İmişli Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(036)-225/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ İmişli rayonu İş № 2(036)-225/2022 09.02.2022 İMİŞLİ RAYON MƏHKƏMƏSİ X3 Hacıyevin sədrliyi, Nuranə Busat qızı Hacıyevanın katibliyi, İddiaçı MMC-nin nümayəndəsi X1 iştirakıı ilə, İddiaçı MMC-nin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı MMC iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək Cavabdeh 5915,80 manat borcun və 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi X2 iddia ərizəsinə uyğun izahat verərək izahatında göstərdi ki, İddiaçı MMC-nin İmişli filialı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 08 yanvar 2019-cu il tarixli, 62 saylı alqı-satqı müqaviləsinə əsasən cavabdeh öhdəsində olan 17.0 hektar torpaq sahəsində pambıq əkməyi və yetişdirdiyi məhsulu iddiaçıya satmağı öhdəsinə götürmüşdür. Müqaviləyə əsasən 5915,80 manat avans vəsaitin dəyərini xampambıqla ödəməli və avans götürdüyü vəsait üzrə borcunu bağladıqdan sonra təhvil verməli olduğu xam-pambığın qalan dəyərini müqavilədə göstərilən müddətdə almalı idi. Cavabdehin sifarişi əsasında: 5 ha sahədə 140 manat dəyərində 2-ci şum, 15 ha 255 manat dəyərində şirvan-mala, 10 ha sahədə 120 manat dəyərində siyid səpini, 9 ha sahədə 117 manat dəyərində kultivasiya, 5 ha sahədə 85 manat dəyərində ağır disk mala, 5 ha sahədə 50 manat dəyərində gübrə səpini, 96 manat dəyərində dərman, 21,52 manat dəyərində 1121,28 manat dəyərində çiyid, avans olaraq arat, kətmənləmə və seyrəltmə üçün 3910 manat olmaqla, cəmi 5915,8 manat məbləğində vəsait xərcləmişdir. Lakin cavabdeh müqavilənin şətlərini pozaraq mövsüm başa çatsada xam-pambıq təhvil verməmiş bununlada iddiaçıya 5915,8 manat məbləğində borcu qalmışdır. Qeyd olunan borc məbləğlərini qaytarılması barədə cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı formada xəbərdarlıqlar edilməsinə baxmayaraq heç bir nəticəsi olmamışdır. Bu səbəbdən də, hazırkı iddia tələbi ilə məhkəməyə müraciət olunmuşdur. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən mülki işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsini dinləyib, işə əlavə edilmiş sənədləri tədqiq edib, sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxaraq belə hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 08 yanvar 2019-cu il tarixli, 62 saylı alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, həmin müqaviləyə əsasən cavabdeh öhdəsində olan 17.0 hektar torpaq sahəsində yüksək keyfiyyətli pambıq əkib becərməyi və əldə edilmiş məhsulu bu müqavilə ilə müəyyən edilmiş şərtlər daxilində və qiymətə İddiaçı MMC-yə təhvil verməyi, MMC isə məhsulu qəbul etməyi və onun dəyərini istehsalçısının borclarını çıxmaq şərti ilə İstehsalçıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş qaimə-fakturaların surətindən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən Cavabdeh 17 ha sahədə, 5 ha sahədə 140 manat dəyərində 2-ci şum, 15 ha 255 manat dəyərində şirvan-mala, 10 ha sahədə 120 manat dəyərində siyid səpini, 9 ha sahədə 117 manat dəyərində kultivasiya, 5 ha sahədə 85 manat dəyərində ağır disk mala, 5 ha sahədə 50 manat dəyərində gübrə səpini, 96 manat dəyərində dərman, 21,52 manat dəyərində 1121,28 manat dəyərində çiyid, avans olaraq arat, kətmənləmə və seyrəltmə üçün 3910 manat vəsait verilmişdir. Azərbaycan Respublikası MM-nin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi və icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Sadalanan qanunvericilik aktlarının tələblərinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh müqavilə öhdəliklərini icra etməyərək iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi zaman 30 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nın 119.1-ci maddəsinin tələblərinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Belə olan halda, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli Cavabdeh 5915,80 manat borc və 30 manat məbləğində dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 5945,80 manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 5915,80 manat borc və 30 manat məbləğində dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 5945,80 (beş min doqquz yüz qırx beş manat, səksən qəpik) manat məbləğində pul tutularaq İddiaçı MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində İmişli rayon məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Qurban Hacıyev