Bərdə Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(021)-2211/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Bərdə rayonu İş № 2(021)-2211/2021 08.07.2021 BƏRDƏ RAYON MƏHKƏMƏSİ Məhkəmənin hakimi Əhmədov Elsun Əhməd oğlunun sədrliyi, Məhkəmə iclas katibi X4 oğlunun, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh Ələddin oğluna qarşı kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN E T D İ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1258.01 manat əsas borc, 341.92 manat faiz borcu, ümumilikdə 1599.93 manat borcun, 15 iyul 2019-cu il taarixli 900892-PC********** nömrəli kredit xətt müqaviləsi üzrə 497.67 manat əsas borc, 0 manat faiz borcu, 0 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə cəmi 497.67 manat borcun, hər iki müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2097.6 manat borcun və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti iddia ərizəsini onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cəfərov Eıməddin Ələddin oğlu arasında bağlanmış 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömnrəli istehlak krediti müqaviləsinə əsasən borcluya 24 ay müddətinə, illik 29% dərəcəsi ilə 1500 manat məbləğində kredit verilmişdir. Həmçicin İddiaçı ASC ilə borclan Cavabdeh Ələddin oğlu arasında bağlanmış 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC********** nömrəli kredit xətt müqaviləsinə əsasən borclana 0 faiz dərəcəsilə, 36 ay müddətinə 500 manat məbləğində kredit xətti aayrılmışdır. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və kreditin təsdiq olunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pozmuşdur. Cavabdeh dəfələrlə şifahi və yazılı xəbərdarlıq olunsa da o Banka olan borcunu ödəməmişdir. 22 aprel 2021-ci il tarixinə cavabdehin 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802- 539133/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1258.01 manat məbləğində əsas borc və 341.92 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 1599.93 manat məbləğində, 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC ********** nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə 497.67 manat əsas borc, 0 manat faiz borcu, 0 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 497.67 kredit borcu yaranmışdır. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişdir, məhkəmə işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Cavabdeh Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məlumat verilmiş, lakin heç bir üzürlü səbəb olmadan cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə işə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Həmin maddədə qeyd edilmişdir ki, məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımı qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda və ya məhkəmə gəlməməyin səbəblərini üzürsüz hesab etdikdə, yaxud məhkəmə cavabdehin icraatı qəsdən yubandırdığını aşkar etdikdə, işə baxmağa haqlıdır. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə mülki işin materialları üzrə sübutları araşdırıb hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömrəli kredit müqaviləsindən müəyyən olunur ki, Cavabdeh Ələddin oğlu İddiaçı ASC-dən illik 29 faizlə 24 ay müddətinə 1500 manat kredit götürmüşdür. İş materiallarında olan 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC**********/1 nömrəli kredit xərt müqaviləsindən müəyyən olunur ki, Cavabdeh Ələddin oğlu İddiaçı ASC-dən illik 0 faizlə 36 ay müddətinə 500 manat kredit götürmüşdür. İş materiallarında olan 22 aprel 2021-ci il tarixli maliyyə arayışlarından müəyyən olunur ki, Cavabdeh 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə İddiaçı ASC-nə 1258.01 manat əsas borc, 341.92 manat faiz borcu, ümumilikdə 1599.93 manat, 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC**********/1 nömrəli kredit xərt müqaviləsinə əsasən 497.67 manat əsas borc, 0 manat faiz borcu, 0 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə cəmi 497.67 manat borcun, hər iki müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2097.6 manat borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan 12 may 2020-ci il tarixli xəbərdarlıqdan müəyyən olunur ki, cavabdehlərə banka olan borcunu 5 günü müddətində tam ödəməsi, borc məbləğinin könüllü şəkildə ödənilmədiyi təqdirdə bank tərəfindən borc məbləğinin borcludan məhkəmə qaydasında tutulması üçün tədbirlər görüləcəyi barədə xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan 27 may 2021-ci il tarixli, ********* nömrəli mədaxil qəbzindən müəyyən olunur ki, İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Məhkəmə iş üzrə sənədləri araşdıraraq müəyyən etdi ki, cavabdeh Cavabdeh Ələddin oğlunun 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 1258.01 manat əsas borc, 341.92 manat faiz borcu, ümumilikdə 1599.93 manat borcun, 15 iyul 2019-cu il taarixli 900892-PC********** nömrəli kredit xətt müqaviləsi üzrə 497.67 manat əsas borc, 0 manat faiz borcu, 0 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə cəmi 497.67 manat borcun, hər iki müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2097.6 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehə dəfələrlə borcunu ödəməsi üçün yazılı və şifahi məlumat verilsə də, o, borcunu ödəməkdən yayınmışdır. Məhkəmə yuxarıda qeyd olunan sübutların məcmusuna qiymət verərək hesab edir ki, cavabdeh Cavabdeh 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 kredit müqaviləsi üzrə 1500 manat, 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC**********/1 nömrəli kredit xərt müqaviləsi üzrə 500 manat kredit alması və 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə İddiaçı ASC-nə 1258.01 manat əsas borc, 341.92 manat faiz borcu, ümumilikdə 1599.93 manat, 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC**********/1 nömrəli kredit xərt müqaviləsinə əsasən 497.67 manat əsas borc, 0 manat faiz borcu, 0 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə cəmi 497.67 manat borcun, hər iki müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2097.6 manat borcu yaranması sübuta yetirilmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 739.2-ci maddəsinə görə, kredit müqaviləsi üzrə bank və ya başqa kredit təşkilatı əqdlə nəzərdə tutulmuş həcmdə və şərtlərdə pulun (kredit) borcluya verilməsi öhdəliyini, borclu isə bu məbləğin qaytarılması və faizlərin ödənilməsi öhdəliyini öz üzərinə götürür. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 449.1-ci maddəsinə əsasən özgəsinin pul vəsaitini saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Həmin Məcəllənin 449.4-cü maddəsinə əsasən özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Həmin Məcəllənin 462.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq, dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Maddənin məzmunundan göründüyü kimi, dəbbə pulu öhdəliyin icrasının təmini üsulu olmaqla yanaşı, həm də borclunun öz öhdəliyini icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsinə görə tərəflərin müəyyən etdiyi məsuliyyət növüdür. Məhkəmə yuxarıda göstərilən maddi və prosessual hüquq normalarına əsasən hesab edir ki, Cavabdeh 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə İddiaçı ASC-nə 1258.01 manat əsas borc, 341.92 manat faiz borcu, ümumilikdə 1599.93 manat, 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC**********/1 nömrəli kredit xərt müqaviləsinə əsasən 497.67 manat əsas borc, 0 manat faiz borcu, 0 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə cəmi 497.67 manat borcun, hər iki müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2097.6manat borc iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə qeyd olunan prosessual hüquq normalarına əsaslanaraq hesab edir ki, iddia tələbi təmin edildiyindən ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Yuxarıda şərh edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh Ələddin oğluna qarşı kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması tələbinə dair iddiası təmin edilsin. Cavabdeh 25 sentyabr 2019-cu il tarixli 900802-539133/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə İddiaçı ASC-nə 1258.01 manat əsas borc, 341.92 manat faiz borcu, ümumilikdə 1599.93 manat, 15 iyul 2019-cu il tarixli 900892-PC**********/1 nömrəli kredit xərt müqaviləsinə əsasən 497.67 manat əsas borc, 0 manat faiz borcu, 0 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə cəmi 497.67 manat borcun, hər iki müqaviləsi üzrə ümumilikdə 2097.6 (iki min doxsan yeddi manat altı qəpik) manat kredit borcu və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu tutulаrаq İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətinə Bərdə Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər.