Qobustan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(026)-292/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qobustan rayonu İş № 2(026)-292/2024 19.08.2024 QOBUSTAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Quliyev Mirələm Qoçu oğlunun sədrliyi, Rüstəmova Xədicə Abbasəli qızının katibliyi, İddiaçı və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı 21 iyun 2008-ci tarixdə anadan olmuş X4 və 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün Cavabdeh tutulan aliment miqdarının artırılaraq 470 manat ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı iddianı müdafiə edərək izahatında göstərdi ki, Qobustan rayon məhkəməsinin 28 aprel 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə Cavabdeh ilə aralarında olan nikah pozulmuş, birgə nikahdan 21 iyul 2008-ci il tarixdə anadan olmuş X4 və 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün 22 dekabr 2015-ci il tarixdən başlayaraq Cavabdeh hər ay hər uşağa 108 manat olmaqla cəmi 216 manat sabit pul məbləğində aliment tutulub ona verilməsi qət edilmişdir. Hazırda uşaqlar böyümüşlər və təyin olunmuş aliment onların tələbatlarını ödəmir. Aliment miqdarının artırılması ilə əlaqədar mediasiya qurumuna müraciət etmiş, lakin cavabdeh mediasiya qurumuna gəlmədiyinə görə məsələnin həlli mümkün olmamışdır. X2 təyin olunmuş alimentin miqdarının artırılaraq 220 manat olması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh X5 izahatında göstərdi ki, Qobustan rayon məhkəməsinin 28 aprel 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə İddiaçı ilə aralarında olan nikah pozulmuş, birgə nikahdan 21 iyul 2008-ci il tarixdə anadan olmuş X4 və 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün 22 dekabr 2015-ci il tarixdən başlayaraq ondan hər ay hər uşağa 108 manat sabit pul məbləğində aliment tutulub İddiaçı verilməsi qət edilmişdir. Təyin olunmuş alimenti çətinliklə də olsa ödəyir. Hazırda Sahibənin tələb etdiyi alimentin miqdarı çox yüksəkdir və ödəməyə maddi imkanı yoxdur. Lakin buna baxmayaraq övladlarının saxlanılması üçün hər ay hər uşağa 140 manat sabit pul məbləğində aliment verməyə razıdır. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyib, işdə olan sənədləri araşdırıb hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Qobustan rayon məhkəməsinin 28 aprel 2016-cı il tarixli qətnaməsindən görünür ki, 21 iyul 2008-ci il tarixdə anadan olmuş X4 və 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün 22 dekabr 2015-ci il tarixdən başlayaraq Cavabdeh hər ay hər uşağa 108 manat sabit pul məbləğində aliment tutulub İddiaçı verilməsi qət edilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş Qobustan rayon qeydiyyat şöbəsi tərəfindən verilmiş AZ-İ 242491 saylı nikahın pozulması haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, Cavabdehl oğlu ilə İddiaçı arasında olan nikaha 24 fevral 2017-ci il tarixdə xitam verilmişdir. İşdə olan 01 mart 2010-ci il tarixli AZ-İİ seriyalı 417180 saylı doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X4 21 iyul 2008-ci tarixdə anadan olmuşdur. Atası Cavabdeh, anası İddiaçıdır. İşdə olan 01 mart 2010-cu il tarixli AZ-İİ seriyalı 417179 saylı doğum haqqında şəhadətnamənin surətindən görünür ki, X3 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuşdur. Atası Cavabdeh, anası İddiaçıdır. Sumqayıt 1 saylı m təşkilatının 07 may 2024-cü il tarixli MŞS.MT030.2024-00847 saylı arayışında göstərilir ki, İddiaçı alimentin miqdarının artırılması üçün müraciət etmiş, Cavabdeh mediasiya prosesində iştirak etmədiyindən mübahisəni davam etdirmək mümkün olmamışdır. İlkin mediasiya sessiyasının keçirilməsi üçün 50 manat məbləğində mediasiyaya dair xərci İddiaçı tərəfindən ödənilmişdir. Müəyyən olundu ki, Qobustan rayon məhkəməsinin 28 aprel 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə 21 iyul 2008-ci il tarixdə anadan olmuş X4 və 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün 22 dekabr 2015-ci il tarixdən başlayaraq Cavabdeh hər ay hər uşağa 108 manat sabit pul məbləğində aliment tutulub İddiaçı verilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Uşaqlarını saxlamağı qayda və formasını valideynlər müstəqil müəyyən edirlər. Valideynlər bu Məcəllənin 16-cı fəslinə uyğun olaraq yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlarını saxlamaq barədə saziş (aliment ödənilməsi barədə saziş) bağlamaq hüququna malikdirlər. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri- müntəzəm, dəyişən olarsa, ya da qazancı (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından ( gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və ya tərəflərdən birinin marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Həmin Məcəllənin 78.2-ci maddəsinə əsasən, sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsinə əsasən aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda, məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər və ya aliment ödəməli olan şəxsi tərəflərin diqqətəlayiq başqa maraqlarını da nəzərə almaqla aliment ödəməkdən azad edə bilər. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 13-cü maddəsinə əsasən uşağın minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Qanunun mənasına görə heç bir yerdə işləməmək, yaxud az gəlir əldə etmək valideynləri öz uşaqlarını saxlamaq vəzifəsindən azad etmir. Alimentin ödənilməsi onlara öz şəxsi istehlak tələbatlarının, ehtiyaclarının ödənilməsinə mane olsa belə valideynlər mənbəyindən asılı olmayaraq öz qazanclarını uşaqları ilə bölüşdürməyə borcludurlar. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 19-cu maddəsinə əsasən valideynlərin uşağın tərbiyəsində bərabər hüquq və vəzifələri vardır. Onlar uşağı sağlam böyütməli, ümumbəşəri və milli dəyərlər əsasında tərbiyə etməli, müstəqil həyata hazırlamalıdırlar. Uşağın qabiliyyətinin inkişaf etdirilməsi, onun maddi və mənəvi tələbatlarının təmin edilməsi, hüquq və mənafelərinin mühafizəsi valideynlərin əsas vəzifələridir. Valideynlərin uşaqlar barəsində hüquq və vəzifələrinin həyata keçirilməsinə dövlət orqanlarının qarışmasına yalnız qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda və uşağın maraqları naminə yol verilə bilər. “Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiyanın müddəalarında qeyd olunur ki, yetkinlik yaşına çatmayanlarla bağlı məsələlər məhkəmə tərəfindən həll edilərkən ilk növbədə uşaqların layiqli həyat səviyyəsinin təmin edilməsi təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-in 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, Qobustan rayon məhkəməsinin 28 aprel 2016-cı il tarixli 2(026)-29/2016 saylı qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş alimentin miqdarı artırılaraq Cavabdeh hər ay hər uşağa 160 manat sabit pul məbləğində aliment tutulub 21 iyul 2008-ci il tarixdə anadan olmuş X4 və 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün İddiaçı verilməlidir. Alimentin tutulması məhkəmə qətnaməsi qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablanmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 227, 230, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutub məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Qobustan rayon məhkəməsinin 28 aprel 2016-cı il tarixli 2(026)-29/2016 saylı qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş alimentin miqdarı artırılsın. Cavabdeh hər ay hər uşağa 160 manat olmaqla cəmi 320 manat sabit pul məbləğində aliment tutulub 21 iyul 2008-ci il tarixdə anadan olmuş X4 və 01 noyabr 2009-cu il tarixdə anadan olmuş X1 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün İddiaçı verilsin. Alimentin tutulması məhkəmə qətnaməsi qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablansın. Cavabdeh 58 manat 40 qəpik dövlət rüsumu tutularaq Qobustan rayon məhkəməsinin hesabına köçürülsün. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Qobustan Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Mirələm Quliyev