Quba Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(027)-673/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Quba şəhəri İş № 2(027)-673/2021 15.03.2021 QUBA RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Seyidov Vüqar Mircuma oğlunun sədrliyi, Fətəliyev Veysəl Surxay oğlunun katibliyi, Cavabdeh iştirakı ilə İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulmasına dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə Quba şəhərində açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən e t d i: İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (bundan sonra İddiaçı) məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, Cavabdeh 6501,3 AZN məbləğində əsas borcu və 875,07 AZN faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 7376,37 (yeddi min üç yüz yetmiş altı manat otuz yeddi qəpik) AZN və 30,40 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq, İddiaçı-nə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış xx xxxxxx 2020-ci il tarixli, 301804-864498/1 nömrəli istehlak krediti müqaviləsinə əsasən borcluya 30 ay müddətinə, illik 23% dərəcəsi ilə 7030 (yeddi min otuz) AZN məbləğində kredit verilmişdir. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və kreditin təsdiq olunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pozmuşdur. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı xəbərdarlıq olunsa da, o Banka olan borcunu ödəməmişdir. xx xxxxxx 2021-cı il tarixinə cavabdehin kredit müqaviləsi üzrə 6501,3 AZN məbləğində əsas borcu və 875,07 AZN faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 7376,37 (yeddi min üç yüz yetmiş altı manat otuz yeddi qəpik) AZN məbləğində kredit borcu yaranmışdır. İstehlak krediti müqaviləsinin şərtlərinə əsasən Borcalan müqavilə ilə müəyyən olunmuş şərtlərlə və qaydada kreditin qaytarılmasını, kredit və dəbbə pulu üzrə hesablanmış faizlərin, habelə Bankın xidmət tarifləri və şərtlərindən irəli gələn xidmət haqlarının Banka ödənilməsini öhdəsinə götürür. Eyni zamanda həmin müqaviləyə əsasən ödəniş cədvəlində müəyyən edilən hissə-hissə ödəniş (icra) müddətlərində, habelə kredit müddətində öhdəliklər vaxtında tamamən icra edilmədikdə gecikdilmiş kredit yaranır. Belə ki, borcalan krediti vaxtında ödəməmiş və nəticədə gecikdirilmiş ktedit yaranmışdır. İddiaçı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi Ziya Kazımov məhkəməyə ərizə göndrərək, məhkəmə prosesinin İddiaçı-nin nümayəndəsinin iştirakı olmadan keçirilməsini və iddianın təmin olunmasını xahiş etmişdir. Ona görə də məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası MPM) 185.1-185.4-cü maddələrinə əsasən hazırki mülki işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Məhkəmə iclasında Cavabdeh iddianı qəbul edərək, göstərmişdir ki, İddiaçı ilə aralarında xx xxxxxx 2020-ci il tarixli istehlak kredit müqaviləsi bağlanmışdır. Həmin kredit müqaviləsinə əsasən ona illik faiz dərəcəsi 23 faiz olmaqla 30 ay müddətinə 7030 manat məbləğində kredit verilmişdir. Kredit müqaviləsinə əsasən o əsas və kreditdən istifadəyə görə hesablanmış faiz borcunu hər ay ödəyəcəyi barədə öhdəlik götürmüşdir, lakin pandemiya ilə əlaqədar maddi vəziyyəti pisləşdiyindən ödəniş edə bilməmişdir. Belə ki, işlədiyi yerdə əmək haqqı məbləği təxminən 600 manatdan 228 manata düşmüşdür. Aldığı bu əmək haqqı məbləği isə yalnız ailəsinin cüzi ehtiyaclarını ödəyir. Maddi vəziyyəti nəzərə alıb kredit borcunu ödəmək üçün ona vaxt verilməsini xahiş edir. Məhkəmə cavabdehin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdırıb, işdəki sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan xx xxxxxx 2020-ci il tarixli, 301804-864498/1 nömrəli Kredit müqaviləsindən, 01 nömrəli Əlavə razılaşmadan, ödəniş sənədlərindən, faizlər və ödəmələr üzrə cədvəldən görünür ki, İddiaçı tərəfindən 30 ay müddətinə illik 23% ödəmək şərti ilə Cavabdeh 7030 (yeddi min otuz) AZN məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2020-cı il tarixli, 301/301/0117/2020 saylı xəbərdarlıqdan görünür ki, İddiaçı tərəfindən cavabdehə 5 gün müddətində banka olan borcun ödənilməsi təklif olunmuş, əks təqdirdə qanunvericiliyə uyğun olaraq müvafiq tədbirlər görüləcəyi barədə xəbərdarlıq olunmuşdur. İş materiallarında olan İddiaçı-nin Quba Rayon Məhkəməsinə təqdim etdiyi xx.xx.2021-cı il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh İddiaçı-nə olan borcu 6501,3 manat əsas borcu və 875,07 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 7376,37 (yeddi min üç yüz yetmiş altı manat otuz yeddi qəpik) manat təşkil edir. İş materiallarında olan xx xxxxxx 2021-cı il tarixli ödəniş tapşırıqlarından görünür ki, iddiaçı təşkilat tərəfindən hazırki iddianın qaldırılması ilə əlaqədar 30 (otuz) manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə iş üzrə mövcud sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, həmin sübutlarla İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 301804-864498/1 saylı, xx xxxxxx 2020-ci il tarixli istehlak krediti müqaviləsinin bağlanması, həmin müqavilə üzrə Cavabdeh illik 23% ödəmək şərtilə 30 ay müddətinə 7030 (yeddi min otuz) AZN məbləğində kredit alması, cavabdehin müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməməsi və iddiaçı təşkilata 6501,3 AZN əsas borc və 875,07 AZN faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 7376,37 AZN borcunun qalması və hazırki iddianın qaldırılması üçün iddiaçı təşkilat tərəfindən 30 (otuz) manat dövlət rusumunun ödənilməsi sübuta yetirilmişdir. Göstərilənlər əsasında məhkəmə hesab edir ki, tərəflər arasında kredit münasibətlərindən irəli gələn qarşılıqlı öhdəliklər mövcud olmuş, iddiaçı təşkilat tərəfindən cavabdehə münasibətdə üzərinə götürülmüş bütün öhdəliklər icra olunmuş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçı təşkilat qarşısında götürülmüş öhdəliklər icra olunmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra Azərbaycan Respublikası MM) 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borcalan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəkilində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Azərbaycan Respublikası MM-nin 445.1-ci maddəsinin tələbinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində kreditora vurduğu zərər üçün və gecikdirmə nəticəsində təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və ya müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Azərbaycan Respublikası MM-nin 449.1-ci maddəsinə əsasən özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla,onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Həmin Məcəllənin 449.4-cü maddəsinə əsasən özgə vəsaitdən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə iş üzrə müəyyən olunmuş hallara tətbiq edilməli olan qanun normalarına əsasən hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməli, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2020-ci il tarixli Kredit müqaviləsi üzrə sonuncunun üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımınca yerinə yetirməyərək, müqavilə şərtlərini pozduğundan, Cavabdeh 6501,3 AZN əsas borc və 875,07 AZN faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 7376,37 AZN borc və 30 (otuz) manat məbləğində dövlət tutularaq, İddiaçı-nə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə müvafiq olaraq məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin olunsun; Cavabdeh 6501,3 AZN əsas borcu və 875,07 AZN faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 7376,37 (yeddi min üç yüz yetmiş altı manat otuz yeddi qəpik) AZN borc və 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, İddiaçı-nə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Quba Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən : Vüqar Seyidov