Quba Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(027)-406/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Quba şəhəri İş № 2(027)-406/2022 31.01.2022 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən hakim Həsənov Rahim Təşəkkül oğlu iddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə iddiasına dair mülki işə baxaraq MÜƏYYƏN ETDİM: İddiaçı "xxxx" MMC kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, 06.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********79689 olan Samsung Galaxy A21s markalı telefon üçün 460 (dörd yüz altmış) manat ödənilməmiş hissə, 46 (qırx altı) manat cərimə, 06.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə LG LED TV üçün 688 (altı yüz səksən səkkiz) manat ödənilməmiş hissə, 68 (altmış səkkiz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1262 (bir min iki yüz altmış iki) manat məbləğində pulun və 32,62 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə 06.03.2021-ci il müqavilələrinə əsasən, İMEİ kodu **********79689 olan Samsung Galaxy A21s markalı telefon, LG LED TV almış və nəticədə 1262 (bir min iki yüz altmış iki) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 06.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alğı-satqı qiyməti 573,6 (beş yüz yetmiş üç manat altmış qəpik) manat, İMEİ kod **********79689 olan Samsung Galaxy A21s markalı telefon üçün ümumilikdə 506 (beş yüz altı) manat olmaqla, ondan 460 (dörd yüz altmış) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 46 (qırx altı) manat cərimə; 06.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alğı-satqı qiyməti 720 (yeddi yüz iyirmi) manat olan LG LED TV üçün ümumilikdə 756 (yeddi yüz əlli altı) manat olmaqla ondan 688 (altı yüz səksən səkkiz) manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 68 (altmış səkkiz) manat cərimə borcu hesablanmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 145,6 manat təşkil edir. İddia ərizəsinin əsasında mülki iş başlanmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. İş materiallarından görünür ki, cavabdeh iddia tələbi ilə bağlı rəsmi qaydada məlumatlandırılmasına baxmayaraq o, məhkəməyə tələbə etirazını əsaslandıracaq heç bir sübut təqdim etməmişdir. Hesab edirəm ki, aşağıda qeyd olunanlara əsasən iddia qismən təmin olunmalıdır. Belə ki, işin mübahisəsiz halları ondan ibarətdir ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 06.03.2021-ci il və 06.03.2021-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, İMEİ kodu **********21972 olan Samsung Galaxy A21s markalı telefon, İMEİ kodu **********94036 olan LG LED TV almış və nəticədə 1262 (bir min iki yüz altmış iki) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh 06.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 460 (dörd yüz altmış) manat ödənilməmiş hissə, 46 (qırx altı) manat cərimə, 06.03.2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 688 (altı yüz səksən səkkiz) manat ödənilməmiş hissə, 68 (altmış səkkiz) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1262 (bir min iki yüz altmış iki) borcu qalmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, iddiaçı tərəfin təqdim etdiyi 03 dekabr 2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlinə əsasən cavabdehin 06.03.2021-ci il tarixdə bağlanmış müqavilələr üzrə ödənilməmiş 1262 manat borcu qalmışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 06.03.2021-ci il tarixli müqavilələrdən görünür ki, Cavabdeh İMEİ kodu **********79689 olan Samsung Galaxy A21s markalı telefon və LG LED TV almışdır. Ərizəyə əlavə olunmuş “Əşyaların təhvil-təslim Aktı”ndan görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kodu **********79689 olan Samsung Galaxy A21s markalı telefonu və LG LED TV-i tam qüsursuz halda aldığını imzasıyla təsdiq etmişdir. Ərizəyə əlavə olunmuş 01.11.2021-ci il tarixli xəbərdarlıqdan görünür ki, Cavabdeh müqavilələr üzrə öhdəlikləri gecikdirməsi barədə xəbərdarlıq edilmiş, öhdəliyi yerinə yetirmədiyi təqdirdə aidiyyatı üzrə dövlət qurumuna müraciət olunacağı bildirilmişdir. Cavabdeh tərəf iddia tələbinə dair etirazını əsaslandıracaq hər hansı bir sübut məhkəməyə təqdim etməmişdir. Göründüyü kimi cavabdeh tərəfindən öhdəliyin icra edilməməsi öz təsdiqini tapmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinə əsasən alğı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür (maddə 567). Alğısatqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda tərəflər arasında müqavilə bağlanmışsa, alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə həyata keçirməlidir ( maddə 600). Əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Nisyə satılmış əşyaların qiymətinin sonradan dəyişməsi, əgər müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, yenidən hesablaşmaya səbəb olmur (maddə 600.2). Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı–satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər (maddə 600.4). Həmin Məcəllənin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-445.2.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh müqavilələr üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri icra etməmiş və bunun nəticəsində onun iddiaçı "xxxx" MMC qarşısında borcu yaranmışdır. Mülki qanunvericiliyin yuxarıda qeyd edilən müddəalarını əsas götürərək hesab edirəm ki, Cavabdeh üzərinə düşən öhdəlikləri tam və lazımi qaydada icra etmədiyindən 06.03.2021-ci il tarixli, 22342087 saylı müqavilə üzrə 460 manat, 06.03.2021-ci il tarixli 22342310 saylı müqavilə üzrə 688, 8 məbləğində ödənilməmiş hissə cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Məhkəmə tərəflərin əmlak mənafelərini nəzərə alaraq hesab edir ki, cərimənin məbləği yüksək həddə hesablandığından onun azaldılması tərəflərin mənafeyinə uyğundur və məhkəmə borcluya hesablanmış cəriməni 06.03.2021-ci il tarixli, 22342087 saylı müqavilə üzrə 4 manat, 06.03.2021-ci il tarixli, 22342310 saylı müqavilə üzrə 6 manat məbləğində müəyyən edir. İddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 32,62 manat dövlət rüsumu MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-nin 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİM: İddia qismən təmin edilsin. 06.03.2021-ci il tarixli, 22342087 saylı müqavilə üzrə İMEİ kodu **********79689 olan Samsung Galaxy A21s markalı telefon üçün 460 (dörd yüz altmış) manat ödənilməmiş hissə, 4 (dörd) manat cərimə, 06.03.2021-ci il tarixli, 22342310 saylı müqavilə üzrə LG LED TV üçün 688 (altı yüz səksən səkkiz) manat ödənilməmiş hissə, 6 (altı) manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 1158 (bir min bir yüz əlli səkkiz) manat məbləğində pul və 32,62 (otuz iki manat altmış iki qəpik) manat ödənilmiş dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq "xxxx" MMC-nə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 ay müddətində Quba Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rahim Həsənov