Ağdaş Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(014)-45/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağdaş rayonu İş № 2(014)-45/2023 31.01.2023 AĞDAŞ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hаkim Əliyev Nizam Mubariz оğlunun sədrliyi Məhkəmə iclаsının kаtibi Qarayev Orxan Sərxan oğlunun katibliyi İddiaçı Cаvаbdеh Cavabdeh iştirakları ilə, İddiaçı cаvаbdеh Cavabdeh qarşı «dəymiş ziyanın ödənilməsi» tələbinə dаir işə 31 yanvar 2023-cü il tаriхdə Ağdaş rаyоn Məhkəməsinin binаsındа аçıq məhkəmə iclаsındа bахаrаq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı cаvаbdеh Cavabdeh qarşı «dəymiş ziyanın ödənilməsi» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx xxxxxx 1988-ci ildə Ağdaş rayunu Malay kəndində doğulmuş, Ağdaş rayonu Qaradağlı kəndidnə qeydiyyatda olan və yaşayan Cavabdeh yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində onun tərəfindən dəymiş 2485 manat ziyanın və dövlət rüsumu hesabına ödəmiş olduğu 45 manat pulun cavabdehdən alınaraq ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasına iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə verərək, xx xxxxxx 1988-ci ildə Ağdaş rayunu Malay kəndində doğulmuş, Ağdaş rayonu Qaradağlı kəndidnə qeydiyyatda olan və yaşayan Cavabdeh yol-nəqliyyat hadisəsi nəticəsində onun tərəfindən ona dəymiş 2485 manat ziyanın və dövlət rüsumu hesabına ödəmiş olduğu 45 manat pulun, həmçinin aylıq qazancı olan minimum 1500 manat pulun cavabdehdən alınaraq ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 53-cü maddəsinə əsasən iddiaçı məhkəmə tərəfindən qətnamə qəbul edilənə kimi iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa haqlıdır. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, özünə məxsus Mercedes-Vita markalı **- TB-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili var. Həmin avtomobil ilə Mingəçevir şəhərində Qəbələ şəhərinə gedərkən Bakı-Şamaxı-Yevlax yolunun 243-cü km-də hərəkətdə olan zaman yolun sağ tərəfində əvvəldən tanımadığı sonradan adını bildiyi Cavabdeh idarə etdiyi **-XX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili ilə qəfildən öz yolunun soluna, yəni onun yoluna çıxaraq dönmə əməliyyatı aparmaq istəmişdir. Həmin vaxt onun idarə etdiyi avtomobilin qabaq sağ hissəsindən vuraraq qəza törətmişdir. Sonra DYPB-nin əməkdaşları hadisə yerinə gələrək, hadisə yerinin şəkillərini çəkmiş və sxem tərtib etmişdirlər. Bundan sonra o və Taleh hər ikisi də sərxoşluq müayinəsindən keçmişdir. Daha sonra Ağdaş RPŞnin DYPB-də dəvət edilmiş, orada hadisə ilə bağlı izahat vermiş və sonra da Cavabdeh barəsində İXM-nin 327.2-ci maddəsi ilə protokol tərtib edilmişdir. Hadisə nəticəsində ona maddi ziyanlıq dəymiş və qarşı tərəfin ona avtomobilini özünün düzəltdirməyini dediyini bildirmişdir. Onun avtomobilinə ziyanlıq dəydiyini və ziyanlığın ödənilməsini tələb etmişdir. ünvan 1 ünvanda yerləşən "xxxx" MMC tərəfindən nəqliyyat vasitələrinin təmirinə (bərpa edilməsinə) dair smeta (haqq-hesab) tərtib edilmişdir. Mütəxəssisin iştirakı ilə tərtib edilmiş smeta əsasında müəyyən edilmişdir ki, hadisə nəticəsində ona 1800 manat avtomobilin ehtiyyat hissələrinə dəyən ziyanlıq, 685 manat təmir xərci olmaqla ümumilikdə 2485 manat maddi zərər dəymişdir. Lakin cavabdeh həmin maddi ziyanı dəfələrlə deyilməsinə baxmayaraq könüllü ödəmək istəmir və hər dəfə vurduğu ziyanının əvəzini ödəməyəcəyini bildirmişdir. Cavabdehin ona vurduğu 2485 manat zərəri könüllü ödəməkdən yayındığından aralarında yaranmış dəymiş ziyanın ödənilməsinə dair mülki mübahisə məhkəm qaydasında həlledilməlidir. İddiaçı məhkəmə iclasında iddia tələbini müdafiə edərək, məhkəmədən iddianın təmin edilməsini və bu barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh X2 məhkəmə iclasında iddia tələbini qəbul etməyərək, iddiaçının özünün də yüksək surətlə avtomobil idarə etdiyini bildirərək iddianın rədd edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iddiaçının və cavabdehin izahatlarını dinləyib, iş mаtеriаllаrını araşdıraraq hеsаb еdir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən Mingəçevir şəhər İstismar sahəsi tərəfindən verilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli 430 saylı arayışdan məlum olur ki, Məmmədov X1 şəhərində V.Abdullayev küçəsi ev 2 mənzil 30-da yaşayır. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən ünvan 1 ünvanda yerləşən "xxxx" MMC tərəfindən nəqliyyat vasitələrinin təmirinə (bərpa edilməsinə) dair tərtib edilmiş smeta əsasında müəyyən edilmişdir ki, hadisə nəticəsində 1800 manat avtomobilin ehtiyyat hissələrinə dəyən ziyanlıq, 685 manat təmir xərci olmaqla ümumilikdə 2485 manat maddi zərər dəymişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən xx.xx.2022-ci il tarixli TP ******* nömrəli inzibati tənbeh vermə haqqında qərarına əsasən Cavabdeh AR İXM-nin 327.2-ci maddəsi ilə təqsirli bilinmiş, barəsində 40 manat məbləğində cərimə edilmə haqqında inzibati tənbeh növü tətbiq edilmişdir. Mülki işdə olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən Ağdaş rayon məhkəməsinin 27 sentyabr 2022-ci il tarixli 2(014)-1485/2022 saylı qərardadı ilə iş üzrə məhkəməəmtəəşünaslıq eskpertizası tərəfindən rəyin verilməsi qərara alınmışdır. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən verilmiş 16 dekabr 2022-ci il tarixli 9/7921 saylı ekspert rəyindən məlum olur ki, nəzəri hesablama yolu 22 avqust 2022-ci il tarixli “Nəqliyyat vasitələrinin təmirinə dair smeta cədvəlinədki məlumatlara əsasən avtohissələrin qiymətləri nəzərə alınmaqla 2013-cü il buraxılışlı “Mercedes Vito” markalı, ** TB *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomonilin təmir-bərpa xərci hadisə baş verən tarixə təxminən 2500 manat müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 71-ci maddəsinin 1-ci bəndinə görə, konstitusiyada təsbit edilmiş insan və vətəndaş hüquqlarını və azadlıqlarını gözləmək və qorumaq qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyəti orqanlarının borcudur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 21.1-ci maddəsinə əsasən zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1096.1-ci maddəsinə əssən mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1096.2-ci maddəsinə əsasən delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1097.1-ci maddəsinə əsasən Mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1108.1-ci maddəsinə əsasən Ətrafdakılar üçün yüksək təhlükə ilə bağlı fəaliyyəti (nəqliyyat vasitələrindən, mexanizmlərdən, yüksək gərginlikli elektrik enerjisindən, atom enerjisindən, partlayıcı maddələrdən, güclü təsir edən zəhərlərdən və i.a. istifadə edilməsi; tikinti fəaliyyətinin və onunla bağlı digər fəaliyyətin həyata keçirilməsi və s.) nəticəsində mülki hüquq pozuntusu törətmiş fiziki və hüquqi şəxslər yüksək təhlükə mənbəyinin vurduğu zərərin əvəzini ödəməyə borcludurlar, bu şərtlə ki, zərərin qarşısıalınmaz qüvvənin təsiri və ya zərərçəkənin qəsdi nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirməsinlər. Zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi yüksək təhlükə mənbəyinə mülkiyyət hüququ ilə və ya digər qanuni əsasla (icarə hüququ ilə, nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna dair etibarnamə üzrə və i.a.) sahiblik edən fiziki və ya hüquqi şəxsin öhdəsinə qoyulur. Beləliklə məhkəmədə müəyyən olundu ki, iddiaçının özünə məxsus Mercedes-Vita markalı **-TB-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili var. İddiaçı həmin avtomobil ilə Mingəçevir şəhərində Qəbələ şəhərinə gedərkən Bakı-Şamaxı-Yevlax yolunun 243-cü kmdə hərəkətdə olan zaman yolun sağ tərəfində əvvəldən tanımadığı sonradan adını bildiyi Cavabdeh idarə etdiyi **-XX-*** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobili ilə qəfildən öz yolunun soluna, yəni onun yoluna çıxaraq dönmə əməliyyatı aparmaq istəmişdir. Həmin vaxt iddiaçının idarə etdiyi avtomobilin qabaq sağ hissəsindən vuraraq qəza törətmişdir. Sonra DYPB-nin əməkdaşları hadisə yerinə gələrək, hadisə yerinin şəkillərini çəkmiş və sxem tərtib etmişdirlər. Bundan sonra iddiaçı və cavabdeh hər ikisi də sərxoşluq müayinəsindən keçmişdir. Daha sonra Ağdaş RPŞ-nin DYPB-də dəvət edilmiş, orada hadisə ilə bağlı izahat verilmiş və sonra da Cavabdeh barəsində İXM-nin 327.2-ci maddəsi ilə protokol tərtib edilmişdir. Hadisə nəticəsində iddiaçıya maddi ziyanlıq dəymiş və cavabdehin iddiaçıya avtomobilini özünün düzəltdirməyini dediyini bildirmişdir. İddiaçı avtomobilinə ziyanlıq dəydiyini və ziyanlığın ödənilməsini tələb etmişdir. ünvan 1 ünvanda yerləşən "xxxx" MMC tərəfindən nəqliyyat vasitələrinin təmirinə (bərpa edilməsinə) dair smeta (haqq-hesab) tərtib edilmişdir. Mütəxəssisin iştirakı ilə tərtib edilmiş smeta əsasında müəyyən edilmişdir ki, hadisə nəticəsində iddiaçıya 1800 manat avtomobilin ehtiyyat hissələrinə dəyən ziyanlıq, 685 manat təmir xərci olmaqla ümumilikdə 2485 manat maddi zərər dəymişdir. İş materiallarında olan və məhkəmə iclasında tədqiq edilən Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzi tərəfindən verilmiş ekspert rəyinə əsasən 2013-cü il buraxılışlı “Mercedes Vito” markalı, ** TB *** dövlət qeydiyyat nişanlı avtomobilin təmir-bərpa xərci hadisə baş verən tarixə təxminən 2500 manat müəyyən edilmişdir. İddiaçının iddia ərizəsində tələb etdiyi əldən çıxmış fayda kimi aylıq qazancı olan minimum 1500 manat pulun cavabdehdən alınaraq onun xeyrinə verilməsini tələb etsədə ona daie hissəsində sübutlar təqdim etmədiyindən həmin hissədə rədd edilməlidir. Məhkəmə tоplаnmış və tədqiq оlunmuş sübutlаrа məcmu hаldа hüquqi qiymət vеrərək belə nəticəyə gəlir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh 2485 (iki min dörd yüz səksən beş) manat pul tutularaq İddiaçı verilməlidir. Ödənilmiş 45 manat dövlət rüsumunun 15 manatı iddiaçıya aid edilməli, qalan 30 manatı isə cavabdehdən tutularaq iddiaçıya verilməlidir. İddia qalan hissədə əsassız olduğundan rədd edilməlidir. Aparılmış ekspertiza tədqiqatın dəyəri 50 (əlli) manat ekspertiza xərci Cavabdeh alınıb Dövlət xəzinədarlığı Agentliyinə, kod 210005, VÖEN ********** m/h AZ41NABZ********************4, SFİFT BİK CTREAZ22, benefisiarın adı: Məhkəmə Ekspertizası MƏRKƏZİ, benefisiarın hesabı AZ34CTRE********************, VÖEN ********** hesabına ödənilsin. Аzərbаycаn Rеspublikаsı Mülki Prоsеssuаl Məcəlləsinin 14.2-ci mаddəsinin tələbinə görə, məhkəmə yаlnız tərəflərin təqdim еtdikləri sübutlаrı аrаşdırmаlı və оnlаrdаn istifаdə еtməlidir. Аzərbаycаn Rеspublikаsı Mülki Prоsеssuаl Məcəlləsinin 77.1-ci mаddəsinə əsаsən hər bir tərəf öz tələb və еtirаzlаrının əsаsı kimi istinаd еtdiyi hаllаrı sübut еtməlidir. Аzərbаycаn Rеspublikаsı Mülki Prоsеssuаl Məcəlləsinin 82.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş hökmü, habelə cinayət təqibi üzrə qüvvəyə minmiş digər qərarı mülki işə və kommersiya mübahisəsinə baxılarkən məhkəmə üçün hadisənin olub-olmaması və şəxsin həmin hadisəyə aidiyyəti hissəsində məcburidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 101.3-cü maddəsinə əsasən, ekspertin rəyi məhkəmədə tədqiq olunur və digər sübutlarla yanaşı qiymətləndirilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, ərizədə qoyulmuş tələblər üzrə nəticəyə gələrkən isə Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 217.4cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Yuxarıda qeyd edilənlərə əsaəsn və Аzərbаycаn Rеspublikаsı Mülki Prоsеssuаl Məcəlləsinin 213, 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, QƏT ЕTDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 2485 (iki min dörd yüz səksən beş) manat pul tutularaq İddiaçı xeyrinə verilsin. Ödənilmiş 45 manat dövlət rüsumunun 15 manatı iddiaçıya aid edilməli, qalan 30 manatı isə cavabdehdən tutularaq iddiaçıya verilsin. İddia qalan hissədə əsassız olduğundan rədd edilməlidir. Aparılmış ekspertiza tədqiqatın dəyəri 50 (əlli) manat ekspertiza xərci Cavabdeh alınıb Dövlət xəzinədarlığı Agentliyinə, kod 210005, VÖEN ********** m/h AZ41NABZ********************4, SFİFT BİK CTREAZ22, benefisiarın adı: Məhkəmə Ekspertizası MƏRKƏZİ, benefisiarın hesabı AZ34CTRE********************, VÖEN ********** hesabına ödənilsin. Qətnаmədən rəsmi qаydаdа vеrildiyi gündən bir аy müddətində Ağdaş rаyоn Məhkəməsi vаsitəsi ilə Şəki Аpеllyаsiyа Məhkəməsinə аpеllyаsiyа şikаyəti vеrilə bilər. Hakim N.M.Əliyev.