Beyləqan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(020)-868/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Beyləqan rayon İş № 2(020)-868/2023 14.06.2023 BEYLƏQAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Beyləqan Rayon Məhkəməsinin hakimi Seyfullayev Seyfəli İzzət oğlunun sədrliyi, Abbasov Zaur Alı oğlunun katibliyi, İddiaçı- İddiaçı, Cavabdeh- Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı məhkəmədə iddia qaldıraraq Cavabdeh 7500 manat əsas borcun və 102 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun 50(əlli) manat hüquqi yardım görə və digər xərclər(nəqliyyat və.sair) 100 manat ,500 manat əldən çıxmış faydaya görə, cəmi 8252 manat pulun alınıb ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəmə iclasında iddianı müdafiə edərək izahatında göstərdi ki, O Beyləqan rayonunda xidmət edərkən xx.xx.2020-ci il tarixində yaxın tanışı olan cavabdeh X1 5000 manat məbləğində "xxxx" ASC-nin Beyləqan rayon filialından kredit götürərək borc pul vermişdir. Cavadehlə onun razılaşmalarına əsasən o krediti götürüb ona verəcəkdi daha sonra isə onun adıma rəsmiləşdirilmiş kreditin ödənişini özü ödəyəcəkdi. Həmin kredit müqaviləsi üzrə kredit ödənişlərini cavabdeh 12 ayını ödəmişdir, həmin ödənişlər bankın faizi və əsas borcdan ödənilmişdir. Sözügedən kredit müqaviləsindən 12 aylıq kredit borcu qalmışdır, yekunda isə 4000 manat borcu bankda onun adıma rəsmiləşməkdədir. xx.xx.2021-ci il tarixində cavabdeh ondan yenidən xahiş edərək bildirmişdir ki, adına olan krediti yeniləyək o olan borcunuda onun üzərindən çıxılmasını bildirmişdir. O aralarında olan münasibətə (yaxınlığa görə) onun səmimiyyətinə inanmış, güvənmiş və ikinci dəfə "xxxx" ASC-nin Beyləqan rayon filialından 10600 manat məbləğində krediti götürmüşdür. Həmin 10600 manat puldan 2.600 manatını özünə götürdmüş və özü ödəmişdir geridə qalan 8000 manatı o cavabdehə vermişdir. Bizim razılaşmalarına əsasən cavabdeh keçmiş borcunu və yenilənən kredit borcunu 36 ay müddətinə geri qaytaracaqdır. X2 kreditlə bağlı bank faizi ilə birlikdə 3700 manat məbləğində ödəniş etmişdir (bankın əsas borcundan və faiz borcundan) daha sonra isə ödəniş etməmişdir və həmin kredit məbləği onun əmək haqqımdan hər ay 440 manat (hər ay üçün gecikmə 70 manat) tutulur. Cavabdeh borcunu dəfələrlə ona geri qaytaracağına dair söz versə də, müxtəlif bəhanələr gətirərək bu günə kimi borcunu qaytarmamışdır. Ona görə də, Cavabdeh7500 manat əsas borcun və 102 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun 50 (əlli) manat hüquqi yardım görə və digər xərclər(nəqliyyat və.sair) 100 manat ,500 manat əldən çıxmış faydaya görə, cəmi 8252 manat pulun alınıb ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Məhkəmə iclasında cavabdeh qismində dindirilmiş Cavabdeh iddianı qismən qəbul etdi və izahatında göstərdi ki, o, İddiaçı qaytarmaq şərti ilə 4000 manat borc pul almışdır. Qəbz ona aiddir. Hazırda iddiaçıya 4000 manat məbləğində borc almışam, lakin 5000 manata qol çəkmişdir, həmin borcu gələcəkdə hissə-hissə geri qaytaracağına dair söz verir. Ona görə də iddianın qismən təmin edilməsini məhkəmədən xahiş etdi. İş materiallarına əlavə edilmiş qəbzdən görünür ki, Cavabdeh qaytarmaq şərti ilə İddiaçı 09 sentyabr 2020-ci il tarixdə 5000 manat borc pul almış və bu barədə verdiyi qəbzi imzası ilə təsdiq etmişdir Məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutları nəzərdən keçirib, iddiaçının və cavabdehin izahatlarını dinləyib, işə hüquqi və obyektiv qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 740.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsi tərəflərin razılaşması ilə şifahi və yazılı formada bağlanır. Həmin Məcəllənin 740.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsi predmetinin məbləği üç min manatdan çoxdursa və ya məbləğindən asılı olmayaraq müqavilənin iştirakçısı hüquqi şəxsdirsə, borc müqaviləsi yazılı formada bağlanmalıdır. İş materiallarından görünür ki, cavabdeh tərəfindən borca görə verilən sənəd onun özü tərəfindən birtərəfli qaydada yazılmış və orada borcun məbləği 5000 manat göstərilməsi cavabdeh borclu olduğu pulu ona geri qaytarmamışdır. Məhkəmə iclasında cavabdeh iddiaçıya 5000 manat borclu olduğunu və borclu olduğu məbləği iddiaçıya vaxtında qaytarmadığını etiraf etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən “Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür”. Bu Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Bu Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə əsasən isə öhdəliyin icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə onun icra edilməməsi, borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Məcəllənin 448-ci maddəsinə əsasən isə borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehin özü tərəfindən iddiaçıya 5000 manat borclu olması etiraf edildiyindən və cavabdeh həmin borcu ödəyəcəyinə dair söz verməklə öhdəlik götürdüyündən iddia əsaslı hesab edilməlidir. Lakin məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının 50 (əlli) manat hüquqi yardım görə və digər xərclər(nəqliyyat və.sair) 100 manat ,500 manat əldən çıxmış faydaya görə pul tələbi əsassızdır. İddiaçı əldən çıxmış faydanın nədən ibarət olduğunu göstərə bilməmiş, bununla bağlı məhkəməyə hər hansı bir sübut təqdim edə bilməmişdir. Ona görə də iddia həmin hissədə rədd edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırılmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tətqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi və obyektiv qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, Cavabdeh borca görə 7500 manat pul alınaraq iddiaçıya verilməlidir. Beləliklə məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh 5000 (beş min) manat pul və ödənilmiş 60 (altmış) manat dövlət rüsumu alınıb İddiaçı verilməlidir. İddia 50 (əlli) manat hüquqi yardım görə və digər xərclər(nəqliyyat və.sair) 100 manat ,500 manat əldən çıxmış fayda tələbinə dair hissədə rədd edilməli, dövlət rüsumuna görə ödənilmiş 42(qırx iki) manat iddiaçıya aid edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respubaliksı MPM-nin 119, 216-220, 227 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, QƏT ETDi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 5000 (beş min) manat borcun və ödənilmiş 60 (altmış) manat dövlət rüsumu alınıb İddiaçı verilsin. İddia əldən çıxmış faydaya görə 50 (əlli) manat hüquqi yardım görə və digər xərclər (nəqliyyat və.sair) 100 manat, 500 manat əldən çıxmış faydaya görə pul tələbinə dair hissədə rədd edilsin. Ödənilmiş dövlət rüsumuna görə 42 (qırx iki) manat iddiaçıya aid edilsin. Qətnamədən tərəflər onun surətini rəsmi qaydada aldıqları gündən 1(bir) ay müddətində Beyləqan rayon məhkəməsi vasitəsilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən göstərilən müddət ərzində apellyasiya şikayəti verilmədikdə qətnamə həmin müddət bitdikdən sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Seyfəli Seyfullayev