Qusar Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(029)-987/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Qusar şəhəri İş № 2(029)-987/2025 23.09.2025 QUSAR RAYON MƏHKƏMƏSİ X1 Adil oğlunun sədrliyi Əliyev Rahib Malik oğlunun katibliyi ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı müqavilə üzrə yaranmış borc tələbinə dair mülki işə kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı müqavilə üzrə yaranmış borc tələbinə dair kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh, onun tərəfindən 17 noyabr 2023-cü il tarixində bağlanmış № 23/MT565 olan alqı-satqı müqaviləsi üzrə öhdəliyinin pozulması nəticəsində ona borclu qaldığı 180,30 (yüz səksən manat 30 qəpik) və məhkəmədə iddia qaldırmaq üçün ödədiyim 30,00 manat dövlət rüsumunun alınıb mənə verilməsinə dair qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə etibarnamə üzrə nümayəndəsi arasında 17 noyabr 2023-cü il tarixində bağlanmış № 23/MT565 olan alqı-satqı müqaviləsinə əsasən ona, Qusar şəhəri, Çingiz Qurbanov küçəsində yerləşən, ona məxsus olan “Ev üçün ailə üçün” mağazasından 365 manat dəyərində “Realme C35” markalı telefon borca satılmışdır. Alqı-satqı müqaviləsinə uyğun olaraq cavabdeh tərəfindən 70 manat ilkin ödəniş edilmiş, 295 manat qalıq borc, 8,85 manat komisyon xərcləri və 62,45 manat ödəniləcək faizlə onun cəmi 366,30 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh borcu, müqavilə ilə müəyyən edilmiş ödəmə qrafiki üzrə 2023-cü ilin dekabr ayının 17-dən başlayaraq, hər aya müəyyən edilmiş miqdarda ödəmələr etməklə, 12 ay ərzində, 2024-cü ilin noyabr ayının 17-nə kimi (həmin ay da daxil olmaqla) ödəməli olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən 2023-cü ilin dekabr, 2024-cü ilin yanvar-aprel aylarında və 2025-ci ilin fevral ayında hər aya 31 manat olmaqla cəmi 186 manat ödəniş edilmiş və onun 180,30 manat borcu qalmışdır. Borcun qaytarılması ilə əlaqədar cavabdehə etdikləri müraciətlərin nəticəsi olmamış, onun tərəfindən borc ödənilməmişdir. Onun tərəfindən cavabdehlə bağlanmış müqavilədə nəzərdə tutulmuş öhdəliyi icra edilmiş, müqavilə bağlanan vaxt müqavilə üzrə satılmış mal ona təhvil verilmiş, cavabdeh tərəfindən isə öhdəlik icra edilməməklə pozulmuşdur. Cavabdeh yuxarıda qeyd edilən miqdarda borcun qaldığını inkar etmir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 23-1-ci fəslində təsbit edilmiş müddəaları rəhbər tutaraq, iddianın qiymətini nəzərə alıb, ərizəyə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxmışdır. Məhkəmə araşdırması zamanı Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəllənin 284-5.4-cü maddəsi ilə nəzərdə tutulmuş işə iddia icraatı qaydasında baxılması əsasları aşkar olunmamışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə tərəfindən Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284- 5-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq, cavabdehə iddiaçının tələbinə dair əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini, habelə dəlillərini təsdiq edən sənədlərin təqdim olunması hüququnun izah edilməsi barədə bildiriş qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada və müddətdə göndərilmiş, lakin cavabdeh tərəfindən iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirilməmişdir. Məhkəmə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdırıb, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarından görünür ki, Cavabdeh ilə iddiaçı arasında 17 noyabr 2023-cü il tarixində bağlanmış № 23/MT565 olan alqı-satqı müqaviləsinə əsasən həmin şəxsə Qusar şəhəri, Çingiz Qurbanov küçəsində yerləşən, iddiaçıya məxsus olan “Ev üçün ailə üçün” mağazasından 365 manat dəyərində “Realme C35” markalı telefon borca satılmışdır. Alqı-satqı müqaviləsinə uyğun olaraq cavabdeh tərəfindən 70 manat ilkin ödəniş edilmiş, 295 manat qalıq borc, 8,85 manat komisyon xərcləri və 62,45 manat ödəniləcək faizlə onun cəmi 366,30 manat borcu yaranmışdır. Bundan başqa, iş materialları ilə müəyyən olunur ki, cavabdeh borcu, müqavilə ilə müəyyən edilmiş ödəmə qrafiki üzrə 2023-cü ilin dekabr ayının 17-dən başlayaraq, hər aya müəyyən edilmiş miqdarda ödəmələr etməklə, 12 ay ərzində, 2024-cü ilin noyabr ayının 17-nə kimi (həmin ay da daxil olmaqla) ödəməli olmuşdur. Cavabdeh tərəfindən 2023-cü ilin dekabr, 2024-cü ilin yanvar-aprel aylarında və 2025-ci ilin fevral ayında hər aya 31 manat olmaqla cəmi 186 manat ödəniş edilmiş və onun 180,30 manat borcu qalmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alğı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alğısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən, bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Sadalanan xüsusatlara və qanunvericilik aktı normalarına əsaslanaraq məhkəmə bu nəticəyə gəlir ki, iddiaçının tələbinin əsaslılığı tərəflər arasında bağlanılmış müqavilə və onun əlavəsi ilə sübuta yetirilir. Odur ki, məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin olunmalı, Cavabdeh ödənilməmiş qalan 180,30 (yüz səksən manat otuz qəpik) manat borc tutularaq İddiaçı verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 107-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmçinin, İddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu Cavabdeh tutularaq iddiaçıya verilməlidir. Yuxarıda göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosesual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh müqavilə üzrə ödənilməmiş qalan 180,30 (yüz səksən manat otuz qəpik) manat məbləğində borc və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 (otuz) manat məbləğində pul vəsaiti tutularaq İddiaçı verilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Qusar rayon məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti vermək olar. Sədrlik edən: Anar Qasımov