Astara Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(018)-782/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Astara rayonu İş № 2(018)-782/2024 28.06.2024 ASTARA RAYON MƏHKƏMƏSİ Astara Rayon Məhkəməsinin hakimi X2 İddiaçı Kommersiya Bankı ASC-nin Cavabdeh qarşı «borc tələbinə» kiçik iddiaya dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında Astara Rayon Məhkəməsinin binasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı «borc tələbi barədə» iddia verərək, cavabdehdən iddiaçının xeyrinə 5442 (beş min dörd yüz qırx iki) manat 11 (on bir) qəpik əsas borc üzrə, 1481 (min dörd yüz səksən bir) manat 96 (doxsan altı) qəpik faiz borcu üzrə, 90 (doxsan) manat 76 (yetmiş altı) qəpik cərimə borcu üzrə cəmi 7014 (yeddi min on dörd) manat 83 (səksən üç) qəpik borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 90 (doxsan) manat 15 (on beş) qəpik məbləğində vəsaitin tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsindən görünür ki, X3 xx.xx.2022-ci il tarixli 13-MCR-1-2796-22/1 saylı kredit müqaviləsi əsasında İddiaçı ASC-dən xx.xx.2022-ci il tarixində 36 ay müddətində illik 19.5% (on doqquz tam onda beş faiz) ödəmək şərtilə 15000 (on beş min) manat məbləğində kredit götürmüşdür. X3 müqavilənin şərtlərini pozaraq dövri olaraq ödəməli olduğu kreditinin ödənilməsinə dair öhdəliyi vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Nəticədə kredit müqaviləsi üzrə İddiaçı ASC -yə 5442 (beş min dörd yüz qırx iki) manat 11 (on bir) qəpik əsas borc üzrə, 1481 (min dörd yüz səksən bir) manat 96 (doxsan altı) qəpik faiz borcu üzrə, 90 (doxsan) manat 76 (yetmiş altı) qəpik cərimə borcu üzrə cəmi 7014 (yeddi min on dörd) manat 83 (səksən üç) qəpik borc yaranmışdır. xx.xx.2023-cü il tarixdə X3 vəfat etdiyindən öhdəlik zaminlik müqaviləsi üzrə Cavabdeh keçmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli ********** nömrəli mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı ASC-nin adından məhkəməyə müraciət edilməsi üçün dövlət büdcəsinə 90 (doxsan) manat 15 (on beş) qəpik dövlət rüsumu ödəmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, X1 xx.xx.2022-ci il tarixli 13-MCR-1-2796-22/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2024-cü il tarixinə İddiaçı ASC-yə 5442 (beş min dörd yüz qırx iki) manat 11 (on bir) qəpik əsas borc üzrə, 1481 (min dörd yüz səksən bir) manat 96 (doxsan altı) qəpik faiz borcu üzrə, 181 (yüz səksən bir) manat 52 (əlli iki) qəpik cərimə borcu üzrə cəmi 7105 (yeddi min yüz beş) manat 59 (əlli doqquz) qəpik borcu yaranmışdır. Mülki işə əlavə edilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli bildirişdən görünür ki, İddiaçı ASC ilə cavabdeh arasında bağlanmış müqavilə əsasında borc yaranmış və cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəlikəri yerinə yetirmədiyi üçün zaminin öhdəlikləri və həmin öhdəliklərin icra edilmədiyi halda görüləcək tədbirlər barədə zaminə məlumat verilmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli Z/19220/22 nömrəli zaminlik müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 5 (beş) iş günü ərzində cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir; 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır; 284-6.1-ci maddəsinə əsasən, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır; 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür; 445.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və ya icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Məhkəmə iddia ərizəsini, işdə olan hüquqi sənədləri tədqiq edib, toplanmış sübutların məcmusuna hüquqi qiymət verərək, belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi qismən təmin olunmalıdır. İddia tələbini qismən təmin edən məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutların məcmusuna qiymət verərək, habelə qanunvericilik aktlarının müddəalarına istinad edərək belə qənaətə gəlir ki, kredit müqaviləsi üzrə iddiaçının iddia etdiyi 90 (doxsan) manat 76 (yetmiş altı) qəpik manat məbləğində cərimə pulu azaldılaraq 2 (iki) manat həddində müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 562.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Həmin Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Beləliklə, təqdim edilən sənədlərin iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyi, iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatların alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurətinin olmadığı qənaətinə gələrək, hesab edirəm ki, iddia qismən təmin edilərək yaranmış borc məbləği cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Həmçinin Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən iddia qaldırılması üçün iddiaçının ödədiyi 90 (doxsan) manat 15 (on beş) qəpik dövlət rüsumu da iddiaçının xeyrinə cavabdehdən tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1, 284-5 və 284-6-cı maddələrini rəhbər tuturaq, QƏT ETDİM: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 5442 (beş min dörd yüz qırx iki) manat 11 (on bir) qəpik əsas borc, 1481 (min dörd yüz səksən bir) manat 96 (doxsan altı) qəpik faiz borcu, 02 (iki) manat cərimə borcu, cəmi 6926 (altı min doqquz yüz iyirmi altı) manat 7 (yeddi) qəpik borc və 90 (doxsan) manat 15 (on beş) qəpik ödənilmiş dövlət rüsumu alınıb İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Astara Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Məhkəmə qətnaməsindən apellyasiya şikayəti verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: İlqar Məmmədov