Qazax Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(023)-1386/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qazax rayon İş № 2(023)-1386/2024 09.10.2024 QAZAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mansırov Elçin Faxrəddin oğlu, İddiaçı oğulnun Cavabdeh qarşı «pul» tələbi barədə iddia ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: xx.xx.2024-cü il tarixdə Bayramov X1 Tərxan Aqif oğluna qarşı məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh Arif oğlundan “Mercedes Benz” Vito 111-ci minik, 50EP780 dövlət nömrə nişanlı avtomobilinə dəymiş 480 manat məbləğində pul, onun adına olan 966 manat məbləğində cərimə pulu və ödənilmiş 35 manat məbləğində dövlət rüsumu olmaqla cəmi, 1481 manat məbləğində pulun alınıb ona verilməsi barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Tərəflərin ünvanına göndərilmiş xx.xx.2024-cü il tarixli bildirişlə, iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazları olduğu halda 10 iş gün müddətində öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etmək hüquqlarının mövcudluğu cavabdehlərə izah edilmiş, lakin iddia tələbinə cavabdehlər tərəfindən verilmiş etiraz məhkəməyə daxil olmamış və ərizənin əsaslandığı tələbetmə hüququ mübahisələndirilməmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, «Elektron imza və elektron sənəd haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 285-5.3-cü maddəsinə görə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət edir və iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatlarının alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurəti yoxdur, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan "xxxx" MMC-nin terminalın ödəniş qəbzlərdən görünür ki, Cavabdeh müxtəlif tarixlərdə cərimə edilmişdir. İş materiallarında olan səs yazısı olan diskdən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı olan borcunu tez bir zamanda ödəyəcəyini bildirir. Beləliklə, mülki işin müəyyən edilmiş hallarından görünür ki, Bayramov X1 Tərxan Aqif oğluna “Mercedes Benz” Vito markalı, **-EP-*** qeydiyyat nişanlı avtomobili etibarnamə ilə idarə etmək üçün vermişdir. Cavabdeh avtomobili idarə etdiyi gündən həmin avtomobilə dəymiş ziyanları, zərəri və cərimələri ödəyəcəyini bildirmişdir. Cavabdeh həmin avtomabili təxminən 2 ilə yaxın idarə etmiş və avtomobili İddiaçı qaytaran zaman həmin avtomabilə baxış keçirmişdir. Baxış zamanı avtomabilin yan güzgüsünün qırıldığını və dam hissəsinin yararsız vəziyyətdə olduğunu aşkar etmiş və ona göstərmişdir. Cavabdeh həmin halları etiraf etmiş və dəymiş ziyanı ödəyəcəyinə söz vermişdir. Bundan sonra ona məlum olmuşdur ki, Cavabdeh adına həmin avtomabili idarə etdiyi dövrdə “ Yol hərəkəti qaydaları və yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və avtomobil yollarında istifadə qaydaları əleyhinə olan inzibati xətalara görə” Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən protokol tərtib olunaraq cərimələr yazılmışdır. İddiaçı Cavabdeh adına çoxlu sayda cərimə protokolu olduğunu bildirmiş və cərimələri ödəməsini tələb etmişdir. Cavabdeh isə İddiaçı avtomabilə dəymiş ziyanı və adı gedən avtomabilin üzərində olan cərimələri ödəməsini, həmin pulu ona verəcəyini bildirmişdir. İddiaçı avtomabili əvvəlki vəziyyətinə qaytarmaq üçün 480 manat pul ödənəcəyini müəyyən etmişdir. Bundan sonra İddiaçı Cavabdeh adına olan 38 ədəd protokol üzrə ümumilikdə 966 manat məbləğində pul ödəmişdir və Cavabdeh həmin borcu qaytarmasını bildirmişdir. Cavabdeh isə hər dəfə onu aldadaraq nə ona dəymiş ziyanı, nədə ki, onun adına olan ödədiyi 966 manatı ödəməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 21.1 və 21.2-ci maddələrinə görə zərərin əvəzinin ödənilməsini tələb etmək hüququna malik olan şəxs ona vurulmuş zərərin əvəzinin tam ödənilməsini tələb edə bilər, bu şərtlə ki, qanunda və ya müqavilədə zərərin əvəzinin daha az miqdarda ödənilməsi nəzərdə tutulmasın. Zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 1096.1-ci maddəsinə görə mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Həmin Məcəllənin 1097.1-ci maddəsinə görə mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Qanunla zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi zərəri vurmayan şəxsin öhdəsinə qoyula bilər. Həmin Məcəllənin 1114.1-ci maddəsinə görə başqa şəxsin (qulluq, mənsəb və ya əmək vəzifələrinin icrası zamanı işçinin, nəqliyyat vasitəsini idarə edən şəxsin və i.a) vurduğu zərərin əvəzini ödəmiş şəxsin həmin şəxsə, əgər qanunla ayrı miqdar müəyyənləşdirilməyibsə, ödənilmiş əvəz miqdarında geriyə tələb (reqres) hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 1115-ci maddəsinə görə zərərin əvəzinin ödənilməsi tələbini təmin edərkən məhkəmə zərərin vurulması üçün məsuliyyət daşıyan şəxsin üzərinə işin hallarına uyğun olaraq zərərin əvəzini naturada ödəmək (eyni növlü və keyfiyyətli əmlak vermək, zədələnmiş əmlakı düzəltmək və i.a.) və ya vurulmuş zərərin əvəzini ödəmək öhdəliyi qoyur. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməli, ödənilmiş inzibati tənbeh növündə cərimənin əvəzi qismində 966 manat məbləğində pul və dəyimiş ziyanla bağlı 70 manat pul vəsait cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119-cu maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edildiyinə görə dövlət rüsumunun ödənilməsinə sərf edilmiş vəsaitin əvəzi qismində 30 manat 36 qəpik məbləğində pul vəsaiti cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227, 284-5, 284-6, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddiaçı iddiası qismən təmin edilsin. Cavabdeh İddiaçı xeyrinə ödənilmiş inzibati tənbeh növündə cərimənin əvəzi qismində 966 manat, dəymiş ziyanla bağlı 70 manat və 30,36 (otuz manat 36 qəpik) manat dövlət rüsumu, cəmi 1066,36 manat məbləğində pul vəsaiti tutulsun. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən, onun surətini tərəflər rəsmi qaydada aldıqları gündən bir ay müddətində, «Elektron məhkəmə» informasiya sistemində yaradılmış elektron kabinet üzərindən Qazax Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən apellyasiya qaydasında şikayət verilmədikdə, qətnamə həmin müddət başa çatdığı vaxtdan sonrakı gün qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Elçin Mansırov