İmişli Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(036)-1298/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ İmişli rayonu İş № 2(036)-1298/2021 07.07.2021 İMİŞLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hacıyev Qurban Hamid oğlunun sədrliyi, Hacıyeva Nuranə Busat qızının katibliyi ilə, İddiaçı "xxxx" ASC-nin Cavabdeh qarşı “kredit borcunun qaytarılması tələbi ” iddiasına dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" ASC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh ilə bağlanan 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63-19-23-095355 saylı kredit müqaviləsini vaxtından əvvəl ləğv etməklə, Cavabdeh 2659.70 manat əsas, 12.27 manat faiz olmaqla, ümumilikdə, 2671.97 manat məbləğində borcun və 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq "xxxx" ASC-nin xeyirinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 10 mart 2015-ci il tarixli, 63-15-11-09373 saylı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh 48 ay müddətinə 2686 manat dəyərində kredit verilmişdir. Sonradan həmin kredit müqaviləsi üzrə yaranmış qalıq borc “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 28 fevral 2019-cu il tarixli Fərmanının əhatə dairəsinə düşmüşdür. Bunun əsasında borc restruktruzasiya olunaraq Cavabdeh ilə "xxxx" ASC arasında 2774.74 manat həcmində, 60 ay (12 ay güzəşt olunmaqla) müddətinə illik 1% olmaqla 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63-19-23-095355 bağlanmışdır. Lakin Cavabdeh tərəfindən 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63-19-23-095355 saylı kredit müqaviləsinin müddəaları pozularaq, müqavilədə göstərilən öhdəliklər icra edilməmişdir. Belə ki, qeyd edilən müqavilənin, 4.6-cı bəndinə əsasən, müqavilə üzrə nəzərdə tutulmuş kredit və ona hesablanmış faiz məbləğləri vaxtında ödənilmədikdə, qismən ödənildikdə və tərəflər müddətin azaldılması barədə razılığa gəlmədikdə gecikdirilmiş borc yaranır və gecikdirilmiş borc hesablarında əks etdirilir. Kredit müqaviləsinin 4.7-ci bəndinə əsasən müqavilə üzrə nəzərdə tutulmuş kredit və ona hesablanmış faiz məbləğləri ilə əlaqədar yaranan borc öhdəliyi lazımınca icra edilmədikdə borc alan, borc verənə verilmiş kreditin gecikdirilmiş qalıq məbləği üzrə illik 0.02% miqdarında cərimə faizi ödəməlidir (60 ay ərzində 0.1-dən çox olmamaq şərti ilə). 07 avqust 2019-cu il tarixli №63-19-23-095355 saylı kredit müqaviləsinin 5.4.1-ci bəndinə əsasən bu müqavilənin 1 saylı əlavəsindəki cədvələ uyğun olaraq ona ayrılmış krediti və həmin məbləğə hesablanmış faizləri vaxtında ödəməlidir. Maliyyə arayışına əsasən, Cavabdeh 22 fevral 2019-cu il tarixinə "xxxx" ASC -yə əsas borcu 2659.70 manat, faiz borcu 12.27 manat, ümumilikdə, 2671.97 manat təşkil edir. Bu barədə cavabdehə dəfələrlə xəbərdarlıq olunsa da, cavabdeh tərəfindən üzərinə götürdüyü öhdəliklər icra olunmamışdır. Nəticədə baxılan işlə əlaqədar məhkəməyə müraciət olunmuşdur. İddiaçı "xxxx" ASC məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq mülki işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını və tələbin təmin olunması barədə qətnamə qəbul olunmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən mülki işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Məhkəmə iddiaçının xahişini nəzərə alıb və iş materiallarını tədqiq edərək hesab edir ki, iddia təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Belə ki, işin materiallarında olan kreditor "xxxx" ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63-19-23-095355 saylı kredit müqaviləsinə əsasən tərəflər illik faiz dərəcəsi 1% olmaqla 60 ay müddətinə 2774.74 manat məbləğində kredit verilməsi barədə razılığa gəlmişlər. İşdə olan 22 fevral 2020-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63-19-23-095355 kredit müqaviləsi üzrə 2659.70 manat əsas və 12.27 manat faiz borcu vardır. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunmuşdur ki, Cavabdeh 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63-19-23-095355 saylı kredit müqaviləsi üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri vaxtında və lazımınca icra etməmiş, hazırda onun iddiaçının qarşısında icra edilməmiş borc öhdəlikləri vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. 425.2-ci maddəsinə görə öhdəlikləri icra edərkən tərəflər müqavilənin yerinə yetirilməsinə zəmin yaratmaq üçün birgə hərəkət etməli və müqavilənin məqsədinə çatmağa maneçilik törədə biləcək və ya öhdəliklərin icrasını təhlükəyə məruz qoya biləcək hər cür hərəkətlərdən çəkinməlidirlər. 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 443.1-ci maddəsinə görə öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. 445.2-ci madəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə görə əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə uyğun olaraq toplanmış sübutlara məcmu halında qiymət verib hesab edir ki, iddia təmin edilməli, 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63-19-23-095355 saylı kredit müqaviləsini vaxtından əvvəl ləğv edilməli və həmin müqavilə üzrə Cavabdeh 2659.70 manat əsas, 12.27 manat faiz olmaqla, ümumilikdə, 2671.97 manat məbləğində borcun və 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulub iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 216-220, 222, 227, 233, 357 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. İddiaçı "xxxx" ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 07 avqust 2019-cu il tarixli, 63- 19-23-095355 saylı kredit müqaviləsi ləğv edilsin. Cavabdeh 2659.70 manat əsas, 12.27 manat faiz olmaqla, ümumilikdə 2671.97 (iki min altı yüz yetmiş bir manat doxsan yeddi qəpik) manat məbləğində borc və 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutulub iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində İmişli Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Qurban Hacıyev