Şabran Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(031)-693/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şabran şəhəri İş № 2(031)-693/2020 25.09.2020 ŞABRAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Şabran rayon məhkəməsinin sədri vəzifəsini müvəqqəti icra edən X6, İddiaçı "X9 Azərbaycan" X5 cavabdeh X3 qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında kiçik iddiası üzrə mülki işə xx xxxxxxxx 2020-ci il tarixdə, Şabran şəhərində, məhkəmənin binasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "X9 Azərbaycan" X5 cavabdeh X3 qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, X2 əsas məbləğ üzrə borc 115.81 AZN, hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu 12.02 AZN, cərimə borcu 123.69 AZN, müqavilədə nəzərdə tutulmuş xərclər və komissiyalar üzrə borc 2.00 AZN, bildirişlərin (pretenziyaların) göndərilməsi üzrə poçt xərcləri 4.50 AZN olmaqla, ümumilikdə 258.02 AZN məbləğində kedit kartı borcunun və dövlət büdcəsinə köçürülmüş 20 manat dövlət rüsumu iddiaçı "X9 Azərbaycan" X5 xeyrinə tutulması (ödənilməsi) barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia ərizəsi ona əlavə edilmiş sənədlərlə onunla əsaslandırılmışdır ki, xx.xx.2014-cü ildə «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» QSC və X4 arasında Bank hesabı, debet kart, kredit kartı və zaminlik haqqında qarışıq müqaviləsi bağlanmışdır. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə, bankları tərəfindən borcalan X3 istehlak yönümlü 400.00 AZN məbləğində kredit kart limiti ayrılmışdır. «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» QSC müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəliklərini tam icra etsə də, bocalan X1 müqaviləsinin şərtlərini pozaraq kreditin əsas məbləğini və ona hesablanmış faizlərin ödənilməsini kredit ayrılan vaxtdan mütəmadi olaraq gecikdirmişdir. Borcalana dəfələrlə bu barədə şifahi və yazılı xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, öhdəliyi icra etməmiş və bu günədək borcu ödəməmişdir. Cavabdehin kredit müqaviləsinə əsasən «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» QSC-yə olan borcu: əsas məbləğ üzrə borc 115.81 AZN, hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu 12.02 AZN, cərimə borcu 123.69 AZN, müqavilədə nəzərdə tutulmuş xərclər və komissiyalar üzrə borc 2.00 AZN, bildirişlərin (pretenziyaların) göndərilməsi üzrə poçt xərcləri 4.50 AZN, cəmi borc 258.02 AZN. Ona görə də iddiaçı tərəf iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci və 284-5.2-ci maddəsinə əsasən iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində məhkəməyə göndərə bilməsi üçün cavabdehə rəsmi qaydada bildirişin göndərilməsinə və sonuncuya bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını, eləcə də ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərə biləcəyinin izah edilməsinə, habelə cavabdehin həmin bildirişi xx xxxxxx 2020-ci il tarixdə poçt xəbərnaməsinə şəxsən imza etməklə qəbul etməsinə baxmayaraq, iddia tələbinə münasibətdə məhkəməyə cavabdehin etirazı daxil olmamışdır. İş materiallarını araşdırılaraq hesab edilir ki, iddia təmin olunmalıdır. Belə ki, iş materiallarına əlavə edilmiş sənədlərdən görünür ki, verilmiş tələb Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə uyğun olmaqla yanaşı, tələbi təsdiq edən sənədlər təqdim olunmuşdur və ərizənin əsaslandığı tələbetmə hüququ barədə mübahisə mövcud deyildir. Çünki, qeyd olunan sənədlərdən də göründüyü kimi xx.xx.2014-cü ildə «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» QSC və X4 arasında Bank hesabı, debet kart, kredit kartı və zaminlik haqqında qarışıq müqaviləsi bağlanmışdır. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə, bankları tərəfindən borcalan X3 istehlak yönümlü 400.00 AZN məbləğində kredit kart limiti ayrılmışdır. «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» QSC müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəliklərini tam icra etsə də, bocalan X1 müqaviləsinin şərtlərini pozaraq kreditin əsas məbləğini və ona hesablanmış faizlərin ödənilməsini kredit ayrılan vaxtdan mütəmadi olaraq gecikdirmişdir. Borcalana dəfələrlə bu barədə şifahi və yazılı xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, öhdəliyi icra etməmiş və bu günədək borcu ödəməmişdir. Cavabdehin kredit müqaviləsinə əsasən «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» QSC-yə olan borcu: əsas məbləğ üzrə borc 115.81 AZN, hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu 12.02 AZN, cərimə borcu 123.69 AZN, müqavilədə nəzərdə tutulmuş xərclər və komissiyalar üzrə borc 2.00 AZN, bildirişlərin (pretenziyaların) göndərilməsi üzrə poçt xərcləri 4.50 AZN, cəmi borc 258.02 AZN. Həmçinin, «xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx» QSC-ti məhkəməyə müraciət edərkən 20 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit xətti və bank hesabı müqaviləsi adlandırılır. Mülki Məcəllənin 741-ci maddəsinə əsasən, əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir. Bu Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkət etməlidir, məsələn, pul ödəməli, xidmətlər göstərməli, əmlak verməli, iş görməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasının tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Hesab edilir ki, cavabdeh X1 müqaviləsi üzrə öz riski ilə müqaviləni bağladığından həmin müqavilə üzrə öhdəliklərə görə məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən, əgər borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Kredit müqaviləsinin 8.3-cü bəndinə görə borcalan kreditin və kreditdən istifadəyə görə faizlərin ödənilməsini 1 (bir) təqvim günündən çox gecikdirdikdə həmin gündən başlayaraq bank borcalana qarşı kredit üzrə əsas borcun ödənilməsinin gecikdirildiyi hər təqvim günü üçün ödənilməli olan əsas borc məbləğinin illik 180%-dən-360%-dək miqdarında və kreditdən istifadəyə görə faizlərin ödənilməsinin gecikdirildiyi hər təqvim günü üçün ödənilməli olan kreditdən istifadəyə görə faiz məbləğinin illik 180%-dən-360%-dək miqdarında cərimə tətbiq edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Bu Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə görə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Qeyd olunan Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri dövlət rüsumundan və işə baxılması ilə əlaqədar olan məsrəflərdən ibarətdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Qanunvericiliyin yuxarıda göstərilən tələblərinə əsasən iş üzrə toplanmış sübutlara məcmu halında hüquqi qiymət verilərək belə qənaətə gəlinir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməli, cavabdeh X2 əsas məbləğ üzrə borc 115.81 AZN, hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu 12.02 AZN, cərimə borcu 123.69 AZN, müqavilədə nəzərdə tutulmuş xərclər və komissiyalar üzrə borc 2.00 AZN, bildirişlərin (pretenziyaların) göndərilməsi üzrə poçt xərcləri 4.50 AZN olmaqla, ümumilikdə 258.02 AZN məbləğində kedit kartı borcu və dövlət büdcəsinə köçürülmüş 20 manat dövlət rüsumu iddiaçı "X9 Azərbaycan" X5 xeyrinə tutulmalıdır. Şərh olunanlara və Azərbaycan Respublikasının MPM-in 119, 216-220, 227, 233 və 360-cı maddələrinə əsasən, məhkəmə q ə t e t d i: İddia təmin edilsin. Cavabdeh X2 əsas məbləğ üzrə borc 115.81 AZN, hesablanmış və ödənilməmiş faiz borcu 12.02 AZN, cərimə borcu 123.69 AZN, müqavilədə nəzərdə tutulmuş xərclər və komissiyalar üzrə borc 2.00 AZN, bildirişlərin (pretenziyaların) göndərilməsi üzrə poçt xərcləri 4.50 AZN olmaqla, ümumilikdə 258.02 AZN məbləğində kedit kartı borcu və dövlət büdcəsinə köçürülmüş 20 manat dövlət rüsumu iddiaçı "X9 Azərbaycan" X5 xeyrinə tutulsun. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Şabran Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən İlqar Məmmədov