Qazax Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(023)-1429/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qazax rayon İş № 2(023)-1429/2023 03.11.2023 QAZAX RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Musayev Nemət Əlimusa oğlunun sədrliyi, Çobanova Elminaz Zarif qızının katibliyi, İddiaçı iştirakı ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə 03 noyabr 2023-cü il tarixdə Qazax Rayon Məhkəməsində, açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyən etdi: İddiaçı məhkəmədə iddia qaldıraraq, Cavabdeh 2700 manat məbləğində pul və ödənilmiş 48 manat dövlət rüsumu, ümumilikdə 2748 manat məbləğində pulun alınaraq ona ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ehtiyacı olduğu üçün 12 dekabr 2020-ci il tarixdə 1000 manat borc pul vermişdir. Cavabdeh ondan borc aldığı pulu 3 ay müddətində qaytaracağını vəd etmişdir. Cavabdeh öz xətti və imzası ilə ona olan borcu barədə qəbzdə yazmışdır. Bundan bir neçə ay sonra əvvəlki borcunu tam qaytarmamış 2021-ci ilin aprel ayında yenidən müraciət edərək maddi durumunun çətin olduğunu bildirərək əlavə 4000 manat borc pul lazım olduğunu bildirmişdir. Bütün borclarını bir yerdə qısa vaxtda qaytaracağını vəd etmişdir. O cavabdehə inanmış və ikinci dəfə ona borc vermişdir. Cavabdeh həmin borca dair öz xətti və imzası ilə qəbz yazaraq ondan borc alması faktını təsdiq etmişdir. Cavabdeh ondan götürdüyü ümumi borcdan indiyədək cəmi 2300 manat qaytarmışdır. Hazırda cavabdehin ona 2700 manat borcu qalmışdır. Cavabdehə 2700 manat borcunu ödəməsi barədə dəfələrlə xəbərdarlıq etməsinə baxmayaraq, hər dəfə müxtəlif bəhanələr gətirərək borcunu qaytarmaqdan imtina etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddianı müdafiə etmiş və iddianın təmin olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə hazırlıq iclasında Cavabdeh iddianı etiraf edərək, həqiqətən İddiaçı ayrıayrı vaxtlarda pul götürdüyünü bildirmişdir. X2 5000 manat kredit götürüb borcunu ödəmişdir. Lakin pulu verən vaxt İddiaçı borcu ödədiyinə dair sənəd almamışdır. Onun İddiaçı borcu yoxdur, onun tələb etdiyi pul verdiyi borca görə hesabladığı faizdir. Onun iddiaçıya heç bir borcu yoxdur. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqında lazımı qaydada xəbərdar edilmiş Cavabdeh məhkəmə baxışı iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri haqqında məlumat verməmişdir. Məhkəmə Cavabdeh məhkəmə iclasına gəlməməsinin səbəbini üzrsüz sayaraq və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsini rəhbər tutaraq işə onun iştirakı olmadan baxmağı mümkün hesab etmişdir. Bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilərək cavabdehə apellyasiya qaydasında şikayət etmək hüququ verilir. Məhkəmə, iddiaçının izahatını dinləyib, təqdim olunmuş sübutları araşdıraraq hesab edir ki, aşağıdakılara əsasən iddia təmin olunmalıdır. İş materiallarına əlavə olunan götürülmüş borc pulun geri qaytarılacağına dair xx.xx.2020-ci il tarixli qəbzdən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı 1000 manat borcunu 3 ay müddətinə hər ay 300 manat olmaq şərti ilə 12 fevral 2021-ci il tarixədək qaytaracağına dair öhdəlik götürmüşdür. Aprel 2021-ci il tarixli iltizamda Cavabdeh İddiaçı 4000 manat borc pul aldığını bildirmiş və imzası ilə təsdiq etmişdir. Belə ki, İddiaçı Cavabdeh ehtiyacı olduğu üçün xx.xx.2020-ci il tarixdə 1000 manat borc pul vermişdir. Bu fakt xx.xx.2020-ci il tarixli qəbzlə öz təsdiqini tapmışdır. Bundan bir neçə ay sonra 2021-ci ilin aprel ayında Cavabdeh yenidən İddiaçı 4000 manat borc pul almışdır və bununla bağlı yazılı iltizam vermişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı izahat verərək bildirmişdir ki, Cavabdeh ona olan borcundan 2300 manat qaytarmış, qalan 2700 manat borcun ödənilməsini dəfələrlə tələb etsə də, bu günədək Cavabdeh borcunu ödəməkdən boyun qaçırmışdır. Odur ki, iddia təmin olunmalı, Cavabdeh 2700 manat məbləğində pul alınaraq İddiaçı ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 329.2.-ci maddəsi əsasında əqdlər şifahi və ya yazılı (sadə və ya notarial) formada bağlanır. Həmin Məcəllənin 329.3-cü maddəsinə əsasən şifahi bağlana bilən əqd o halda bağlanmış sayılır ki, şəxsi əqdi bağlamaq iradəsi onun rəftarından məlum olur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 740.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsi tərəflərin razılaşması ilə şifahi və ya yazılı formada bağlanır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 385-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun İsa borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 427-ci maddəsinə əsasən əgər öhdəliyin icrası müddəti təyin edilibsə, kreditor müddət çatanadək onun icrasını tələb edə bilməz, lakin borclu onu vaxtından əvvəl icra edə bilər. Əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 442-ci maddəsinə uyğun olaraq öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1.-ci maddəsinə müvafiq olaraq əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 529.3-cü maddəsinə əsasən əgər borclu kreditora öhdəliyin təsdiqi üçün borc sənədi vermişdirsə, kreditor icranı qəbul edərkən həmin sənədi qaytarmalı, qaytarmaq mümkün olmadıqda İsa bunu icranı təsdiq etmək üçün verdiyi sənəddə göstərməlidir. İcranın tamamilə və ya hissə-hissə qəbulunu təsdiqləyən sənəd qaytarılan borc sənədinin üstündə qeydlə əvəz edilə bilər. Borc sənədinin borcluda olması, nə qədər ki ayrı hal sübuta yetirilməyib, öhdəliyə xitam verildiyini təsdiqləyir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə qeyd olunan prosessual hüquq normalarına əsaslanaraq hesab edir ki, ödənilmiş 48 manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq İddiaçı verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1.-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2.-ci madəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4.-cü madəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 213- 214, 216-220, 227, 233 və 357-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 2700 (iki min yeddi yüz) manat məbləğində pul və ödənilmiş 48 manat dövlət rüsumu, ümumilikdə 2748 (iki min yeddi yüz qırx səkkiz) manat məbləğində pul alınaraq İddiaçı verilsin. Qətnamə tərəfə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Qazax Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Nemət Musayev