Ağcabədi Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(017)-1263/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Ağcabədi rayonu İş № 2(017)-1263/2023 20.07.2023 AĞCABƏDİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Ağcabədi Rayon Məhkəməsi hakim Quliyev Etibar Bəhrəm oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclasının katibi X1 iştirakı ilə İddiaçı “Finka Azerbaijan” MM QBKT-nin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borc” tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı “Finka Azerbaijan” MM QBKT cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borc” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat əsas borc, 61,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3490,89 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat əsas borc, 17,58 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1715,14 manat məbləğində borcun, 2 müqavilə üzrə ümumilikdə 5206,03 manat məbləğində borcun, həmçinin ödənilmiş 72,07 manat dövlət rüsumunun müştərək qaydada cavabdehlərdən alınaraq “Finka Azerbaijan” MM QBKT-yə verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı “Finka Azerbaijan” MM QBKT iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh1 ilə “Finka Azerbaijan” MM QBKT arasında xx.xx.2019-cu il tarixli kredit (restrukturizasiya) müqavilələri bağlanmışdır. Kredit müqavilələrinin şərtlərinə uyğun olaraq Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə illik 1 faizlə 60 ay müddətinə bankdan 3429,61 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə illik 1 faizlə 60 ay müddətinə bankdan 1697,56 manat məbləğində kredit verilmişdir. Kreditin qaytarılması müddətində kreditin əsas məbləği və ona hesablanmış faizlər razılaşdırılmış qrafik üzrə banka ödənməli idi. Bank üzərinə götürdüyü öhdəliyi tam icra etmişdir. Lakin borcalan Cavabdeh1 kredit müqaviləsinin şərtlərini pozaraq kreditin əsas məbləğini və ona hesablanmış faizlərin ödənilməsini kredit ayrılan vaxtdan mütəmadi olaraq gecikdirmişdir. Ona bu barədə dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq öhdəliyi icra etməmiş və xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat əsas borc, 61,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3490,89 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat əsas borc, 17,58 manat faiz borc olmaqla, cəmi 1715,14 manat məbləğində borcu, 2 müqavilə üzrə ümumilikdə 5206,03 manat məbləğində məbləğində borcu ödənilməmiş qalmaqdadır. Zaminlik müqaviləsinə əsasən borcalan Cavabdeh1 kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üzrə cavabdehlik öhdəliyini zamin Cavabdeh2 öz üzərinə götürmüşdür. Bundan başqa, kredit müqaviləsinin 5.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən öhdəliyin icra edilməməsi, lazımınca icra edilməməsi hallarında bu müqavilə üzrə restrukturizasiya edilən kredit borcunu gecikdirilimş əsas məbləği üzrə 5 il müddətinə 0,1 faizindən çox olmamaqla dəbbə pulunu (cəriməni) təqvim üzrə hər yubanma günü üçün ödəməyi borclu üzərinə götürür. Ona görə də müştərək qaydada cavabdehlərdən xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat əsas borc, 61,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3490,89 manat; xx.xx.2019cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat əsas borc, 17,58 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1715,14 manat məbləğində borcun, 2 müqavilə üzrə ümumilikdə 5206,03 manat məbləğində borcun, həmçinin ödənilmiş 72,07 manat dövlət rüsumunun “Finka Azerbaijan” MM QBKT-nin xeyrinə tutulmasına dair qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi məhkəməyə teleqram göndərərək işə onun iştirakı olmadan baxılıb qərar qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə nümayəndənin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehlərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli kredit (restrukturizasiya) müqavilələrinin və ödəniş cədvəllərinin surətindən görünür ki, bu kredit müqavilələrinə əsasən kreditor borclunun vaxtı keçmiş əsas kredit borcunun: xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat qalıq məbləğini ödəmək məqsədi ilə güzəştli kreditin verilməsi, borclu isə verilmiş güzəştli krediti və ona hesablanan faizləri bu müqavilənin tərkib hissəsi olan ödəniş cədvəli üzrə kreditora ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Həmin müqavilələrə əsasən kredit 1 faizlə 5 il müddətinə verilmişdir. Həmin müqavilənin şərtlərinə əsasən müqavilə ilə müəyyənləşdirilən öhdəliyin icra edilməməsi, lazımınca icra edilməməsi hallarında bu müqavilə üzrə restrukturizasiya edilən kredit borcunu gecikdirilmiş əsas məbləği üzrə 5 il müddətinə 0,1 faizindən çox olmamaqla dəbbə pulunu (cəriməni) təqvim üzrə hər yubanma günü üçün ödəməyi borclu üzərinə götürür. İş materiallarında olan zaminlik müqaviləsinə əsasən borcalan Cavabdeh1 kredit müqavilələri üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üzrə cavabdehlik öhdəliyini zamin Cavabdeh2 öz üzərinə götürmüşdür. İş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat əsas borc, 61,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3490,89 manat borcu vardır. İş materiallarında olan xx.xx.2023-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat əsas borc, 17,58 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1715,14 manat məbləğində borcu vardır. Məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Cərimə pulu ödənildikdən sonra onun miqdarının azaldılması istisna edilir (maddə 467). Mülki Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən: “Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 21.2-ci maddəsinə görə zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər başa düşülür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1 və 448.2-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 470.1-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissəhissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 472.1-ci maddəsinin əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar Azərbaycan Respublikası Məcəlləsinin 472.2-ci maddəsinə əsasən Əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Beləliklə, məhkəmə iclasında toplanmış və tədqiq edilmiş sübutların məcmusu və digər iş materialları ilə təsdiq olundu ki, Cavabdeh1 ilə “Finka Azerbaijan” MM QBKT arasında xx.xx.2019cu il tarixli **********1842 nömrəli və xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqavilələri bağlanmışdır. “Finka Azerbaijan” MM QBKT üzərinə düşən öhdəliyi tam yerinə yetirmiş, Cavabdeh1 xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə illik 1 faizlə 60 ay müddətinə 3429,61 manat, xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə illik 1 faizlə 60 ay müddətinə 1697,56 manat məbləğində kredit verilmişdir. Lakin cavabdeh kredit müqavilələrinin şərtlərinə uyğun olaraq üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirməmiş, müəyyən edilmiş qrafik üzrə kredit borcunu banka ödəməmişdir. Zaminlik müqaviləsinə əsasən borcalan Cavabdeh1 kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi üzrə cavabdehlik öhdəliyini zamin Cavabdeh2 öz üzərinə götürmüşdür. Məhkəmə hesab edir ki, “Finka Azerbaijan” MM QBKT ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat əsas borc, 61,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3490,89 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat əsas borc, 17,58 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1715,14 manat məbləğində borc, 2 müqavilə üzrə ümumilikdə 5206,03 manat məbləğində borc, habelə ödənilmiş 72,07 manat dövlət rüsumu cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada tutularaq “Finka Azerbaijan” MM QBKT-nin xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbinin məbləği 5206,03 manat olduğu, bu tələb tam təmin edildiyi üçün (xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat əsas borc, 61,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3490,89 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat əsas borc, 17,58 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1715,14 manat məbləğində borc, 2 müqavilə üzrə ümumilikdə 5206,03 manat) ödənilmiş iddia tələbinin məbləğinə uyğun olaraq ödənilmiş 72,07 manat dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehlərdən alınaraq iddiaçıya verilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.4-cü maddəsinə müvafiq olaraq məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 218.3-cü maddəsinə əsasən hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216- 220-ci və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. “Finka Azerbaijan” MM QBKT ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli **********1842 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 3429,61 manat əsas borc, 61,28 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3490,89 manat; xx.xx.2019-cu il tarixli **********1839 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1697,56 manat əsas borc, 17,58 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1715,14 manat məbləğində borc, 2 müqavilə üzrə ümumilikdə 5206,03 manat məbləğində borc, habelə ödənilmiş 72,07 manat dövlət rüsumu cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 müştərək qaydada tutularaq “Finka Azerbaijan” MM QBKT-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətinə Ağcabədi Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Etibar Quliyev