Gədəbəy Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(042)-340/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gədəbəy rayonu İş № 2(042)-340/2025 05.03.2025 GƏDƏBƏY RAYON MƏHKƏMƏSİ Gədəbəy Rayon Məhkəməsi hakim Mirzəquliyev Fizuli Balağa oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Qasımov Fuad Kamil oğlunun katibliyi ilə İddiaçı cavabdeh X4 qarşı alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmənin binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı cavabdeh X4 qarşı övladları xx.xx.2012-ci il doğum tarixli X5 və xx.xx.2013cü il doğum tarixli X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün Gədəbəy Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2016-ci il tarixli 2(042)-1281/2016 saylı qətnaməsi ilə müəyyən edilmiş bir uşaq üçün sabit pul məbləğində 100 manat, iki uşaq üçün 200 manat alimentin miqdarının artırılaraq, hər ay hər uşaq üçün 246 manat olmaqla iki üşaq üçün, cəmi 492 manat miqdarında alment və 55 manat mediasiya xərcinin cavebdeh Cavabdeh alınaraq, ona veriməsi tələbi haqqında iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. İddiaçı iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, Cavabdeh ilə əvvəlcə ailə qurmuş, xx.xx.2012-ci il tarixdə nikah bağlamışdır. Birgə münasibətlərindən xx.xx.2012-ci il tarixdə X5 və xx.xx.2013-cü il tarixdə X6 doğulmuşlar.Cavabdehlə əvvəllər mehriban yaşaşalar da, 19 oktyabr 2015-ci il tarixdə aralarında narazılıq yaranmış və həmin vaxtdan etibarən faktiki olaraq ayrılmışlar. Hazırda uşaqlar onun himayəsində yaşayırlar. O, uşaqlarını saxlamaqda maddi çətinlik çəkir. O, heç bir yerdə işləmir və gəliri yoxdur. Gədəbəy Rayon Məhkəməsinin 28 dekabr 2016-cı il tarixli qətnaməsi ilə cavabdehdən hər ay hər uşağın saxlanılması üçün 100 manat alimentin alınaraq, ona verilməsi qət edilmişdir. Bu uşaqların saxlanması, onların qida, geyim və digər tələbatlarının ödənilməsi üçün çox az məbləğdir.Cavabdeh ona heç bir əlavə yardım göstərmir. Ona görə də iddia tələbinin təmin edilməsini xahiş etdi. İddiaçı məhkəməyə ərizə göndərmiş, işə iştirakı olmadan baxılmasını və ərizəsinin təmin edilməsini xahiş etmişdir. Cavabdehə məhkəmə iclasının yeri və vaxtı barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, o, məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab edir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 106.1-ci maddəsinə əsasən işdə iştirak edən şəxslərin iş üçün əhəmiyyətli olan və onlara məlum olan faktlar barədə izahatları iş üzrə toplanmış digər sübutlarla yanaşı yoxlanılmalı və qiymətləndirilməlidir. Həmin Məcəllənin 76.1. və 76.2-ci maddələrinə əsasən tərəflərin tələb və etirazlarını əsaslandıran halların və işi düzgün həll etmək üçün əhəmiyyəti olan başqa halların mövcud olduğunu və ya olmadığını məhkəmə müəyyən edərkən bu Məcəllədə və başqa qanunlarda müəyyən olunmuş qaydada əldə etdiyi məlumatlar sübutlar hesab olunur. Bu məlumatlar yazılı və maddi sübutlarla, ekspertlərin rəyləri ilə, yerində müayinə keçirməklə, səs və video yazıları ilə, şahidlərin ifadələri ilə, işdə iştirak edən şəxslərin izahatları ilə müəyyən edilir. İşdə olan Gədəbəy Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2016-ci il tarixli 2(042)-1281/2016 saylı qətnaməsindən görünür ki, xx.xx.2012-ci il doğum tarixli X5 və xx.xx.2013-cü il doğum tarixli X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün hər ay hər uşaq üçün 100 manat, iki üşaq üçün 200 manat miqdarında alimentin cavabdehdən alınaraq, iddiaçıya verilməsi qət edilmişdir. İşdə olan X1 surətlərindən görünür ki, X5 xx.xx.2012-ci il tarixdə və X6 xx.xx.2013-cü il tarixdə doğulmuşlar. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə işdə olan sənədləri təhlil edərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanılması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Həmin Məcəllənin 78.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Məcəllənin 112.1-ci maddəsinə əsasən, aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər və ya aliment ödəməli olan şəxsi tərəflərin diqqətəlayiq başqa maraqlarını da nəzərə almaqla aliment ödəməkdən azad edə bilər. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsinin tələbinə görə, uşaqlar barəsində dövlət siyasəti hər bir uşağın zəruri maddi və məişət şəraitində böyüyüb tərbiyə olunmasının, mütərəqqi tələblər əsasında təhsil almasının, layiqli vətəndaş kimi formalaşmasının təmin edilməsinə yönəldilir. Həmin Qanunun 13-cü maddəsinin tələbinə görə isə, uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. “Azərbaycan Respublikasında 2025-cü il üçün yaşayış minimumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə 2025-ci il üçün yaşayış minimumu ölkə üzrə uşaqlar üçün 246 manat məbləğində müəyyən edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması ilə müəyyən edilmişdir ki, tərəflər xx.xx.2012 ci ildə nikah bağlamışlar. Onların ailə münasibətlərindən xx.xx.2012-ci il tarixdə X5 və xx.xx.2013-cü il tarixdə X6 doğulmuşlar. Gədəbəy Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2019-cu il tarixli 2(042)-1281/2016 saylı qətnaməsi ilə xx.xx.2012-ci il doğum tarixli X5 və xx.xx.2013-cü il doğum tarixli X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün cavabdehdən sabit pul məbləğində hər ay hər uşaq üçün 100 manat, iki uşaq üçün 200 manat alimentin alınaraq, iddiaçıya verilməsi qət edilmişdir. Hazırda azyaşlı uşaqların saxlanılması xərclərinin artması ilə əlaqədar iddiaçının maddi vəziyyətinin pisləşməsi nəzərə alınmaqla iddia tələbi təmin edilməli, xx.xx.2012-ci il tarixdə doğulmuş X5 və xx.xx.2013-cü il tarixdə doğulmuş X2 yetkinlik yaşınna çatanadək saxlanılmaları üçün xx.xx.2025-ci il tarixdən başlayaraq, sonrakı artırılmalar nəzərə alınmaqla hər ay hər uşaq üçün ölkə üzrə müəyyən edilmiş minumum əməkhaqının 0.5 misli qədər aliment X3 alınaraq, İddiaçı verilməlidir. İddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edən zaman 55 manat mediasiya xərci çəkmişdir. “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 9.1.2-ci maddəsinə əsasən, aliment alınması barədə iddialar üzrə iddiaçılar dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunurlar. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 112.1 və 112.1.3-cü maddələrinə əsasən aliment alınması haqqındakı iddialarda iddianın qiyməti bir il ərzində ödəmənin məcmusu ilə müəyyən olunur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.2-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Yəni, cavabdeh X3 30 manat dövlət rüsumu tutularaq dövlət büdcəsinə köçürülməlidir. Məhkəmə göstərilənləri nəzərə alaraq və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216- 220, 227, 233-cü və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, qət etdi: İddia tələbi qismən təmin edilsin. xx.xx.2012-ci il tarixdə doğulmuş X5 və xx.xx.2013-cü il tarixdə doğulmuş X2 yetkinlik yaşınna çatanadək saxlanılmaları üçün xx.xx.2025-ci il tarixdən başlayaraq, sonrakı artırılmalar nəzərə alınmaqla hər ay hər uşaq ölkə üzrə müəyyən edilmiş minumum əməkhaqının 0.5 misli qədər aliment X3 alınaraq, İddiaçı verilsin. Ödənilmiş 55 manat mediasiya xərci cavabdeh X3 alınaraq, İddiaçı və 30 manat dövlət rüsumu tutularaq, dövlət büdcəsinə köçürülsün. Qətnamədən rəsmi verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gədəbəy Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Fizuli Mirzəquliyev