Qubadlı Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(028)-293/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(028)-293/2021 22.06.2021 QUBADLI RAYON MƏHKƏMƏSİ X3 Ruvinovun sədrliyi, Reyhan Cəmil qızı Quliyevanın katibliyi, İlkin iddia üzrə iddiaçı və qarşılıqlı iddia üzrə cavabdeh «İddiaçı» İB-nin nümayəndəsi X2 iştirakı ilə «İddiaçı» İB-nin Cavabdeh qarşı təbii qazdan istifadə qaydaları üzrə istehlakçının təqsirli hərəkəti nəticəsində dəymiş zərərin əvəzinin ödənilməsi və Cavabdeh «İddiaçı» İB-nə qarşı əsassız hesablanmış borcun silinməsi tələblərinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN E T D İ: “İddiaçı” İstehsalat Birliyinin iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh tərəfindən qaz sayğacının yararsız hala salmasına görə hesablanmış 216,00 manat məbləğində dəymiş ziyanın, yararsız hala salınmış sayğacın dəyəri olaraq 185,73 manat , 20 manat ödənilmiş dövlət rüsümunun, ümumilikdə isə 421,73 manat cavabdehdən alınaraq “İddiaçı” İB-nin hesabına ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh qarşılıqlı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Sumqayıt şəhəri, 17-ci məhəllə, ev 15/38, mənzil 1-də istifadə olan qaz sayğacına görə hesablanmış 185,73 manat borcun və 19.05.2020-ci il tarixli ******* nömrəli akt əsasında hesablanmış 216,00 manat borc məbləğinin silinməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmədə «İddiaçı» İB-nin nümayəndəsi ilkin iddia tələbini müdafiə, qarşılıqlı iddianı rədd edərək göstərdi ki, “İddiaçı” İstehsalat Birliyi 18.06.2020-ci il tarixli 09/5924 saylı “Qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurğusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqı müqaviləsi” əsasında Cavabdeh məxsus yaşayış evini təbii qazla təchiz edir. Həmin ünvana “İddiaçı” İB-nin Sumqayıt QİS-i tərəfindən **********400010 nömrəli abonent kodu verilmişdir. Həmin ünvana “İddiaçı” İB-nin Sumqayıt QİS-i tərəfindən G-4 markalı, 1202AQ**********3 nömrəli qaz sayğacı quraşdırılmışdır. Lakin cavabdeh Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli, 80 saylı “Qazdan istifadə qaydalar”nın tələblərini pozaraq qaz sayğacına müdaxilə edərək sayğacı yararsız hala salmış və təbii qazı talamışdır. “İddiaçı” İstehsalat Birliyinin əməkdaşları tərəfindən 13.01.2020-ci il tarixdə Cavabdeh məxsus yaşayış evinə quraşdırılmış G-4 markalı, 1202AQ**********3 nömrəli qaz sayğacı abonentin iştirakı ilə ******* nömrəli akt tərtib edilərək çıxarılmış və yeni qaz sayğacı ilə əvəz edilmişdir.Çıxarılmış sayğac yoxlanılması üçün İnformasiya Texnologiyaları və Rabitə İdarəsinə göndərilmişdir.İnformasiya Texnologiyaları və Rabitə İdarəsinin MSK-29/1710-00300-3 nömrəli rəyinə əsasən sayğaca baxış keçirildi, sayğacın elementi bitib, müvəqqəti element quraşdırıldı, 24.12.2019-cu il tarixə elektron göstərici 06896 m3 olmuşdur, sayğacın element yuvasının qapağı alt hissədən vint vasitəsilə gövdəyə birləşən hissədən sınıqdır, sayğacın yaddaş arxivi oxundu, 24.12.2019-cu il tarixdə Alarm-1 rejimi aşkar olundu (yaddaş arxivində son tarix 24.12.2019-cu il olmuşdur) və sayğacın istismara yararsız olduğu aşkar olunmuşdur.Bu səbəbdən itirilmiş qazın sərfiyyatına görə 216,00 manat borc və yararsız hala salınmış sayğacın dəyəri olaraq 185,73 manat ümumilikdə 401,73 manat abonentdən tələb edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli, 80 saylı “Qazdan istifadə qaydalar”nın 4.2-ci bəndinə əsasən məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli, 80 saylı “Qazdan istifadə qaydalar”nın 4.5-ci bəndinə əsasən qaz sayğaclarının növbəti dövlət yoxlanılmasından keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının dövlət yoxlanılmasından keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir.Birliyin məqsədi səlahiyyət daxilində dövlətin əmlakın qorumaq və ona vurulmuş zərərin əvəzini ödətdirmək üçün tədbirlər görməkdir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli, 80 saylı “Qazdan istifadə qaydalar”nın 4.9-cu bəndinə əsasən istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışının keçirilməsi onların texniki pasportlarında göstərilmiş müddətdə həyata keçirilir. Qaz sayğaclarının növbəti texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının texniki baxışdan keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Vətəndaş tərəfindən sayğacın yararsız hala salınması dövlət təşkilatın hesabına dəyisdirilə bilməz. Qeyd olunanlara əsasən ilkin iddianın təmin, qarşılıqlı iddianın rədd edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdeh qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbələri haqqında məlumat verməmişdir. Ona görə də Azərbaycan Respublikası MPM-in 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəməyə ünvanlanmış qarşılıqlı iddia ərizəsində Cavabdeh göstəmişrdir ki, onun tərəfindən qaz sayğacına heç bir müdaxilə edilməmişdir. Onun mənzilinə gələn qaz sayğacı çöldə quraşdırılmışdır.Bu səbəbdən həmin sayğacın hər hansı müdaxilədən qorunmasının onun tərəfindən təmin edilməsi heç bir məntiqə sığmır. Buna baxmayaraq «İddiaçı» İB tərəfindən 13.01.2020-ci il tarixdə qaz sayğacının çıxarılması, quraşdırılması və istismara qəbulu haqqında ******* nömrəli akt tərtib edilmiş və həmin akt əsasında qaz sayğacın dəyəri 185,73 manat və 216,00 manat məbləğində cərimə hesablanmışdır. Qeyd olunan aktın əsassızlığı barədə «İddiaçı» İB-yə dəfələrlə bildirsə də, heç bir nəticə olmamışdır. «İddiaçı» İB ilə bağlanmış müqavilənin müddəalarına əsasən qaz sayğacının kənar müdaxilədən qorunması vəzifəsi qaz istehlakçısının vazifələri sırasına daxil edilməmişdir. Həmin müqavilənin 2.3.4.-ci bəndində qeyd olunmuşdur ki, istehlakçının təqsirli hərəkətləri (hərəkətsizliyi), habelə bu müqavilə üzrə müəyyən edilmiş vəzifələrin icra edilməməsi halları təsdiq olunduğu halda paylaçıya dəymiş zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi istehlakçının üzərinə qoya bilər. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş «Qazdan istifadə Qaydaları»nın 4.7-ci bəndinə əsasən sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğaçları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Həmin qaydalarının 4.8-ci bəndinə əsasən fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Belə olan halda “İddiaçı” İstehsalat Birliyinin Cavabdeh qarşı olan iddia əsassızdır və rədd olunmalıdır. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsini dinləyib, iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, ilkin iddia rədd, qarşılıqlı iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan “Qaz paylayıcısı ilə məişət qaz qurğusu istifadəçisi arasında qazın alqı-satqı müqaviləsi”ndən görünür ki, “İddiaçı” İstehsalat Birliyinin Sumqayıt X4 ilə Cavabdeh arasında 18.06.2020-ci il tarixdə 09/5924 saylı müqavilə bağlanmışdır.Müqavilənin 2.1.1-ci bəndinə əsasən paylayıcı istehlakçını nominal təzyiqdən aşağı olmamaqla, keyfiyyət göstəriciləri dövlət standartlarının tələblərinə uyğun olan qazla fasiləsiz və etibarlı şəkildə təmin etməlidir. Həmin müqavilənin 2.3.1-ci maddəsinə əsasən isə istehlakçı qaz sayğacının göstəricisinə əsasən hesablanmış və paylayıcı tərəfindən təqdim edilmiş (göndərilmiş) hesab üzrə qazın dəyərini tam ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan «İddiaçı» İB-nin Sumqayıt qaz istismar idarəsi tərəfindən Cavabdeh ünvanlanmış xəbərdarlıqda göstərilmişdir ki, onun ünvanında olan G-4 markalı, 1202AQ**********3 nömrəli qaz sayğacı ******* nömrəli akt tərtib edilərək çıxarmış və yeni qaz sayğacı ilə əvəz edilmişdir. Çıxarılmış sayğac dövlət yoxlanılmasına X1 Departamenti Sayğacların müayinəsi laboratoriyanın MSK-29/1710-00300-3 nömrəli rəyinə əsasən qaz sayğacına müdaxilə olunduğu və sayğacın istismara yararsız olduğu aşkar olunmuşdur.Bu səbəbdəndə itirilmiş qazın sərfiyyətinə görə 216,00 manat borc yaranmışdır.Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli, 80 saylı “Qazdan istifadə qaydalar”nın 2.12 bəndində istehlakçı qaz qurğularının “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu müvafiq olaraq istismarına və işçi vəziyyətdə saxlanmasına görə məsuliyyət daşıyırlar. Hesablanmış borcu 5 gün müddətinə ödənilməzsə məhkəməyə müraciət olunacaq. İş materiallarında olan abonentin saldosundan görünür ki, 2020-ci il tarixə Cavabdeh aktlar üzrə 216,00 manat borcu var. İş materiallarında olan «İddiaçı» İB-yi tərəfindən tərtib edilmiş təbii qazdan istifadə qaydalarının pozulması haqqında ******* saylı aktından görünür ki, G-4 markalı 1202AQ**********3 nömrəli qaz sayğaça baxış keçirildi, sayğacın elementi bitib, müvəqqəti element quraşdırıldı, 24.12.2019-cu il tarixə elektron göstərici 06896 m3 olmuşdur, sayğacın element yuvasının qapağı alt hissədən vint vasitəsilə gövdəyə birləşən hissədən sınıqdır, sayğacın yaddaş arxivi oxundu, 24.12.2019-cu il tarixdə Alarm-1 rejimi aşkar olundu (yaddaş arxivində son tarix 24.12.2019-cu il olmuşdur). Dəymiş ziyan hesablansın. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DNŞ-nin «İddiaçı» İB-yi tərəfindən tərtib edilmiş 19.05.2020-ci il tarixli dəymiş ziyanın bərpasına dair tələbnamədən görünür ki, G-4 markalı 1202AQ**********3 nömrəli qaz sayğaca baxış keçirildi, sayğacın elementi bitib, müvəqqəti element quraşdırıldı, 24.12.2019-cu il tarixə elektron göstərici 06896 m3 olmuşdur, sayğacın element yuvasının qapağı alt hissədən vint vasitəsilə gövdəyə birləşən hissədən sınıqdır, sayğacın yaddaş arxivi oxundu, 24.12.2019-cu il tarixdə Alarm-1 rejimi aşkar olundu (yaddaş arxivində son tarix 24.12.2019-cu il olmuşdur).Dəymiş ziyan həcmi 2160 m3 təşkil edir. İş materiallarında olan İnformasiya Texnologiyaları və Rabitə İdarəsinin 15.05.2020-ci il tarixli MSK-29/1710-00300-3 nömrəli rəyinə əsasən sayğaca baxış keçirildi, sayğacın elementi bitib, müvəqqəti element quraşdırıldı, 24.12.2019-cu iltarixə elektron göstərici 06896 m3 olmuşdur, sayğacın element yuvasının qapağı alt hissədən vint vasitəsilə gövdəyə birləşən hissədən sınıqdır, sayğacın yaddaş arxivi oxundu, 24.12.2019-cu il tarixdə Alarm-1 rejimi aşkar olundu (yaddaş arxivində son tarix 24.12.2019-cu il olmuşdur) Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli, 80 saylı “Qazdan istifadə qaydalar”nın 4.2-ci bəndinə əsasən məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli, 80 saylı “Qazdan istifadə qaydalar”nın 4.5-ci bəndinə əsasən qaz sayğaçlarının növbəti dövlət yoxlanılmasından keçirilməsinə görə istehlakçılardan vəsait tələb etmək qadağandır. İstehlakçının arzusu ilə qaz sayğacının dövlət yoxlanılmasından keçirilməsinə görə istehlakçı vəsait ödəməlidir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 12 may 2011-ci il tarixli 80 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş «Qazdan istifadə Qaydaları»nın 4.7-ci bəndinə əsasən sayğacların üzərində olan plomblar kənar müdaxilələrdən qorunmaq üçün müvafiq örtüklə örtülməli (fiziki şəxs olan istehlakçıların sayğaçları qaz paylayıcısı tərəfindən) və sayğac göstəricisinə sərbəst şəkildə baxılmasına imkan olmalıdır. Həmin qaydalarının 4.8-ci bəndinə əsasən fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı, hüquqi şəxslərin qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanılmasına görə cavabdehliyi isə özləri daşıyırlar. Həmin qaydalarının 4.9-cu bəndinə əsasən istehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu Qaydaların 4.2-ci bəndinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir.Həmin qaydalarının 6.7-ci bəndinə əsasən qazın verilməsinin dayandırılması və bərpa edilməsi hər bir halda (bu Qaydaların 6.1.2-ci yarımbəndi istisna olunmaqla) qaz paylayıcısı tərəfindən istehlakçının iştirakı ilə aktla rəsmiləşdirilməli və aktın bir nüsxəsi istehlakçıya təqdim edilməlidir. “Qaz təchizatı haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun 9-cu maddəsinə əsasən, məişət qaz qurğularının istifadəsi üçün qaz sayğacı qaz paylayıcısının vəsaiti hesabına, sənaye qaz qurğularının istifadəsi üçün isə qaz sayğacı istehlakçının vəsaiti hesabına təchiz edilir, quraşdırılır və dəyişdirilir. İstehlakçının təqsiri olmadan zədələnmiş qaz sayğacının təmir olunması, texniki baxışdan keçirilməsi, dəyişdirilməsi (yenisi ilə əvəz edilməsi) və quraşdırılması bu hissənin birinci cümləsinə uyğun olaraq, zədələnmə istehlakçının təqsiri üzündən baş verdikdə isə istehlakçının vəsaiti hesabına qaz paylayıcısı tərəfindən həyata keçirilir. Qaz paylayıcısı tərəfindən qaz sayğacının dəyişdirilməsi, təmir olunması və ya texniki baxışdan keçirilməsi istehlakçıdan tələb edildikdə, bu halda qaz paylayıcısı tərəfindən həmin tələbin hüquqi əsası göstərilməlidir. Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsi 26.01.2021-ci il tarixli qətnaməsində göstərmişdir ki, fiziki şəxs qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanmasına görə ümumiyyətlə məsuliyyət daşımır. Fiziki şəxs olan istehlakçıların qaz sayğaclarının işlək vəziyyətdə saxlanmasına görə cavabdehliyi qaz paylayıcısı daşıdığından, sayğaca cavabdeh tərəfindən müdaxilə halı müəyyən edilmədiyindən, sayğac yaşadığı evdən kənarda yerləşdiyindən, itirilmiş qazın bərpası məqsədi ilə iddiaçı tərəfindən cavabdehin abuna koduna borcun hesablanması əsassız olmuşdur. Yuxarıdakılara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İlkin iddia rədd edilsin. Cavabdeh tərəfindən qaz sayğacının yararsız hala salınmasına görə hesablanmış 216,00 manat məbləğində dəymiş ziyanın, yararsız hala salınmış sayğacın dəyəri olaraq 185,73 manatın, 20 manat ödənilmiş dövlət rüsümunun, ümumilikdə isə 421,73 manatın cavabdehdən alınaraq “İddiaçı” İB-nin hesabına ödənilməsi barədə iddia tələbi təmin edilməsin. Qarşılıqlı iddia təmin edilsin. Sumqayıt şəhəri, 17-ci məhəllə, ev 15/38, mənzil 1-də istifadə olan qaz sayğacına görə hesablanmış 185,73 manat borc və 19.05.2020-ci il tarixli ******* nömrəli akt əsasında hesablanmış 216,00 manat borc məbləği silinsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Qubadlı Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. HAKİM VLADİMİR RUVİNOV