Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(043)-1161/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(043)-1161/2021 06.05.2021 GƏNCƏ ŞƏHƏRİ KƏPƏZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Mustafayev Rəşad Mustafa oğlunun sədrliyi, X1 iclas katibliyi, İddiaçı ASCnin nümayəndəsi X2 iştirakı ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı «kredit müqaviləsi üzrə yaranmış borcun tutulması» tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən e t d i: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh 29 iyun 2020-ci il tarixli, 800804-897823/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2.903,28 manat əsas borc və 379,23 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 3.282,51 (üç min iki yüz səksən iki manat əlli bir qəpik) manat və 29 iyul 2020-ci il tarixli, 200798-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 999,49 manat əsas borc, 97,73 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1.097,22 (bir min doxsan yeddi manat, iyirmi iki qəpik) manat məbləğində kredit borcu yaranmışdır. Cəmi hər iki kredit borcu üzrə 3.902,44 manat məbləğində əsas borcu, 476,96 faiz borcu olmaqla ümumilikdə 4,379.73 (dörd min üç yüz yetmiş doqquz manat yetmiş üç qəpik) və 30,40 (otuz manat qırx qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq İddiaçı ASC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, İddiaçı ASC ilə borcalan Cavabdeh arasında bağlanmış 29 iyun 2020-ci il tarixli, 800804-897823/1 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən borcluya 24 ay müddətinə, illik 25,9% dərəcəsi ilə 3000 manat məbləğində kredit verilmişdir və 29 iyul 2020-ci il tarixli, 800798-PC********** nömrəli “Expresso Gold” kredit cətti müqaviəsinə əsasən borcluya 24 ay müddətinə, illik 22% dərəcəsi ilə 1000 (bir min) manat məbləğində kredit xətti açılmışdır. Borcalan əsas öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və kreditin təsdiq olunmuş hissə-hissə ödəmə qrafikini pozmuşdur. Borcluya dəfələrlə şifahi və yazılı xəbərdarlıq olunsa da, o Banka olan borcunu ödəməmişdir. 17 fevral 2021-ci il tarixinə borclunun 29 iyun 2020-ci il tarixli, 800804-897823/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2.903,28 manat əsas borc və 379,23 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 3.282,51 (üç min iki yüz səksən iki manat əlli bir qəpik) manat və 29 iyul 2020-ci il tarixli, 800798-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 999,49 mnat əsas borc, 97,73 manat faiz borcu olmaqla, cəmi 1.097,22 (bir min doxsan yeddi manat iyirmi iki qəpik) manat məbləğində kredit borcu yaranmışdır. Cəmi hər iki kredit borc üzrə 3,902.77 manat məbləğində əsas borcu, 476,96 faiz borcu olmaqla ümumilikdə 4,379.73 (dörd min üç yüz yetmiş doqquz manat yetmiş üç qəpik) manat məbləğində kredit borcu yaranmışdır. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə əsasən borcalan müqavilə ilə müəyyən olunmuş şərtlərlə və qaydada kreditin qaytarılmasını, kredit və dəbbə pulu üzrə hesablanmış faizlərin, habelə Bankın xidmət tarifləri və şərtlərindən irəli gələn xidmət haqlarının Banka ödənilməsini öhdəsinə götürür. Eyni zamanda həmin müqaviləyə əsasən ödəniş cədvəlində müəyyən edilən hissə-hissə ödəniş (icra) müddətlərində, habelə kredit müddətində öhdəliklər vaxtında tamamən icra edilmədikdə gecikdirilmiş kredit yaranır. Belə ki, borcalan krediti vaxtında ödəməmiş və nəticədə gecikdirilmiş kredit yaranmışdır. Məhkəmə iclasında İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi X3 iddia ərizəsində göstərilənlərə uyğun izahat verərək, iddianın təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, o, məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmiş və onun iştirakı olmadan məhkəmə iclasının keçirilməsini xahiş etməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxmılmasını mümkün hesab etmişdır. Məhkəmə işin faktiki hallarını araşdıraraq, iddiaçının nümayəndəsini dinləyərək və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə olunmuş 29 iyun 2020-ci il tarixli istehlak kreditin alınması barədə ərizənin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı ASC-yə ona şəxsi istehlak məqsədi ilə 25,9 faiz dərəcəsi ilə 24 ay müddətinə 3000 manat məbləğində kredit verilməsini xahiş etmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş 29 iyun 2020-ci il tarixli, 800804-897823/1 saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, İddiaçı ASC borclu Cavabdeh 24 ay müddətinə, illik 25,9% dərəcəsi ilə 3000 manat məbləğində kredit verilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş 29.06.2020-ci il tarixli kassa məxaric orderinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xəzinadarlığından 3000 manat pulu götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş 17.02.2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 17.02.2021-ci il tarixə 29 iyun 2020-ci il tarixli, 800804-897823/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2,903.28 manat məbləğində əsas borc və 379.23 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 3282.51 manat borcu vardır. İş materiallarına əlavə olunmuş 29 iyul 2020-ci il tarixli istehlak kreditin alınması barədə ərizənin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı ASC-yə ona istehlak məqsədi ilə 24 ay müddətinə 1000 manat məbləğində “Expresso Gold” bank kredit kartı vasitəsi ilə kredit xətti ayrılmasını xahiş etmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş 29.07.2020-ci il tarixli, 800798-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsindən görünür ki, cavabdehə illik 22 faiz dərəcəsi ilə 24 ay müddətinə 1000 manat məbləğində “Expresso Gold” verilmiş, kredit limiti ayrılmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş 06.08.2020-ci il tarixli kassa məxaric orderinin surətindən görünür ki, Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xəzinadarlığından “Expresso Gold” plastik kartı götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş 17.02.2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh 17.02.2021-ci il tarixə 29 iyul 2020-ci il tarixli, 800798-PC********** nömrəli kredit xətti müqaviləsi üzrə 999,49 manat məbləğində əsas borc və 97,73 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 1097,22 manat borcu vardır. İş materiallarına əlavə edilmiş xəbərdarlıqdan görünür ki, cavabdeh borcun ödənilməyəcəyi təqdirdə məhkəmədə ona qarşı iddia qaldırılacağı barədə xəbərdar edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin: 390.1-ci maddəsinə əsasən fiziki və hüquqi şəxslər azad surətdə müqavilələr bağlaya və bu müqavilələrin məzmununu müəyyənləşdirə bilərlər. 421.2-ci maddələrinə əsasən tərəflərdən birinin tələbi ilə müqavilə məhkəmənin qərarına əsasən yalnız digər tərəf müqaviləni əhəmiyyətli dərəcədə pozduqda və ya bu Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan digər hallarda dəyişdirilə və ya ləğv edilə bilər. Tərəflərdən birinin müqaviləni pozması o zaman əhəmiyyətli pozuntu sayılır ki, bunun digər tərəfə vurduğu zərər nəticəsində o, müqavilə bağlanarkən ümid etməyə haqqı çatanlardan xeyli dərəcədə məhrum olur. 385.1-ci maddəsində qeyd edilir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. 445.1-ci maddəsinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində kreditora vurduğu zərər üçün və gecikdirmə nəticəsində təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. 445.2.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. 448.1-ci maddəsinə əsasən, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. 739-cu maddəsinə əsasən, borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. İşin məhkəmə tərəfindən müəyyən edilmiş hallarından bəlli olur ki, müqavilənin şərtlərinə əsasən alınan kredit məbləğini ona hesablanmış faizləri ilə birlikdə borc alan tərəfindən dövrü olaraq kreditora qaytarmalı, ödənişlər gecikdirildiyi halda həmin məbləğə cərimə hesablanmalıdır. İddiaçı kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərini yerinə yetirmiş, cavabdeh isə həmin müqavilə üzrə üzərinə düşən öhdəlikləri lazımi qaydada yerinə yetirməmişdir. Məhkəmədən kənar mübahisənin həll edilməsi mümkün olmadığından iddiaçı məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Kreditor tərəfindən müqavilənin şərtlərinə uyğun əsas borca faiz məbləği hesablamışdır. Beləliklə, məhkəmə tədqiq olunmuş sübutlara məcmu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, kredit borcuna görə cavabdehdən 29.06.2020-ci il tarixli kredit müqaviləsinə əsasən 2903,28 manat əsas borc, 379,23 manat faiz borcu, cəmi 3282,51 manat borcu; 29.07.2020-ci il tarixli kredit xətti müqaviləsinə əsasən isə 999,49 manat əsas borc, 97,73 manat faiz borcu, cəmi 1097,22 manat məbləğində vəsait tutularaq İddiaçı ASC -yə ödənilməlidir. Bundan başqa, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 107 və 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilməlidir. İş materiallarından görünür ki, məhkəmə xərcləri iddiaçının iddia ərizəsinin məhkəməyə verilməsi üçün ödəmiş olduğu 30,40 manat dövlət rüsumundan ibarətdir. İddia tələbi təmin edildiyindən məhkəmə ödənilmiş 30,40 manat dövlət rüsumunun cavabdehdən iddiaçının xeyrinə tutulmasını əsaslı hesab edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidi. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Məhkəmə göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 357-360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 3902,77 manat məbləğində əsas borc və 476,96 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 4379,73 manat (dörd min üç yüz yetmiş doqquz manat, yetmiş üç qəpik) manat borc və məhkəmə xərci 30,40 (otuz manat qırx qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən həmin qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Gəncə Şəhər Kəpəz Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Həmin müddətdə şikayət verilməzsə qətnamə qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.