 2018-ci il mövsümündə 17 ha sahədə 510.0 manat dəyərində şum, 22 ha sahədə 264.0 manat dəyərində çiyid səpini, 360 kq 1843.20 manat dəyərində siyid toxumu, 36.5 ha səhədə 438 manat dəyərində kultivasiya, 23 ha sahədə 322.0 manat dəyərində səpin qabağı mala, 15 ha sahədə 255.0 manat dəyərində ağır diskli mala, 3 ha sahədə 42.0 manat dəyərində çöp doğrama, 15 ha sahədə 150.0 manat dəyərində 1-ci üz pambıq yığımı 700.0 manat, dərmanlama, 174.90 manat məbləğində pedisitlər, maşınla becərməyə avans olaraq becərmə-suvarmaya 4805.0 manat, əl yığımına 753.36 manat, cəmi 10257.46 manat məbləğində vəsait xərclənmişdir. Lakin, cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozaraq 2018-ci il mövsümü başa çatsa da 6294.16 manat məbləğində xam-pambıq təhvil vermiş, bununla da iddiaçıya 3963.30 manat məbləğində borcu qalmışdır. Borcun ödənilməsi barədə dəfələrlə müraciət olunmasına baxmayaraq cavabdeh iddiaçıya olan borcunu ödəməkdən üzürsüz səbəblərdən yayınmışdır. Odur ki, Cavabdeh iddiaçının xeyrinə 3963.30 manat borcun və 59.63 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılması xahiş edilir. İddiaçı "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi Nümayəndə1 məhkəmə iclasında iddianı qismən müdafiə etdi, ərizə ilə müraciət edərək Cavabdeh 2120.10 manat əsas borcun və 59.63 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun, cəmi 2179.73 manat məbləğində pulun alınaraq iddiaçı "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC-yə verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Cavabdeh nümayəndəsi Nümayəndə2 məhkəmə iclasında iddianı qismən qəbul edərək yaranmış borc məbləğinin şişirildiyini, "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC-yə 2120.10 manat məbləğində borcları olduğunu, buna görə də iddiann həmin hissədə təmin edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə tərəflərin nümayəndələrinin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq hesab edir ki, aşağıdakı əsaslara görə iddia qismən təmin edilməlidir. İş materialları ilə müəyyən olunur ki, «"xxxx" MMC ilə cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2018-ci il tarixli 43 və 43/1 saylı müqaviləyə əsasən cavabdeh (Mürsəl kəndi ərazisində yerləşən) 15.0 hektar sahədə pambıq əkməyi və yetişdirdiyi məhsulu iddiaçıya satmağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin icrası ilə əlaqədar cavabdeh iddiaçıdan 10257.46 manat məbləğində vəsaiti (iş və xidməti) avans olaraq götürmüşdür. Müqavilənin şərtlərinə əsasən götürdüyü avans vəsaitinin dəyərini xam-pambıqla ödəməli və avans götürdüyü vəsait üzrə borcunu bağladıqdan sonra təhvil verməli olduğu xam-pambığın qalan dəyərini müqavilədə göstərilən müddətdə almalı idi. Cavabdehin sifarişi əsasında 2018-ci il mövsümü başa çatsa da 6294.16 manat məbləğində xam-pambıq təhvil vermiş, bununla da iddiaçıya 3963.30 manat məbləğində borcu qalmışdır, bununla da iddiaçıya 3963.30 manat məbləğində borcu qalmışdır, iddiaçı tərəfindən 59.63 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Dövlət rüsumu haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununun 8.1.2-ci maddəsinə əsasən iddia qiyməti 1000 manatdan 10000 manatadək olduqda 30 manat və iddia qiymətinin 1 faizi məbləğində dövlət rüsumu ödənilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 80-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin gedişində təqdim olunmuş ancaq o sübutları qəbul edir və nəzərə alır ki, onlar işdə tərəflərin tələblərini müəyyən edən faktlarla və hallarla əlaqədardır. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Cavabdeh tərəfindən iddia etiraf edildikdə və bu məhkəmə tərəfindən təsdiq edildikdə, məhkəmə iddiaçının irəli sürdüyü tələblərin təmin olunması barədə qətnamə çıxarır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-2-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlərdə ərizə bu Məcəllənin 4-cü fəslində müəyyən edilmiş ümumi aidiyyət qaydalarına əsasən verilir. Qeyd olunanlara əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 2120.10 manat borc və 41.30 manat ödənilmiş dövlət rüsumu, cəmi 2161 manat 40 qəpik (iki min bir yüz almış bir manat qırx qəpik) tutularaq "xxxx" MMC-nin hüquqi varisi İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə Ağdaş Rayon Məhkəməsi vasitəsilə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, işdə iştirak edən şəxslərə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Qətnamə qanuni qüvvəyə mindikdən sonra icra edilir. Sədrlik edən: Famil Nəsibov