Zəngilan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(034)-1/2024

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Zəngilan rayonu İş № 2(034)-1/2024 19.01.2024 ZƏNGİLAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim İmanova Gülsarə Kərimovnanın sədrliyi, Abızadə Günel Məməmdbağır qızının katibliyi ilə, İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi X2, Cavabdeh1 etibarnamə üzrə nümayəndəsi X7 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi və borcun ipoteka predmeti olan mənzilə yönəldilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, Müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 qarşı “borc” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Zəngilan rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı" ASC-nin xeyrinə xx.xx.2017-ci il tarixli, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli kredit müqaviləsi üzrə ödənilməmiş qalan 124494.65 manat əsas borc, 12977.74 manat faiz borcu cəmi borcu 137472.39 manat, məhkəməyə müraciət olunması üçün ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu, habelə 0.40 manat bank xidmət haqqı və ipoteka bildirişinin qeydə alınması üçün ödənilmiş 30 manat rüsum məbləğində pul vəsaiti tutulması, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə tutulmalı olan məbləğ xx.xx.2018-cı il tarixli, 5640 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmeti olan, cavabdehə məxsus Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4, 1 nömrəli mənzilin ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılsın, nəticədə əldə olunacaq vəsait hesabına ödənilməsi, İpoteka qoyulmuş yaşayış evi satıldıqda, ipoteka qoyan Cavabdeh1 yaşayış sahəsini ən geci bir ay ərzində əmlakları ilə birlikdə tərk etsin, cavabdeh ipoteka qoyulmuş yaşayış sahəsindən çıxmadıqda həmin şəxs evdən məcburi qaydada çıxarılsın, mənzil boşaldılaraq təhvil verilməsi, satışdan əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğ Cavabdeh1 və Cavabdeh2 tutularaq iddiaçı "xxxx" ASCyə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixində iddia tələbinin həcminin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə əsas borc üzrə 124494.65 manat, faiz borcu üzrə 20729.66 manat, cərimə borcu üzrə 41300.25 manat olmaqla, ümumilikdə 186.524.56 manat məbləğində borc, 30 manat dövlət rüsumu, habelə 0.40 manat bank xidmət haqqı və ipoteka bildirişinin qeydə alınması üçün ödənilmiş 31.36 manat rüsum məbləğində pul vəsaitinin tutulması, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə tutulmalı olan məbləğ xx.xx.2018- cı il tarixli, 5640 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmeti olan, cavabdehə məxsus Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti 60A, M4, 1 nömrəli mənzilin ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 Banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, ipotekaya qoyulmuş Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti 60A, M4, 1 nömrəli mənzil satıldıqda ipoteka qoyan Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməklə çıxarılması, yaşayış sahəsini ən geci bir ay ərzində əmlakları ilə birlikdə tərk etməsi, cavabdeh ipoteka qoyulmuş yaşayış sahəsindən çıxmadıqda cavabdeh və qeydiyyatda olan şəxslərin həmin mənzildən məcburi qaydada çıxarılması, mənzilin boşaldılaraq təhvil verilməsi, satışdan əldə olunacaq vəsaitin iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğin cavabdehlərdən tutularaq iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. Daha sonra iddiaçı xx.xx.2021-ci il tarixdə iddia tələbinin həcminin dəyişdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 müştərək qaydada iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə əsas borc üzrə 124494.65 manat, faiz borcu üzrə 26065.72 manat, cərimə borcu üzrə 62319 manat olmaqla, ümumilikdə 212.879.37 manat məbləğində borc, 30 manat dövlət rüsumu, habelə 0.40 manat bank xidmət haqqı və ipoteka bildirişinin qeydə alınması üçün ödənilmiş 31.36 manat rüsum məbləğində pul vəsaitinin tutulması, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə tutulmalı olan məbləğ xx.xx.2018-cı il tarixli, 5640 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmeti olan, cavabdehə məxsus Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti 60A, M4, 1 nömrəli mənzilin ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, ipotekaya qoyulmuş Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti 60A, M4, 1 nömrəli mənzil satıldıqda ipoteka qoyan Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməklə çıxarılması, cavabdeh ipoteka qoyulmuş yaşayış sahəsindən çıxmadıqda cavabdeh və qeydiyyatda olan şəxslər həmin mənzildən məcburi qaydada çıxarılması, mənzilin boşaldılaraq təhvil verilməsi; satışdan əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğin cavabdehlərdən tutularaq iddiaçı"xxxx" ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı daha sonra xx.xx.2021-ci il tarixdə iddia tələbinin həcminin dəyişdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 müştərək qaydada iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə əsas borc üzrə 125334.88 manat, faiz borcu üzrə 27562.79 manat, cərimə borcu üzrə 62319 manat olmaqla, cəmi 215.216.67 manat məbləğində borc, 30 manat dövlət rüsumu, habelə 0.40 manat bank xidmət haqqı və ipoteka bildirişinin qeydə alınması üçün ödənilmiş 31.36 manat rüsum məbləğində pul vəsaitinin tutulması, cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 iddiaçı "Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC-nin xeyrinə tutulmalı olan məbləğ xx.xx.2018-ci il tarixli, 5640 nömrəli ipoteka müqaviləsinə əsasən ipoteka predmeti olan, cavabdehə məxsus Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti 60A, M4, 1 nömrəli mənzilin ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 Banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, ipotekaya qoyulmuş Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti 60A, M4, 1 nömrəli mənzil satıldıqda ipoteka qoyan Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməklə çıxarılması, cavabdeh ipoteka qoyulmuş yaşayış sahəsindən çıxmadıqda cavabdeh və qeydiyyatda olan şəxslər həmin mənzildən məcburi qaydada çıxarılması, mənzil boşaldılması, satışdan əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğin cavabdehlərdən müştərək qaydada tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı xx.xx.2022-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 53-cü maddəsinin tələbinə əsasən ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə 124494.65 manat əsas, 39933.08 manat faiz borcu, olmaqla cəmi 164427.73 manat borcun tutulması, ipoteka qoyulmuş əmlaka tutmanın yönəldilməsinə dair bildirişlərin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı ərazi idarəsində qeydiyyata alınmasına dair ümumilikdə ödənilmiş 31.36 manat məbləğindəki dövlət rüsumu cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 tutulması, 29-xx-xx-2017-RA-RA saylı xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinin təminatı kimi Cavabdeh1 ilə Bank arasında bağlanan xx.xx.2018-ci il tarixli 5640 saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzilin (Qeydiyyat nömrəsi: **********, qeydiyyat tarixi: xx.xx.2018-ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301 - 093013) ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, Cavabdeh1 məxsus ipoteka Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzildən (Qeydiyyat nömrəsi: **********, qeydiyyat tarixi: 27,03.2018-ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301-093013) Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməsi, mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması, satışdan əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğin cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-yə ödənilməsi, məhkəməyə müraciət üçün ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 qəpik xidmət haqqının cavabdehlər Cavabdeh1 və Cavabdeh2 tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsi xahiş etmişdir. İddiaçı xx.xx.2022-ci il tarixdə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək,Cavabdeh2 cavabdehlər sırasından çıxarılmaq zərurəti yarandığından, Cavabdeh1 iddiaçı “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı'' ASC-nin xeyrinə 124494.65 manat əsas, 39933.08 manat faiz borcu, olmaqla cəmi 164427.73 manat borcun tutulması, ipoteka qoyulmuş əmlaka tutmanın yönəldilməsinə dair bildirişlərin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı ərazi idarəsində qeydiyyata alınmasına dair ümumilikdə ödənilmiş 31.36 manat məbləğindəki dövlət rüsumu Cavabdeh1 tutulması, 29-xx-xx-2017-RA-RA saylı xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinin təminatı kimi Cavabdeh1 ilə Bank arasında bağlanan xx.xx.2018-ci il tarixli 5640 saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81kv.m olan 2 otaqlı mənzilin (Qeydiyyat nömrəsi: **********, qeydiyyat tarixi xx.xx.2018-ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301-093013) ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin Cavabdeh1 banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, Cavabdeh1 məxsus ipoteka Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81kv.m olan 2 otaqlı mənzildən (Qeydiyyat nömrəsi:**********, qeydiyyat tarixi: xx.xx.2018-ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301-093013) Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməsi, mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması, satışdan əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə qalan məbləğin Cavabdeh1 tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-yə ödənilməsi, məhkəməyə müraciət üçün ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 qəpik xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı xx.xx.2023-cü il tarixdə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh1 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə 124494.65 manat əsas, 51749.38 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 176244.03 manat məbləğində borcun tutulması, ipoteka qoyulmuş əmlaka tutmanın yönəldilməsinə dair bildirişlərin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı ərazi idarəsində qeydiyyata alınmasına dair ümumilikdə ödənilmiş 31.36 manat məbləğindəki dövlət rüsumu Cavabdeh1 tutulması, 29-xx-xx-2017-RA-RA saylı xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinin təminatı kimi Cavabdeh1 ilə Bank arasında bağlanan xx.xx.2018- ci il tarixli 5640 saylı sonrakı ipoteka müqaviləsinə əsasən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81kv.m olan 2 otaqlı mənzilin (Qeydiyyat nömrəsi: **********, qeydiyyat tarixi: xx.xx.2018-ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301- 093013) ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin Cavabdeh1 banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, Cavabdeh1 məxsus ipoteka Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzildən (Qeydiyyat nömrəsi: **********, qeydiyyat tarixi: xx.xx.2018- ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301-093013) Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməsi, mənzildən çıxarılması və mənzilin boşaldılması, satışdan əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə qalan məbləğin Cavabdeh1 tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-yə ödənilməsi, məhkəməyə müraciət üçün ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 manat xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı xx.xx.2024-cü il tarixdə iddia tələbinin həcminin dəyişdirlməsi barədə ərizə ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh1 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə 29-xx-xx-2017- RA-RA nömrəli xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 125338.09 manat illik 10 % olmaqla hesablanmış faiz borcu üzrə 57247.98 manat və illik 5 % olmaqla hesablanmış faiz borcu üzrə 18034.86 manat, cəmi 200620.93 manat borc məbləğinin tutulması, ipoteka qoyulmuş əmlaka tutmanın yönəldilməsinə dair bildirişlərin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı ərazi idarəsində qeydiyyata alınmasına dair ödənilmiş 31.36 manat dövlət rüsumu və xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinin təminatı kimi Cavabdeh1 ilə Bank arasında bağlanan xx.xx.2018-ci il tarixli 5640 saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4, m1 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzilin (Qeydiyyat nömrəsi: **********, qeydiyyat tarixi: xx.xx.2018-ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301-093013) ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin Cavabdeh1 banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, Cavabdeh1 məxsus ipoteka qoyulmuş Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4, m1 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzildən (Qeydiyyat nömrəsi: **********, qeydiyyat tarixi: xx.xx.2018-ci il, yüklü edilən əmlakın reyestr nömrəsi: **********76-05301-093013) Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməklə onun ən geci bir ay ərzində mənzildən çıxarılması, mənzili tərk etmədikdə onun məcburi qaydada çıxarılması və mənzilin boşaldılması, satışdan əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğin Cavabdeh1 tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-yə ödənilməsi, ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 manat xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx"-nın “Abşeron” filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli, 29-18- 07-2017-RA-RA nömrəli Kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 106 ay müddətinə, illik 10 faiz dərəcəsi ilə hesablanmaqla, 140.550.00 manat məbləğində kredit verilmişdir.Həmçinin kredit öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi məqsədilə Bank Cavabdeh2 ilə xx.xx.2017-cı il tarixli, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli zaminlik müqaviləsi bağlamış və müqavilənin şərtlərinə əsasən zamin borclunun öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə kreditor qarşısında borclu ilə birlikdə cavabdehlik daşımağı öhdəsinə götürmüşdür. Kredit öhdəliklərinin təmin edilməsi məqsədilə Cavabdeh1 ilə Bank arasında xx.xx.2018-cı il tarixli, 5640 nömrəli İpoteka müqaviləsi bağlanmış və onun mülkiyyətində olan ünvan 6 ipoteka ilə yüklü edilmişdir. Cavabdeh1 kredit vəsaitindən tam istifadə etmiş, lakin kredit müqaviləsinin şərtlərini pozaraq əsas kredit məbləğini və kreditə hesablanmış faiz borcunu müqavilə ilə müəyyən olunmuş qaydada ödəməmiş, Bank tərəfindən cavabdehə kreditin və ona hesablanmış faizlərin qaytarılması barədə müraciətlər isə heç bir nəticə verməmişdir.xx.xx.2020-ci il tarixə Cavabdeh1 Banka 124494.65 manat əsas borc, 12977.74 manat faiz borcu cəmi borcu 137472.39 manat təşkil edir.Cavabdeh1 kreditin vaxtında qaytarılması haqqında tərəflərindən dəfələrlə xəbərdarlıq olunmuş, lakin buna baxmayaraq bu günə kimi kredit borcunun ödənilməsi üçün cavabdeh tərəfindən tədbirlər görülməmiş, müqavilələr üzrə öhdəliklər yerinə yetirilməmişdir. Beləliklə, Cavabdeh1 borc öhdəliyini icra etmir, buna görədə borcun təminatı kimi onun tərəfindən ipotekaya qoyulmuş mənzil qiymətləndirilərək açıq hərracdan satılmalı və əldə olunmuş vəsait borcun ödənilməsinə yönəldilməlidir. İddiaçı iddia tələbinin həcmininin dəyişdirilməsinə dair ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC-nin (bundan sonra bank adlanacaq) Cavabdeh1 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borc məbləğinin ödənilməsi və tutmanın ipoteka qoyulmuş əmlaka yönəldilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsi baxılması üçün 2(034)-1/2024 saylı mülki iş məhkəmənin icraatındadır. MPM-nin 53-cü maddəsinə əsasən iddiaçı işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa haqlıdır. Məhkəmə baxışı zamanı iddianın əsasını və ya predtmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun və ya iddiaçı bu hərəkətlərin işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər edilməsinin ondan asılı olmayan səbəblərə görə mümkün olmadığını əsaslandırsın. Hazırkı halda isə tələbin dəqiqləşdirilmə ərizəsinin təqdim edilməsinin səbəbi ondan ibarətdir ki, məhkəmə prosesi zamanı mülki iş uzun bir müddət ekspertizada olmuş və cavabdeh tərəfindən qalıq borcdan ödənişlər edilməmişdir. Bu səbəbdən xx.xx.2023-cü il tarixli 9/7192 nömrəli ekspert rəyinə əsasən əsas borc və illik 5% hesablanmaqla faiz borcunun, xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən isə illik 10 % hesablanmaqla bu günə olan faiz borcunun tələbi ilə bağlı tələblərini dəqiqləşdirmək zərurəti yaranmışdır. Belə ki, ekspert rəyinə əsasən cavabdehin əsas borc üzrə 125338.09 manat borcu mövcuddur. xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən xx.xx.2024-cü il tarixə 57247.98 manat (illik 10 % hesablanmaqla) faiz borcu mövcuddur. Əlavə olaraq, ekspert tərəfindən verilmiş rəydə olan məbləğlər əsas götürülməklə, sadə hesablama yolu ilə müəyyən edilir ki, cavabdehin xx.xx.2024-cü il tarixə 18034.86 manat illik 5% olmaqla hesablanmış faiz borcu mövcuddur [17129.54 manat (27.11,2023-cü il tarixə) + 52 gün x 17.41 (hər günə düşən faiz məbləği) = 18034.86 manat]. Məhkəmə iclasında iştirak edən iddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin nümayəndəsi X5 iddianı müdafiə edərək izahatında bildirmişdir ki, ekspertin rəyi ilə razı deyillər və ekspertin rəyini qismən qəbul edirlər. Borcu və 5% hissəsini qəbul edirlər. "xxxx" ASC-nin Cavabdeh1 qarşı “kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borc məbləğinin ödənilməsi və tutmanın ipoteka qoyulmuş əmlaka yönəldilməsi” tələbinə dair iddia ərizəsinə baxılması üçün 2(034)-1/2024 saylı mülki iş məhkəmənin icraatındadır. MPM-nin 53-cü maddəsinə əsasən iddiaçı işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa haqlıdır. Məhkəmə baxışı zamanı iddianın əsasını və ya predmetini dəyişməyə, iddia tələbinin həcmini artırmağa və ya azaltmağa o halda yol verilir ki, bunun üçün əsaslar məhkəmə baxışı gedişində əmələ gəlmiş olsun və ya iddiaçı bu hərəkətlərin işin məhkəmədə baxılmağa hazırlanması yekunlaşana qədər edilməsinin ondan asılı olmayan səbəblərə görə mümükün olmadığını əsaslandırsın. Hazırki halda isə tələb dəqiqləşdirmə ərizəsinin təqdim edilməsinin səbəbi ondan ibarətdir ki, məhkəmə prosesi zamanı mülki iş uzun bir müddət ekspertizada olmuş və cavabdeh tərəfindən qalıq borcdan ödənişlər edilməmişdir. Bu səbəbdən xx.xx.2023-cü il tarixli 9/7192 nömrəli ekspert rəyinə əsasən əsas borc və illik 5% hesablanmaqla faiz borcunun, xx.xx.2024-cü il tarixli maliyyə arayışına əsasən isə illik 10 %hesablanmaqla bu günə olan faiz borcunun tələbi ilə bağlı tələbimizi dəqiqləşdirmək zərurəti yaranmışdır. Belə ki, ekspert rəyinə əsasən cavabdehin əsas borc üzrə 125338.09 manat faiz borcu mövcuddur. Əlavə olaraq ekspert tərəfindən verilmiş rəydə olan məbləğlər əsas götürülməklə, sadə hesablama yolu ilə müəyyən edilir ki, cavabdehin xx.xx.2024-cü il tarixə 18034.86 manat illik 5% olmaqla hesablanmış faiz borcu mövcuddur. Məhkəmədən Cavabdeh1 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə 29-xx-xx- 2017-RA-RA nömrəli xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 125338.09 manat illik 10% olmaqla hesablanmış faiz borcu üzrə 57247.98 manat və illik 5% olmaqla hesablanmış faiz borcu üzrə 18034.86 manat, cəmi 200620.93 manat borc məbləğinin tutulmasını, ipoteka qoyulmuş əmlaka tutmanın yönəldilməsinə dair bildirişlərin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı ərazi idarəsində qeydiyyata alınmasına dair ödənilmiş 31.36 manat dövlət rüsumu və xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinin təminatı kimi Cavabdeh1 ilə Bank arasında bağlanan xx.xx.2018-ci il tarixli 5640 saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti 60 A,M 4, m1 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzilin ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin Cavabdeh1 banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, Cavabdeh1 məxsus ipoteka qoyulmuş ünvan 3 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzildən Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməklə onun ən geci bir ay ərzində mənzildən çıxarılması, mənzili tərk etmədikdə onun məcburi qaydada çıxarılması və mənzilin boşaldılması, satışda əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğin Cavabdeh1 tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-yə ödənilməsi, ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 qəpik xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edirlər. Məhkəmə prosesi uzun bir müddətdir ki, davam etmiş, ekspertiza təyin olunmuş, cavabdeh tərəfindən ödəniş edilməmişdir. Müqavilənin icra müddəti isə 2026-cı ildə bitir. Sonda iddiaçının nümayəndəsi məhkəmədən iddia tələbinin təmin olunmasını, dəqiqləşdirmə ərizələrinin nəzərə alınmasını, Cavabdeh1 iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 125338.09 manat illik 10% olmaqla hesablanmış faiz borcu üzrə 57247.98 manat və illik 5% olmaqla hesablanmış faiz borcu üzrə 18034.86 manat, cəmi 200620.93 manat borc məbləğinin tutulmasını ,ipoteka qoyulmuş əmlaka tutmanın yönəldilməsinə dair bildirişlərin Daşınmaz Əmlakın Dövlət Kadastrı və Reyestri publik hüquqi şəxsi 1 saylı Bakı ərazi idarəsində qeydiyyata alınmasına dair ödənilmiş 31.36 manat dövlət rüsumu və xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsinin təminatı kimi Cavabdeh1 ilə Bank arasında bağlanan xx.xx.2018-ci il tarixli 5640 saylı ipoteka müqaviləsinə əsasən ünvan 4 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzilin ilkin satış qiyməti müəyyən edilməklə açıq hərracdan satılması və əldə olunmuş vəsaitin Cavabdeh1 banka olan kredit borcunun ödənilməsinə yönəldilməsi, Cavabdeh1 məxsus ipoteka qoyulmuş ünvan 5 ünvanında yerləşən ümumi sahəsi 97.81 kv.m olan 2 otaqlı mənzildən Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməklə onun ən geci bir ay ərzində mənzildən çıxarılması, mənzili tərk etmədikdə onun məcburi qaydada çıxarılması və mənzilin boşaldılması, satışda əldə olunacaq vəsait iddiaçının tələblərini ödəməyə kifayət etmədikdə, qalan məbləğin Cavabdeh1 tutularaq iddiaçı "xxxx" ASC-yə ödənilməsi, ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 qəpik xidmət haqqının Cavabdeh1 tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etdi. Məhkəmə iclasında iştirak edən Cavabdeh1 etibarnamə üzrə nümayəndəsi X9 iddia tələbini qəbul etməyərək, izahatında bildirmişdir ki, rəyin faizi düzgün hesablanmış, əsas məbləğə nisbətdə yanlışlıqlar var. Mənzil 2017-ci ildə alınmış, yeni tikili evdir. Həmin vaxtı mənzilin kvadratı 1600 manat məbləğində olumşudur. İndi hardasa kvadratı 2000-2500 manatdır. İpoteka müqaviləsində mənzilin qiyməti 156.000 manat dəyərində qiymətləndirilmişdir. Tərəflərindən xx.xx.2019-cu il tarixədək mütəmadi olaraq 19 ödəniş həyata keçirilmiş və ümumilikdə həmin tarixədək 38.044 manat məbləğində ödəniş həyata keçirilmişdir. Bankın onlara təqdim etdiyi çıxarışdan da görünür ki, həmin ödənişlərdən xx.xx.2018-ci il tarixdə edilmiş 2002 manat, xx.xx.2018-ci il tarixdə edilmiş 2002 manat və xx.xx.2019-cu il tarixdə edilmiş 2000 manat məbləğində ödənişlər əsas borcun azaldılmasına yönəldilməmiş və borcdan düzgün silinməmişdir. Təqdim olunan çıxarış üzrə xx.xx.2019-cu il tarixinədək əsas borcdan ümumilikdə 17457,62 manat azalma olmuşdur ki, həmin məbləği də ümumi borcdan (140550- 17457,62=123092,38 AZN) çıxdıqda 123092,38 manat əsas borc qalmalı idi. Ona görə də əsas borcun qalığı da düzgün hesablanmamışdır. Eyni zamanda xx.xx.2019-cu il tarixdən xx.xx.2021-ci il tarixədək Cavabdeh1 əmək haqqı hesabından ümumilikdə 3068,76 manat pul silinsə də, ümumi borcun məbləğində azalma olmamışdır. Zəngilan Rayon Məhkəməsinin 05 avqust 2021-ci il tarixli qərardadı ilə cari mülki iş üzrə məhkəmə-mühasibatlıq və məhkəməəmtəəşünaslıq ekspertizası təyin olunmuş, 13 sentyabr 2021-ci il tarixində tərtib olunmuş ekspertiza rəyində borc hesablanarkən tərəflərindən qeyd olunan faktlar nəzərə alınmamışdır. Bundan əlavə, Zəngilan Rayon Məhkəməsinin 05 avqust 2021-ci il tarixli qərardadı ilə cari mülki iş üzrə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4,1 nömrəli mənzilin qiymətləndirilməsi barədə qiymətləndirici ekspertiza təyin olunmuş və 26 oktyabr 2021-ci il tarixində tərtib olunmuş hesabatda mənzilin likvid dəyəri 90 000 manat məbləğində göstərilmişdir. Mənzilin sahəsini (97.81 m2 ), təmir üçün xərclərini, yerləşdiyi ərazini nəzərə alınsa, mənzilin likvid dəyərinin 90 000 manat olması mümkün deyildir. Əksinə hesabatı hazırlayan ekspert qərəzli mövqe nümayiş etdirmiş və qəsdən yalan rəy vermişdir. Elan saytlarında azacıq araşdırma aparmaqla asanlıqla müəyyən etmək olar ki, qeyd edilən ərazidə müvafiq təmirli mənzillərin dəyəri 240000-360000 manat aralığındadır. Tap.az elan saytından götürülmüş ərazi üzrə oxşar tipli mənzillərin satış qiymətlərinin əks olunduğu nümunələri əsasən demək olar ki, mübahisə predmeti olan mənzilin yerləşdiyi ərazidə olan oxşar mənzillərin qiyməti 240.000 - 360.000 aralığında dəyişir. Buna görə də asanlıqla demək olar ki, mənzil düzgün qiymətləndirilməmişdir. İş üzrə iddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Zəngilan Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək Cavabdeh1 ilə aralarında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli, 29-18-07- 2017-RA-RA nömrəli kredit müqaviləsi üzrə mövcud olan yekun borcun cavabdehdən tutulması və borc məbləğinin girov qoyulmuş daşınmaz əmlaka yönəldilməsini xahiş etmişdir. Həmin iş üzrə qəbul edilmiş xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadla tərəflərindən Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 421.3, 423.2, 424.3, 447-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh olunması ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət olunması əsas gətirilərək iş üzrə icraat dayandırılmışdır. Qeyd edilən normaların əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumu tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixli qərar qəbul edilmişdir. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun həmin qərarında qeyd edilən mövqeyinə əsasən qanunvericilikdə xüsusi bir qayda nəzərdə tutulmadığı halda, istər müqavilənin ləğv edilməsi, istər müqavilədən imtina, istərsə də öhdəliyin icrasından imtina bir tərəfin iradə ifadəsinin digər tərəfə bildirilməsi ilə həyata keçirilir və iradə ifadəsinin qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqavilə ləğv edilmiş hesab edilir. Konstitusiya Məhkəməsinin bu mövqeyinə əsasən hesab edlər ki, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti xx.xx.2020-ci il tarixli, 14/A1255 nömrəli “yaranmış kredit borcu üzrə öhdəliyin tam şəkildə icra olunması, əks halda qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada borcun ipoteka predmetinə yönəldiləcəyinə dair” tələbini nəzərdə tutan bildirişi borcluya göndərməklə Cavabdeh1 ilə aralarında bağlanmış müvafiq kredit müqaviləsindən vaxtından əvvəl imtina etmiş və həmin tarixdən etibarən müqavilə ləğv edilmişdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, adı çəkilən kredit müqaviləsi 106 aylıq müddətə bağlanmış və xx.xx.2026-cı il tarixinədək qüvvədə qalmalı idi. Həmçinin Konstitusiya Məhkəməsinin müvafiq qərarında Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 445.7-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair hissədə qeyd olunmuşdur ki, öhdəliyin pozulması səbəbindən kreditor tərəfindən müddət bitənədək müqavilədən imtina olunması və bununla da müqaviləyə xitam verilməsi, o cümlədən tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsi halında kreditor Mülki Məcəllənin 445.7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qanuni faizin - gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5 faiz məbləğinin ödənilməsi barədə tələb irəli sürə bilər. Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli qərarında qeyd olunmuşdur ki, kreditor bankı bütün məbləği bütövlükdə tələb etdikdə tələb etdiyi an müqavilədən imtina hesab olunur. Bu halda müqavilə xitam olunur. Xitam olunduqda 443.7-ci maddənin şərtinə toxunur. O, maddə artıq öz qüvvəsini almış, tətbiq olunmalıdır. Tətbiq olunursa artıq 5% müqavilənin ləğvindən sonrakı dövrə 5% -lik hesablanmalıdır. Onlar da isə müqavilədə 10% hesablanır, bu günkü vaxta kimi olan bütün dövrlərdə Bank tərəfindən də, ekspertin rəylərində də 10% nəzərə alınmaqla hesablanmışdır. xx.xx.2020-ci ildə bildiriş göndərilmişdir ki, bütün məbləği ödəyin və müqaviləyə xitam verirlər, əks halda ipoteka kreditinə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun tutma yönəldiləcəkdir. Artıq bildirişin göndərilməsi bank tərəfindən müqavilədən bir nömrəli imtina hesab olunmalıdır. Sonda cavabdehin nümayəndəsi məhkəmədən iddianın təmin olunmamasını xahiş etdi. Məhkəmə tərəflərin izahatlarını dindəyib, istinad olunan hüquq normalarına əsasən iddia ərizəsini, işin faktiki hallarını araşdıraraq, işdə olan sənədləri tədqiq edərək və sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan iddiaçı “Azərbaycan Beynəlxalq Bankının “Abşeron” filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli, 29-18- 07-2017-RA-RA nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən bank tərəfindən Cavabdeh1 106 ay müddətinə, illik 10 faiz dərəcəsi ilə hesablanmaqla, 140.550.00 manat məbləğində kredit verilmişdir. Həmçinin kredit öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi məqsədilə Bank Cavabdeh2 ilə xx.xx.2017-cı il tarixli, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli zaminlik müqaviləsi bağlamış və müqavilənin şərtlərinə əsasən zamin borclunun öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə kreditor qarşısında borclu ilə birlikdə cavabdehlik daşımağı öhdəsinə götürmüşdür. Kredit öhdəliklərinin təmin edilməsi məqsədilə Cavabdeh1 ilə Bank arasında xx.xx.2018-cı il tarixli, 5640 nömrəli İpoteka müqaviləsi bağlanmış və cavabdehin mülkiyyətində olan ünvan 6 ipoteka ilə yüklü edilmişdir. İş materiallaırnda olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidmətinin 1 saylı Bakı Ərazi İdarəsi tərəfindən verilmiş **********44 nömrəli, xx.xx.2020-ci il tarixli məktubundan görünür ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən mənzilinə dair tutmanın yönəldilməsi haqqında bildiriş qeydə alınmışdır. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin yanında Daşınmaz Əmlakın Dövlət Reyestri Xidməti Hüquqlaırn Dövlət qeydiyyatı haqqında daşınmaz əmlakın Dövlət reyestrindən RX seriyalı, ******* nömrəli çıxarışın surətindən görünür ki, ünvan 6 106 ay müddətinə "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətin xeyrinə ipoteka ilə yüklü edilmiş və daşınmaz əmlakın dövlət reyestrində 2822 nömrəli reyestr kitabının 263227 nömrəli vərəqində qeydiyyata alınmışdır. İş materiallarında olan və "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdeh1 ünvanlanmış ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi barədə bildirişin surətindən görünür ki, xx.xx.2017-ci il tarixli, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borc öhdəlyinin tam şəkildə yerinə yetirilməsi xahiş olunmuş, 5 gün müddətində öhdəlik yerinə yetrilməcəyi təqdirdə tərəfılərinən kredit müqaviləsi üzrə borcun ödənilməsi və ipoteka predmetinə tutma yönəldilməsi üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada məhkəməyə müraciət olunacağı bildirilmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən verilmiş 9/6031 nömrəli, xx.xx.2021-ci il tarixli ekspert rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, iş materiallarında olan hesabdan çıxarış məlumatları və tərəflər arasında bağlanmış 18 iyul 2017-ci il tarixli, 29-xx-xx-2017-RA-RA saylı kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtləri nəzərə alaraq Cavabdeh1 iddiaçı "xxxx" ASC-yə olan borcu aşağıdaki kimi müəyyən edilir, o cümlədən: sualda göstərilən tarixə yəni xx.xx.2020-ci il tarixə əsas borc üzrə 125.334,88 manat, faiz borcu üzrə 12.285,76 manat, rəyin tərtib edilmə tarixinə, yəni xx.xx.2020-ci il tarixə əsas borc üzrə 125.334,88 manat; faiz borcu üzrə 27.562,79 manat. İş materiallarından göründüyü kimi Cavabdeh1 ilə Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC arasında bağlanmış 18 iyul 2017-ci il tarixli, 29-18- 37-2017-RA-RA №-li kredit müqaviləsi üzrə cərimə pulu bəndi nəzərdə tutulmuş, lakin bank tərəfindən təqdim olunmuş hesabdan çıxarış məlumatlarında bank cərimə hesablamamışdır. Buna görə də hazırkı tədqiqatla Cavabdeh1 cərimə hesablanmamışdır. İş materiallarında olan "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti tərəfindən verilmiş xx.xx.2021-ci il tarixli, H/01-PLS nömrəli rəyindən görünür ki, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, İnşaatçılar prospekti, 60A, M4, 1 saylı mənzilin hazırkı dövrə tələblə təklifin qarşılıqlı təsiri nəticəsində bazar qiyməti 100.000 manat, likvid qiyməti itsə 90.000 manat müəyyən edilmişdir. İş materiallarında olan «Bakı Qiymətləndirmə Mərkəzi» tərəfindən verilmiş 96 nömrəli qiymətlənlirmə aktından görünür ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən mənzilin bazar dəyəri 240.000 manat, likvid dəyəri isə 225.000 manat müəyyən edilmişdir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindənm verilmiş 9/9299 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli ekspert rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, Cavabdeh1 tərəfindən banka ödənilmiş pul vəsaitlərinə dair hesabdan çıxarış məlumatları, ödəniş qrafiki və 18 iyul 2017-ci il tarixli, 29-xx-xx-2017-RA-RA №-li kredit müqaviləsində qeyd olunan şərtlərə əsasən Cavabdeh1 «Azərbaycan Beynəlxalq Bankı” ASC-nə olan borcu 04 may 2020-ci il tarixə (iddia tarixinə) 137.508,21 manat, əsas borc üzrə 124.494,65 manat, faiz borcu üzrə 13.013,56manat, 30 dekabr 2021-ci il tarixə (ekspert rəyi tərtib olunan tarixə) 156.371,36 manat, əsas borc üzrə 124.494,65 manat, faiz borcu üzrə 31.876,71 manat təşkil edir. İş materiallarında olan "xxxx" Hüqüq və Qiymətləndirmə Şirkəti tərəfindən verilmiş LF-17 nömrəli, xx.xx.2022-ci il tarixli rəyindən görünür ki, ünvan 6 ünvanında yerləşən mənzilin bazar qiyməti 275.000 manat, likvid dəyəri isə 255.000 manat təşkil etmişdir. İş materiallarında olan maliyyə arayışından görünür ki, cavabdehin banka xx.xx.2022-ci il tarixədək ödənilməmiş əsas borcu 124.494,65 manat, ödənilməmiş faiz borcu 399.33, 08 manat olmaqla, cəmi 164.427,73 manat təşkil edir. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindənm verilmiş 3-16-16/2-9/7192/2023 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli ekspert rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, "xxxx" ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli, 29-xx-xx- 2017-RA-RA nömrəli kredit müqaviləsinin şərtləri nəzərə alınmaqla Məhsəti Qardaşxan qızının "xxxx" ASC-yə olan borcu aşağıdakı kimi müəyyən edilir:xx.xx.2020-ci il tarixədək, əsas borc üzrə 125.338,09 manat, faiz borcu üzrə 10.667,44 manat təşkil edir. İş materiallarında olan hesabdan çıxarış və maliyyə arayışının məlumatlarından göründüyü kimi, Cavabdeh1 tərəfindən banka ümumilikdə xx.xx.2020-ci il tarixdən sonrakı dövrdə 2183,06 manat məbləğində ödəniş aparılmışdır ki, həmin məbləğ faiz borcuna silinmişdir. Belə olan halda "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2020-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2023-cü il tarixlərədək Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli qərarında qeyd edilən mövqeyə əsasən illik 5 faiz həcmində hesablanmaqla faiz borcu aşağıdakı kimi müəyyən edilir: xx.xx.2023-cü il tarixədək əsas borc üzrə 125338,09 manat, faiz borcu üzrə 29965,93 manatdır. xx.xx.2023-cü il tarixədək (rəy verilən tarixədək) əsas borc üzrə 125338,09 manat, faiz borcu üzrə isə 31846,00 manat təşkil edir. İş materiallaırna əlavə edilmiş Azərbaycan Respublikası Konstitutsiya Məhkəməsi Plenumunun Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399, 421.3, 423.2, 424.3 və 447-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair xx.xx.2023-cü il tarixli qərarından görünür ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 421.2-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar üzrə müqavilənin ləğv edilməsi həmin Məcəllənin 421.3-cü maddəsinə uyğun olaraq birtərəfli iradə ifadəsi ilə məhkəmədən kənar qaydada baş verir. İradə ifadəsinin qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqavilə ləğv edilmiş hesab edilir və bu ləğv etmənin həyata keçirilməsinin ümumi formasıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 422ci maddəsinə əsasən, şəraitin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsi halında həmin Məcəllənin 423.2 və 424.3-cü maddələrinə uyğun olaraq tərəf müqavilənin dəyişdirilməsi və ya ləğv edilməsi tələbi ilə 1 məhkəməyə müraciət edə bilər. Bu müqavilənin ləğvinin xüsusi qaydası olmaqla, məhkəmə qərarının qüvvəyə minməsi ilə əlaqələndirilmişdir. ikitərəfli müqavilələr üzrə öhdəliyin pozulması halında kreditor Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 447.1-ci maddəsinə uyğun olaraq müqavilədən imtina etməklə ona xitam verə bilər. Müqavilədən imtina barədə iradə ifadəsinin qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqaviləyə xitam verilmiş sayılır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3-cü maddəsinin tələbləri baxımından müqavilənin ləğvindən əvvəl gecikdirilmiş annuitet (əsas məbləğ və nesablanmış faizlər) ödənişlərə münasibətdə yaranmış tələb müqavilənin ləğvindən sonrada da qüvvədə qalır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 445.7-ci maddəsinə uyğun olaraq, Kreditor öhdəliyin pozulması halında digər əsaslardan çıxış edərək daha böyük məbləğ tələb edə bilmirsə, gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz məbləğində vəsaitin ödənilməsini tələb etmək hüququna malikdir. Qərar dərc edildiyi gündən qüvvəyə minməsi, Qərar Azərbaycan Respublikasının rəsmi dövlət qəzetlərində və "Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin Məlumatında dərc edilməsi, habelə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin rəsmi internet saytında yerləşdirilməsi, qərar qətidir, heç bir orqan və ya şəxs tərəfindən ləğv edilə, dəyişdirilə və rəsmi təsfir edilə bilməməsi qərara alınmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 425.1-ci maddəsinə əsasən «Öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir». Həmin Məcəllənin 739.1 və 739.2-ci madələrinə əsasən «Borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür», «Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır». Eyni Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə bocludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır». Azərbaycan Respublikası MM-nin 442 və 448.1-ci maddələrinə əsasən «Öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlara və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür», «Əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir». Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən «Öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur». Qanunvericiliyin yuxarıda qeyd olunan müddəalarını, habelə cavabdehin üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımınca icra etmədiyini nəzərə alaraq, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı cavabdehə verdiyi krediti və ona hesablanmış faizləri geri tələb etmək hüququna malikdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin “Abşeron” filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli, 29- 18- 07-2017-RA-RA nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 106 ay müddətinə, illik 10 faiz dərəcəsi ilə hesablanmaqla, 140.550.00 manat məbləğində kredit verilmişdir. Həmçinin kredit öhdəliyinin icrasının təmin edilməsi məqsədilə bank ilə digər Cavabdeh2 arasında xx.xx.2017-cı il tarixli, 29-xx-xx-2017-RA-RA nömrəli zaminlik müqaviləsi bağlamış və müqavilənin şərtlərinə əsasən zamin borclunun öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə görə kreditor qarşısında borclu ilə birlikdə cavabdehlik daşımağı öhdəsinə götürmüşdür. Lakin,iddiaçı "xxxx" ASC xx.xx.2022-ci il tarixdə məhkəməyə iddia tələbinin dəqiqləşdirilməsi barədə ərizə ilə müraciət edərək Cavabdeh2 cavabdehlər sırasından çıxarılmaq zərurəti yarandığını əsas gətirərək mövcüd borcun Cavabdeh1 tutulmasını xahiş etmişdir. Kredit öhdəliklərinin təmin edilməsi məqsədilə Cavabdeh1 ilə bank arasında xx.xx.2018-cı il tarixli, 5640 nömrəli İpoteka müqaviləsi bağlanmış və cavabdehin mülkiyyətində olan ünvan 6 İpoteka ilə yüklü edilmişdir. Cavabdeh1 kredit vəsaitindən tam istifadə etmiş, lakin kredit müqaviləsinin şərtlərini pozaraq əsas kredit məbləğini və kreditə hesablanmış faiz borcunu müqavilə ilə müəyyən olunmuş qaydada ödəməmiş, bank tərəfindən cavabdehə kreditin və ona hesablanmış faizlərin qaytarılması barədə dəfələrlə xəbərdarlıq olunmuş, lakin buna baxmayaraq, cavabdeh kredit borcunun ödənilməsi üçün tədbirlər görülməmiş, müqavilələr üzrə öhdəliklər yerinə yetirilməmişdir. Zəngilan Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadına əsasən Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin xx.xx.2021-ci il tarixli, 9/6031 nömrəli rəyindən görünür ki, cavabdehin banka, yəni xx.xx.2020-ci il tarixə əsas borcu 125.334.88 manat, faiz borcu 12.285.76 manat, rəyin tərtib edilmə tarixinə, yəni xx.xx.2020-ci il tarixə əsas borcu 125.334.88 manat, faiz borcu isə 27.562.79 manat, məhkəmənin xx.xx.2021-ci il tarixli qərardadına əsasən Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzinin xx.xx.2022-ci il tarixli, 9/9299 saylı rəyinə əsasən xx.xx.2020-ci il tarixə (iddia tarixinə) əsas borcu 124.494.65 manat, faiz borcu üzrə 13.013,56 manat, xx.xx.2021-ci il tarixinə (ekspert rəyi tərtib olunan tarixə) əsas borcu 124.494.65 manat, faiz borcu isə 31.876.71 manat təşkil etmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2022-ci il tarixli qərardadı ilə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 399.3, 421.3, 423.2, 424.3, 447-ci maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh olunması ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət olunması əsas gətirilərək iş üzrə icraat dayandırılmış, qeyd edilən normaların əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumu tərəfindən xx.xx.2023-cü il tarixli qərar qəbul edilmişdir. Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun həmin qərarında qeyd edilən mövqeyinə əsasən qanunvericilikdə xüsusi bir qayda nəzərdə tutulmadığı halda, istər müqavilənin ləğv edilməsi, istər müqavilədən imtina, istərsə də öhdəliyin icrasından imtina bir tərəfin iradə ifadəsinin digər tərəfə bildirilməsi ilə həyata keçirilir və iradə ifadəsinin qarşı tərəfə bildirilməsi ilə müqavilə ləğv edilmiş hesab edilir. Konstitusiya Məhkəməsinin bu mövqeyinə əsasən "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti xx.xx.2020-ci il tarixli, 14/A1255 nömrəli “yaranmış kredit borcu üzrə öhdəliyin tam şəkildə icra olunması, əks halda qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada borcun ipoteka predmetinə yönəldiləcəyinə dair” tələbini nəzərdə tutan bildirişi borcluya göndərməklə Cavabdeh1 ilə aralarında bağlanmış müvafiq kredit müqaviləsindən vaxtından əvvəl imtina etmiş və həmin tarixdən etibarən müqavilə ləğv edilmiş hesab edilir. Tərəflər arasında bağlanmış kredit müqaviləsi 106 ay müddətinə bağlanmış və xx.xx.2026-cı il tarixinədək qüvvədə qalmalı idi. Həmçinin Konstitusiya Məhkəməsinin müvafiq qərarında Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 445.7-ci maddəsinin şərh edilməsinə dair hissədə qeyd olunmuşdur ki, öhdəliyin pozulması səbəbindən kreditor tərəfindən müddət bitənədək müqavilədən imtina olunması və bununla da müqaviləyə xitam verilməsi, o cümlədən tələbin ipoteka predmetinə yönəldilməsi halında kreditor Mülki Məcəllənin 445.7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş qanuni faizin - gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5 faiz məbləğinin ödənilməsi barədə tələb irəli sürə bilər. Mülki iş üzrə tərəflərin təşəbbüsu ilə bir neçə dəfə məhkəmə mühasibatlıq ekspertizaları təyin edilmiş, verilmiş ekspertiza rəyləri fərqi olduğundan məhkəmə tərəfindən iş üzrə halların hərtərəfli, tam və obyektiv araşdırılması, eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi Plenumunun xx.xx.2023-cü il tarixli qərarına əsasən müəyyən edilmiş yeni qaydaya uyğun yekun borc məbləğinin hesablanması məqsədilə yenidən mülki iş üzrə məhkəmə mühasibatlıq ekspertizası təyin edilmiş, Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi Məhkəmə Ekspertiza Mərkəzi tərəfindənm verilmiş 3-16-16/2-9/7192/2023 nömrəli, xx.xx.2023-cü il tarixli ekspert rəyi ilə müəyyən edilmişdir ki, rəyin tədqiqat hissəsində göstərilənlərə əsasən, "xxxx" ASC ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli, 29-xx-xx- 2017-RA-RA nömrəli kredit müqaviləsinin şərtləri nəzərə alınmaqla Məhsəti Qardaşxan qızının "xxxx" ASC-yə olan borcu aşağıdakı kimi müəyyən edilir:xx.xx.2020-ci iş materiallarında olan hesabdan çıxarış və maliyyə arayışının məlumatlarından göründüyü kimi, Cavabdeh1 tərəfindən banka ümumilikdə xx.xx.2020-ci il tarixdən sonrakı dövrdə 2.183,06 manat məbləğində ödəniş aparılmışdır ki, həmin məbləğ faiz borcuna silinmişdir. Belə olan halda "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə xx.xx.2020-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il və xx.xx.2023-cü il tarixlərədək Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli qərarında qeyd edilən mövqeyə əsasən illik 5 faiz həcmində hesablanmaqla faiz borcu xx.xx.2023-cü il tarixədək 29.965,93 manat və xx.xx.2023-cü il tarixədək (rəy verilən tarixədək) əsas borc üzrə 125.338,09 manat, faiz borcu üzrə isə 31846,00 manat təşkil etmişdir.İddiaçı axırıncı ekspert rəyinə əsaslandığını bildirərək, cavabdehdən əsas borc üzrə 125338.09 manat,illik 10 faiz olmaqla faiz borcu üzrə 57247.98 manat və illik 5 faiz olmaqla xx.xx.2014-cü il tarixinə 18034.86 manat olmaqla,cəmi 200620.93 manat borcun tutulmasını tələb etsə də,məhkəmə iddiaçının tələb etdiyi məbləğlər ekspert rəyində göstərilən məbləğlərdən əsaslı dərəcədə fərqli olduğunu nəzərə alıb hesab edir ki, tərəflər arasında bağlanmış xx.xx.2017-ci il tarixli kredit müqaviləsi üzrə borcun təmin edilməsi ekspert tərəfindən rəy verilən tarixinə olan borc nəzərə alınmalıdır. Azərbaycan Respublikası MM-nin 445.7-ci maddəsinə əsasən borclu pul məbləğinin ödənilməsini gecikdirdikdə, əgər kreditor digər əsaslardan çıxış edərək daha böyük məbləğ tələb edə bilmirsə, gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz ödəməyə borcludur. “İpoteka haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun 39.1-ci maddəsinə əsasən ipoteka saxlayan ipoteka müqaviləsi üzrə tələbinin ödənilməsi üçün iddia ilə məhkəməyə müraciət edə bilər. Həmin Qanununun 39.3.3-cü maddəsinə əsasən məhkəmə ipoteka predmetinə tutmanın yönəldilməsi haqqında qərar qəbul edərkən qərarda ipoteka predmetinin ilkin satış qiymətini, ilkin satış qiyməti ipoteka qoyanla ipoteka saxlayanın razılaşması əsasında, mübahisə olduqda İsə müstəqil qiymətləndiricinin rəyi əsasında məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir. Məhkəmə iddianın tələbin ipoteka predmeti olan əmlaka yönəldilməsinə dair hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia tələbi bu hissədə də təmin olunmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 269.7-ci maddəsinə əsasən girov ilə təmin edilmiş öhdəlik üzrə kreditorun (girov saxlayanın) hüququ var ki, borclunun həmin öhdəliyi icra etmədiyi halda girov ilə yüklü edilmiş əşyanın dəyərindən həmin əşyanın mənsub olduğu şəxsin (girov qoyanın) digər kreditorlarına nisbətən üstün qaydada təminat alsın. Həmin Məcəllənin 296.1-ci maddəsinə görə isə girov qoyanla girov saxlayan arasında girova tutmanın məhkəmədən kənar qaydada yönəldilməsinə dair razılaşma olmadıqda, girov saxlayanın (kreditorun) tələbinin girov qoyulmuş əşyanın dəyərindən ödənilməsi məhkəmənin qərarı ilə həyata keçirilir. Həmin Məcəllənin 319.1-ci maddəsinə əsasən əgər borclu icranı təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 317-ci maddəsinə əsasən «Əgər borclu təminat vasitəsi ipoteka olan tələbin ödənilməsini ləngidirsə, ipoteka saxlayan daşınmaz əşyanın satılmasını tələb edə bilər. Satış bu Məcəllənin 414–416-cı maddələrinə uyğun olaraq həyata keçirilir». Beləliklə, iddiaçı MM-nin yuxarıda qeyd olunan, habelə 319, 414 – 416-cı maddələrində əsasən cavabdehin ipoteka predmeti olan əmlakının açıq hərracdan satılmasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 319.1-ci və 319.6-cı maddələrinə müvafiq olaraq, əgər borclu icrasını təmin etmək üçün əşyanın ipotekaya verildiyi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini gecikdirmişsə, ipoteka saxlayan ipoteka ilə yüklü edilmiş obyekti açıq hərracdan satmaq hüququna malikdir. İpoteka predmetinin satışından götürülmüş məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərini ödəməyə kifayət etmirsə, borclu çatışmayan məbləği ipoteka saxlayana ödəməlidir. Əgər satışdan götürülən və ya əldə edilən məbləğ ipoteka saxlayanın tələblərindən artıqdırsa, artıq məbləğ borcluya qaytarılmalıdır. “İpoteka haqqında” Qanunun 59.1-ci maddəsinə görə isə, yaşayış evi və ya mənzil ipoteka qoyulduğu halda ona tutma yönəldildikdə və o satıldıqda bu Qanunun 59.3-cü maddəsində nəzərdə tutulmuş hallar istisna olmaqla, həmin evdə və ya mənzildə qeydiyyatda olan şəxslərin çıxarılması üçün əsas deyildir. Həmin Qanunun 59.3-cü maddəsinə görə isə, ipoteka qoyulmuş yaşayış evinə və ya mənzilə tutma yönəldildikdə və o satıldıqda ipoteka qoyan və onunla birlikdə yaşayan ailə üzvləri və digər şəxslər tutduqları yaşayış sahəsini ən geci bir ay ərzində tərk etməlidirlər, bu şərtlə ki: yaşayış evi və ya mənzil ipoteka müqaviləsi üzrə kreditin qaytarılması üçün ipoteka qoyulmuş olsun; və ya, ipoteka qoyanla birlikdə yaşayan yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvləri və digər şəxslər ipoteka müqaviləsi bağlanarkən həmin evə (mənzilə) tutma yönəldildikdə və o satıldıqda onu tərk etmək barədə notariat qaydasında təsdiq edilmiş öhdəlik götürmüş olsunlar. İpoteka müqaviləsi bağlandıqdan sonra həmin evə və ya mənzilə qeydiyyata alınmış şəxslər belə öhdəlik götürmüş sayılırlar. Bununla bağlı məhkəmə qeyd edir ki, iddiaçı tərəfindən ipoteka müqaviləsi bağlanarkən ipoteka qoyanla və onunla birlikdə yaşayan yetkinlik yaşına çatmış ailə üzvlərinin həmin evə (mənzilə) tutma yönəldildikdə və mənzil satıldıqda onu tərk etmək barədə notariat qaydasında təsdiq edilmiş öhdəlik götürülməsi barədə ərizələri təqdim edilməmişdir. Ona görə də, məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının iddia tələbinin Cavabdeh1 istifadə hüquqlarına xitam verilməklə onun ən geci bir ay ərzində mənzildən çıxarılması, mənzili tərk etmədikdə onun məcburi qaydada çıxarılması və mənzilin boşaldılması hissəsində təmin edilməməlidir. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, cavabdeh X1 125338,09 manat əsas, 10667,44 manat faiz borcu, xx.xx.2020-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il (rəy verilən tarixədək) tarixədək Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli qərarında qeyd edilən mövqeyə əsasən hesablanmış illik 5 faiz 31846 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 167.851,53 manat məbləğində borc iddiaçı «X4» X6 xeyrinə tutulmalı; tərəflər arasında bağlanmış ipoteka müqaviləsinə əsasən tutma ipoteka predmetinə yönəldilərək, Cavabdeh1 mülkiyyətində olan ünvan 6 ünvanında yerləşən mənzil açıq hərrcada satıldığı ana 255000 manat likvid qiyməti ilə qiymətləndirilməklə satılmalı və satışdan əldə olunan vəsait hesabına cavabdehin banka olan borcu ödənilməli, iddiaçının tələbi tam ödənildikdən sonra, satışdan qalan pul vəsaiti Cavabdeh1 qaytarılmalıdır. İddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən 30.40 manat dövlət rüsumu, ödənilmişdir. Odur ki, iddiaçı tərəfindən iddia ərizəsinin verilməsinə görə ödənilmiş cəmi 30.40 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalı və ekspertiza xərcləri olan 150 manat cavabdeh X1 tutularaq dövlət nəfinə ödənilməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 222, 227, 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh X1 125338,09 manat əsas, 10667,44 manat faiz, xx.xx.2020-ci il tarixindən xx.xx.2023-cü il (rəy verilən tarixədək) tarixədək Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin xx.xx.2023-cü il tarixli qərarında qeyd edilən mövqeyə əsasən illik 5 faiz olmaqla 31.846 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 167.851,53 manat məbləğində borc, 30.40 manat ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" X6 xeyrinə ödənilsin. Cavabdeh X1 150 manat ekspertiza xərci tutularaq dövlət nəfinə ödənilsin. Tutma ipoteka predmetinə yönəldilməklə Cavabdeh1 mülkiyyətində olan ünvan 6 ünvanında yerləşən mənzil likvid qiyməti 255.000 manat qiymətləndirilməklə satılsın və satışından əldə ediləcək pul vəsaiti hesabına Cavabdeh1 banka olan borcu ödənilsin. İddiaçının tələbi tam ödənildikdən sonra, satışdan qalan pul vəsaiti Cavabdeh1 qaytarılsın. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Zəngilan Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişsə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Gülsarə İmanova