Bərdə Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(021)-1849/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bərdə rayonu İş № 2(021)-1849/2021 10.06.2021 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Məhkəmənin hakimi Əhmədov Elsun Əhməd oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X2, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin cavabdeh Cəfərov Əbdülkərim Suliddin oğluna qarşı “kredit borcunun qaytarılması” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Bərdə Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Kapital Bank ASC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cəfərov Əbdülkərim Suliddin oğlundan 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit saylı kredit müqaviləsinə əsasən 3363.52 manat əsas borc, 707 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 4071.09 manat məbləğində borcun, 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən 300 manat əsas borc, 77.19 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 377.19 manat məbləğində borcun və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun tutulmasına dair qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi belə əsaslandırılmışdır ki, Kapital Bank ASC ilə Cavabdeh Suliddin oğlu arasında bağlanmış 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 48 ay müddətinə, illik 27.34 % olmaq şərti ilə 4000 manat məbləğində, 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən cavabdehə 60ay müddətinə, illik 25 % olmaq şərti ilə 300 manat məbləğində kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinə əsasən cavabdeh krediti və ona hesablanmış faizləri ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin borclu kreditor qarşısında öhdəliklərini lazımınca yerinə yetirməmiş, nəticədə 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit saylı kredit müqaviləsinə əsasən 3363.52 manat əsas borc, 707 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 4071.09 manat məbləğində borcun, 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən 300 manat əsas borc, 77.19 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 377.19 manat məbləğində kredit borcu yaranmışdır. Cavabdehə dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirməmiş və buna görə də məhkəməyə müraciət edilmişdir. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmədən iddianın təmin edilməsi xahiş olunmuşdur. İddiaçının nümayəndəsi məhkəməyə ərizə göndərərək məhkəmə iclaslarında işə onun iştirakı olmadan baxıb iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün saymışdır. Cavabdeh Cəfərov Əbldükərim Suliddin oğlu məhkəmə iclasında iddianı qəbul edərək, izahatında göstərmişdir ki, maddi durumu pisləşdiyindən ödənişləri gecikdirmişdir. Hazırda kredit borcu az qalmışdır, hissə-hissə ödəyəcəkdir. Məhkəmə cavabdehin izahatını dinləyib, iş üzrə təqdim olunmuş digər sübutlarla yanaşı yoxlayaraq, iddia tələbinin dəlillərini nəzərə alaraq, işdə olan sübutları işin bütün faktiki hallarının tam, hərtərəfli və obyektiv araşdırılmasına əsaslanmaqla hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçı Kapital Bank ASC ilə cavabdeh X3 arasında bağlanmış 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 48 ay müddətinə, illik 27.34 % olmaq şərti ilə 4000 manat məbləğində kredit verilmişdir. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçı Kapital Bank ASC ilə Cavabdeh Suliddin oğlu arasında bağlanmış 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən cavabdehə 60 ay müddətinə, illik 25 % olmaq şərti ilə 300 manat məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş iddiaçı Kapital Bank ASC ilə Cavabdeh Suliddin oğlu arasında bağlanmış 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit müqaviləsinə əlavə olan Ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh Suliddin oğlunun (4000 manat 48 ay müddətinə, illik 27.34 olmaq şərti ilə) aylıq ödənişi 137.90 manat təşkil etmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş 29 aprel 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh Suliddin oğlunun banka 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit saylı kredit müqaviləsinə əsasən 3363.52 manat əsas borc, 707 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 4071.09 manat məbləğində borcun, 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən 300 manat əsas borc, 77.19 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 377.19 manat məbləğində borcu yaranmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş 04 fevral 2021-ci il tarixli bildirişdən görünür ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehə borcunun ödənilməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası DİN-nin BPQMİ-nin MAPS Şöbəsi tərəfindən verilmiş arayışdan görünür ki, Cavabdeh Suliddin oğlu xx xxxxxx 1990-cı il tarixdə Bərdə rayonunda doğulmuşdur. Bərdə rayonu Hacallı kəndində qeydiyyatdadır. İş materiallarına əlavə edilmiş 26 aprel 2021-ci il tarixli mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən məhkəməyə iddia ərizəsi təqdim edilməsi üçün 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Beləliklə, məhkəmə tərəfindən müəyyən edildi ki, iddiaçı Kapital Bank ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 48 ay müddətinə, illik 27.34 % olmaq şərti ilə 4000 manat məbləğində, 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən cavabdehə 60 ay müddətinə, illik 25 % olmaq şərti ilə 300 manat manat məbləğində kredit verilmişdir. İş üzrə iddiaçı Kapital Bank ASC həmin məbləğdə pulu cavabdehə verməklə üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirmiş, lakin, iş üzrə cavabdeh bu müqavilə üzrə öhdəlikləri lazımınca icrasını təmin etməməklə müqavilənin şərtlərini və mülki qanunvericiliyin tələblərini pozmuşdur. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 6.2-ci maddəsinə əsasən, fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinə görə, öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 449.1-ci maddəsinə əsasən özgəsinin pul vəsaitini saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Həmin Məcəllənin 449.4-cü maddəsinə əsasən özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 52.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bu barədə yazılı ərizə verilməklə və ya protokolda qeyd edilməklə ona qarşı verilən iddianı tam və ya qismən etiraf etmək hüququna malikdir. Həmin məcəllənin 52.5-ci maddəsinə əsasən iddiaçının iddiadan imtina etməsi, iddianın cavabdeh tərəfindən etiraf edilməsi və tərəflərin barışıq sazişi qanuna zidd olarsa və ya hər hansı bir şəxsin hüquqlarını və qanunla qorunan mənafeyini pozarsa, məhkəmə belə hərəkətləri qəbul etmir. Belə hallarda məhkəmə mübahisəyə mahiyyəti üzrə baxır. Beləliklə, məhkəmə yuxarıda qeyd olunan sübutların məcmusuna, maddi və prosessual normalara qiymət verərək hesab edir ki, Cavabdeh 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit saylı kredit müqaviləsinə əsasən 3363.52 manat əsas borc, 707 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 4071.09 manat məbləğində borcunun, 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən 300 manat əsas borc, 77.19 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 377.19 manat borcunun yaranması həm iş materialları ilə, həm də cavabdehin etirafı ilə sübuta yetirilmişdir. Məhkəmə qeyd edir ki, mülki qanunvericiliyin normaları baxımından Cavabdeh hərəkətləri öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi kimi qiymətləndirilməlidir. Belə ki, cavabdeh kredit müqaviləsi ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi vaxtında icra etməmiş, iddiaçıya olan borcunu müqavilə ilə nəzərdə tutulan vaxtda və qaydada ödəməyərək, bununla da müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Buna görə də o, onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliyin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdeh olduğundan, öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusuna görə məsuliyyət daşımalı, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcu cavabdehlər iddiaçıya ödəməlidir. Belə olan halda, məhkəmə hesab edir ki, verilmiş iddia tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə qeyd olunan prosessual hüquq normalarına əsaslanaraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyindən ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı Kapital Bank ASC-nin xeyrinə xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəllənin 9.1, 9.3, 14.2, 88, 217.1, 218.1, 218.3 və 220.4-cü maddələrinə görə hər hansı mübahisənin qanuni və əsaslı həlli üçün məhkəmə baxışı zamanı məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli olan hüquq normalarına müvafiq qiymət verməlidir. Məhkəmənin qətnaməsi qanuni və əsaslı olmalıdır. Hakim işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarır. Qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub-olunmadığını müəyyən etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 217.3-cü maddəsinə əsasən qətnamə iş üzrə müəyyən edilmiş həqiqi hallara və tərəflərin qarşılıqlı münasibətinə uyğun əsaslandırılmalıdır. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 216-220 və 360-cu maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 15 sentyabr 2019-cu il tarixli, GTKR0273266A137 saylı kredit saylı kredit müqaviləsinə əsasən 3363.52 manat əsas borc, 707 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 4071.09 manat (dörd min yetmiş bir manat doqquz qəpik) məbləğində borcun, 06 iyul 2018-ci il tarixli, **********01944137 saylı kredit saylı kredit xətt müqaviləsinə əsasən 300 manat əsas borc, 77.19 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 377.19 manat (üç yüz yetmiş yeddi manat on doqquz qəpik) və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu iddiaçı Kapital Bank ASC-nin xeyrinə tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 01 (bir) ay müddətində Bərdə Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.