Biləsuvar Rayon Məhkəməsi Qərardad — İş №2(022)-587/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏRARDAD Biləsuvar rayonu İş № 2(022)-587/2025 27.02.2025 BİLƏSUVAR RAYON MƏHKƏMƏSİ Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri Əliyev Rəfayil Əfraddin oğlunun sədrliyi ilə, məsləhətçi (məhkəmə iclas katibi) X4 oğlunun katibliyi ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsinə əsasən 26 iyul 2022-ci il tarixdə doğulmuş X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması müəyyən edilmiş hər ya 150 manat məbləğində alimentin miqdarının dəyişdirilərək hər ay 250 manat məbləğində müəyyən edilməsi barədə ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ : 25 fevral 2025-ci il tarixdə İddiaçı Cavabdeh qarşı Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsinə əsasən 26 iyul 2022-ci il tarixdə doğulmuş X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması müəyyən edilmiş hər ya 150 manat məbləğində alimentin miqdarının dəyişdirilərək, hər ay 250 manat məbləğində müəyyən edilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə ərizəni və iş materiallarını tədqiq edərək, hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153.2.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsinin icraata qəbul edilməsindən imtina edilməlidir. Belə ki, ərizədən görünür ki, iddiaçı Əliyeva X2 rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş alimentin miqdarının dəyişdirilməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsinin surətindən görünür ki, həmin qətnamə ilə İddiaçı və Cavabdeh birgə nikahlarından 26 iyul 2022-ci il tarixdə doğulmuş X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün sabit pul məbləğində hər ay 150 manat alimentin cavabdehdən alınaraq iddiaçıya verilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsinə əsasən aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda, məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 28 mart 2016-cı il tarixli, 8-2/2016 nömrəli Qərarının 8.4-2-ci bəndində məhkəmələrə izah edilmişdir ki, Ailə Məcəlləsinin 110.1-ci maddəsinə əsasən həmin Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada tutulan alimentin indeksasiyası ölkə üzrə müəyyən edilən minimum əmək haqqı məbləğinin artımına mütənasib olaraq alimentin tutulmasını həyata keçirən təşkilatın müdiriyyəti (borclunun rəsmi iş yerinin olduğu halda işəgötürən, rəsmi iş yerinin olmadığı halda isə icra qurumunun rəhbəri) tərəfindən müəyyən edilməlidir. Qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda, indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-in 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir. Həmin Qərarın 8.4-3-cü bəndinə görə isə alimentin indeksasiyasından fərqli olaraq, Ailə Məcəlləsinin 112-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halların mövcudluğu məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarının (minimum əmək haqqına münasibətdə müəyyən edilmiş mislinin) dəyişdirilməsi barədə müstəqil iddianın qaldırılması üçün əsasdır. Məhkəməyə daxil olmuş iddia ərizəsindən görünür ki, həmin ərizədə Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş alimentin miqdarının dəyişdirilməsi üçün yalnız tutulması qət edilmiş alimentin hazırda uşağının tələbatını ödəmədiyi, səhhətində olan problemləri və iddiaçının uşağını saxlamaqda çətinlik çəkməsi kimi formal mülahizələrə, habelə 2025-ci il üzrə uşaqlar üçün müəyyən edilmiş yaşayış minimumu məbləğinin artırılmasına istinad edilmiş, iddia tələbi Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsində alimentin miqdarının dəyişdirilməsinə əsas kimi nəzərdə tutulmuş hər hansı hala, yəni qətnamə qəbul edildikdən sonra iddiaçının özünün və ya Cavabdeh ailə və ya maddi vəziyyətində hər hansı diqqətəlayiq dəyişikliyin baş verməsinə əsaslanmamışdır. Halbuki, Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 28 mart 2016-cı il tarixli, 8-2/2016 nömrəli Qərarı ilə müəyyən edilmiş hüquqi mövqeyə görə ölkə üzrə uşaqlar üçün müəyyən edilmiş yaşayış minimumu məbləğinin artırılması birgə nikahdan olan uşaqların saxlanması üçün alimentin miqdarının dəyişdirilməsinə əsas hesab edilə bilməz və məhkəmə qətnaməsi ilə artıq tutulması qət edilmiş alimentin miqdarının dəyişdirilməsini tələb edən iddiaçı Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş hallardan ən azı birinə əsaslanmalıdır. Həmçinin İddia ərizəsinə əlavə edilmiş Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsinin surətindən isə görünür ki, həmin qətnamə ilə iddiaçının xeryinə sabit pul məbləğində aliment təyin edilərkən alimentin miqdarı ölkə üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin müvafiq misli həddində müəyyən edilməmişdir. Halbuki Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 110.2-ci maddəsinə əsasən alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 28 mart 2016-cı il tarixli, 8-2/2016 nömrəli Qərarının 8.4-1-ci bəndində məhkəmələrə izah edilmişdir ki, alimentin indeksasiyası məqsədi üçün məhkəmə tərəfindən onun miqdarı müəyyən olunmuş minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə uyğun sabit pul məbləğində müəyyən edilir. İstinad edilən maddənin tələbindən göründüyü kimi məhkəmələr sabit pul məbləğində aliment təyin edərkən onun miqdarını ölkə üzrə minimum əmək haqqı məbləğinin müvafiq misli həddində müəyyən etməlidirlər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 232.1-ci maddəsinə görə tərəflərin ərizəsi üzrə işə baxmış məhkəmə qətnamənin icrası zamanı tutulmalı pul məbləğlərinin müvafiq indeksasiyasını həyata keçirə bilər. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumu “Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” 28 mart 2016-cı il tarixli, 8-2/2016 nömrəli Qərarının 8.4-1-ci bəndində məhkəmələrə izah etmişdir ki, qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə qətnaməsində sabit pul məbləğində tutulan alimentin konkret məbləğlə ifadə edildiyi hallarda, indeksasiya maraqlı tərəfin ərizəsi əsasında icraya nəzarət edən məhkəmə tərəfindən MPM-in 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada qərardadın qəbul edilməsi yolu ilə həyata keçirilməlidir. Qərardad qəbul edilərkən indeksasiyanın bu Qərarın 8.4-1-ci bəndində göstərilən qaydada aparılmalı olması, habelə qanunvericilikdə alimentin indeksasiyasının yeganə meyar kimi ölkə üzrə müəyyən edilmiş minimum əmək haqqı məbləğinin artımı ilə şərtləndirildiyi nəzərə alınmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153.2.1-ci maddəsinə görə iddia ərizəsi məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildirsə, hakim iddianın yolverilməzliyinə görə ərizənin qəbul etməkdən imtina etməlidir. Həmin Məcəllənin 153.3-cü maddəsinə əsasən hakim ərizəni qəbul etməkdən imtina barədə əsaslandırılmış qərardad çıxarır. İşə məhkəmə qaydasında baxılmalı deyildirsə, ərizəçinin hansı orqana müraciət etməli olmasını orada göstərir. Bununla əlaqədar məhkəmə hesab edir ki, iddia ərizəsinə məhkəmə icraatı qaydasında baxılmalı olmadığı üçün iddianın yolverilməzliyinə görə iddia ərizəsinin icraata qəbul edilməsindən imtina edilməli və İddiaçı izah edilməlidir ki, o, Azərbaycan Respublikası MPM-in Ailə Məcəlləsinin 112-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halların mövcudluğuna istinad edirsə, həmin halları əsas göstərməklə alimentin miqdarının dəyişdirilməsi barədə iddia ərizəsi ilə, əks halda, birgə nikahdan olan uşaqların saxlanması üçün Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)- 1285/2023 saylı qətnaməsi ilə tutulması qət edilmiş alimentin minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə nisbətinin müəyyən edilməsi üçün Azərbaycan Respublikası MPM-in 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada məhkəməyə ərizə ilə müraciət edə bilər. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 153, 263, 264, 267 və 268-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏRARAALDİ: İddia ərziəsi, məhkəmə qaydasında baxılmalı olmadığı üçün, iddianın yolverilməzliyinə görə İddiaçı Cavabdeh qarşı Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023-cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsinə əsasən 26 iyul 2022-ci il tarixdə doğulmuş X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulması müəyyən edilmiş hər ya 150 manat məbləğində alimentin miqdarının dəyişdirilərək, hər ay 250 manat məbləğində müəyyən edilməsi barədə ərizəsinin qəbul edilməsindən imtina edilsin. Ərizəçi İddiaçı izah edilsin ki, o, Azərbaycan Respublikası MPM-in Ailə Məcəlləsinin 112-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş halların mövcudluğuna istinad edirsə, həmin halları əsas göstərməklə alimentin miqdarının dəyişdirilməsi barədə iddia ərizəsi ilə, birgə nikahdan olan uşaqların saxlanması üçün Biləsuvar rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2023cü il tarixli, 2(022)-1285/2023 saylı qətnaməsi ilə tutulması qət edilmiş alimentin minimum əmək haqqı məbləğinin müəyyən mislinə nisbətinin müəyyən edilməsi üçün Azərbaycan Respublikası MPM-in 232-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qaydada məhkəməyə ərizə ilə müraciət edə bilər. Qərardad təqdim olunan (alınan) gündən 10 (on) gün müddətində, “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində yaradılan elektron kabinetində yerləşdirməklə, ondan Biləsuvar rayon Məhkəməsi nə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Biləsuvar Rayon Məhkəməsinin sədri R.Ə.Əliyev