Zəngilan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(034)-824/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Zəngilan rayonu İş № 2(034)-824/2021 20.12.2021 ZƏNGİLAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən, Zəngilan rayon məhkəməsinin hakimi İmanova Gülsarə Kərimovna İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı «pul tələbinə dair» kiçik iddia ərizəsi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdim: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı «pul tələbinə dair» kiçik iddialar üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizə ilə Zəngilan rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, cavabdehdən 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 553 manat ödənilməmiş hissə, 55 manat cərimə, 20.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 42 manat ödənilməmiş hissə, 4 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 654 (altı yüz əlli dörd) manat borcun və 30 (otuz) manat ödənilmiş dövlət rüsmunun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Ərizə onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 06.12.2019-cu il və 20.12.2019-cu il tarixli müqavilələrə əsasən, İMEİ Kodu **********54060 olan X2 8 markalı telefon, X1, 4D X3, Ütü Philips, X1 almış və nəticədə 654 manat borc yaranmışdır.Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, alqı-satqı qiyməti manat (12 ay x 85 manat + 13 manat ilkin ödəniş) İMEİ Kodu **********54060 olan X2 8 markalı telefon, X1, 4D X3, Ütü Philips üçün ümumilikdə, 608 manat olmaqla ondan, 553 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 55 manat cərimə, 20.12.2019-cu il tarixli müqaviləqz əsasən, alqı-satqı qiyməti 76 manat (12 ay x 6 manat + 4 manat ilkin ödəniş) X1 üçün ümumilikdə, 46 manat olmaqla ondan, 42 manat ödənilməmiş hissə, güzəşt olunaraq 4 manat cərimə miqdarında borc yaranmışdır.Cavabdehin 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləqz əsasən, cəmi ödədiyi məbləğ 404 manat, məhsul qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiymət 76 manat, ümumilikdə, 480 manat təşkil edir. 20.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, cəmi ödədiyi məbləğ 34 manat təşkil edir.Sonda ərizədə iddianın təmin olunması barədə məhkəmə qətnaməsi çıxarılması xahiş olunur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Yuxarıda göstərilən qanunvericiliyinin tələbini əsas götürərək işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab edirəm və aşağıdakılara əsasən ərizə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh oğlu arasında bağlanmış 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1033 manat olan X2 8 markalı telefonu, 06.12.2019cu il tarixli müqaviləyə əsasən halq-satqı qiyməti 76 manat olan X1 cavabdehin sahibliyinə verməyi MMC öhdəsinə götürmüşdür. Cavabdeh isə 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 13 manat ilkin ödənişli, hər ayın ödəniş haqqı 85 manat olmaqla 12 ay müddətinə, 20.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 4 manat ilkin ödənişli, hər ayın ödəniş haqqı 6 manat olmaqla 12 ay müddətinə əşyanın dəyərini hissə-hissə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Yəni Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin (MM) 600-cı maddəsinə müvafiq olaraq MMC ilə cavabdeh arasında əşyanın nisyə satışına dair alqı-satqı müqaviləsi bağlanmışdır. Cavabdeh tərəfindən müqavilə üzrə 34 manat ödəniş edilmişdir. Lakin, iddia ərizəsinə əlavə edilmiş maliyyə və ödəniş cədvəldən göründüyü kimi, cavabdeh aldığı əşyaya görə İddiaçı MMC-yə 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 553 manat ödənilməmiş hissə, 55 manat cərimə, 20.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 42 manat ödənilməmiş hissə, 4 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 654 (altı yüz əlli dörd) manat borcu yaranmışdır. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 600-cı maddəsinə əsasən, «alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Əşyanı təhvil almış alıcı onu alğı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər». Həmin Məcəllənin 601-ci maddəsindən göründüyü kimi, «əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alğı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə malın nisyə satılması haqqında müqaviləyə bu Məcəllənin 600.2-600.5-ci maddələrində nəzərdə tutulan qaydalar tətbiq edilir». İddiaçı MMC tərəfindən irəli sürülən 06.12.20190-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 55 manat dəbbə pulunun ödənilməsi barədə tələb isə qismən təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası MM-nin 462.1-ci maddəsinə görə dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Lakin, eyni zamanda məhkəmə hesab edir ki, MMC-nin ödənilməmiş tələb üzrə tələb etdiyi 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 55 manat dəbbə pulu tənasübsüz surətdə yüksəkdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 467-ci maddəsinə görə məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Odur ki, məhkəmə MMC-nin tələb etdiyi 06.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 55 manat dəbbə pulu azaldılaraq 20 manat məbləğində müəyyən edilməsi qənaətinə gəlir. Bundan əlavə Azərbyacan Respublikası MPM-nin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-2-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlərdə ərizə bu Məcəllənin 4-cü fəslində müəyyən edilmiş ümumi aidiyyət qaydalarına əsasən verilir. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinin tələbinə görə işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 284-6.2-ci maddəsinə əsasən Məhkəmə qətnaməsindən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada apellyasiya şikayəti verilə bilər. Odur ki, qeyd olunanlara əsasən məhkəmə hesab edir ki, ərizə qismən təmin edilməli, Cavabdeh 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 553 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat dəbbə, 20.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 42 manat ödənilməmiş hissə, 4 manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 619 manat borc tutularaq iddiaçı "xxxx" MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. İddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən 30 manat dövlət rüsumu ödənilmişdir. MPM-nin 119.1-ci maddəsinə görə “Məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir”. Odur ki, iddia ərizəsinin verilməsinə görə iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 222-ci maddələrini rəhbər tutaraq, qət etdim: Ərizə qismən təmin edilsin. Cavabdeh 06.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 553 manat ödənilməmiş hissə, 20 manat dəbbə, 20.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 42 manat ödənilməmiş hissə, 4 manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 619 (altı yüz on doqquz) manat borc və ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən təqdim olunan (alınan) gündən 1(bir) ay müddətində Zəngilan Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən Gülsarə İmanova