Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(043)-2792/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(043)-2792/2021 09.08.2021 GƏNCƏ ŞƏHƏRİ KƏPƏZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qocayev Tural Şəmsi oğlunun sədrliyi, Abdullayev İlkin Hafiz oğlunun katibliyi, İddiaçı və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı “alimentin artırılması” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə, açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə m ü ə y y ə n e t d i: İddiaçı Cavabdeh qarşı “alimentin artırılması” tələbinə dair iddia qaldıraraq, Gəncə şəhər Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 02 sentyabr 2016-cı il tarixli, 2(043)-5995/2016 saylı qətnaməsi əsasında tutulan alimentin məbləği dəyişdirilərək, 23 aprel 2012-ci il təvəllüdlü X1 və 25 may 2009-cu il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün Cavabdeh hər ay hər uşağa 175 manat, cəmi 350 manat sabit pul məbləğində alimentin onun xeyrinə tutulmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 02 sentyabr 2016-cı il tarixli, 2(043)-5995/2016 nömrəli qətnaməsi ilə Cavabdeh onunla birgə nikahlarından doğulmuş 23 aprel 2012-cu il təvəllüdlü X1 və 25 may 2009-cu il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün 04 avqust 2016-cı il tarixdən hər ay hər uşağa 100 manat, cəmi 200 manat sabit pul məbləğində aliment tutulması qət edilmişdir. Daha sonra məhkəmənin 08 fevral 2018-ci il tarixli 2(043)- 139/2018 saylı qətnaməsi ilə cavabdehlə aralarında olan nikah ləğv edilmiş, birgə nikahdan doğulmuş Elcan və Ramin onun yanında qalmışlar. Cavabdeh məhkəmənin qətnaməsi ilə təyin edilmiş alimenti ödəyir, lakin keçən beş il ərzində uşaqların tələbatları artmış, uşaqlara baxmaqda maddi cəhətdən çətinlik çəkir. Aliment məbləği uşağın tələbatlarını ödəməyə kifayət etmir. Onun maddi imkanı aşağıdır. Cavabdeh "xxxx" QSC Gəncə lokomotiv deposunda maşinist işləyir və ona nisbətən cavabdehin maddi imkanı yaxşıdır. Məhkəmə iclasında iddiaçı iddia ərizəsinin məzmununa uyğun izahat verərək, əlavə olaraq bildirdi ki, cavabdehin imkanları alimentin artıq miqdarda ödənilməsinə kifayət edir. Cavabdeh dəfələrlə alimenti artıqlaması ilə ödəmiş, sonrakı aylarda isə aliment ödəməyərək alimenti qabaqcadan ödədiyini bildirmişdir. Bu da cavabdehin faktiki olaraq daha yüksək miqdarda aliment ödəmək iqtidarında olduğunu göstərir. Buna görə də iddia tələbinin təmin edilməsini xahiş edir. Məhkəmə iclasında iştirak edən cavabdeh iddianı qismən qəbul edərək izahatında göstərdi ki, o, "xxxx" QSC Gəncə lokomotiv deposunda maşinist işləyir və təxminən 350 manat əmək haqqı alır. O, alimentin əmək haqqına uyğun tutulmasına etiraz etmir. İddiaçıya müxtəlif vaxtlarda alimenti artıq ödəmişdir, lakin həmin vaxt Türkiyə Respublikasına işləmək üçün getmiş və qazancı nisbətən yaxşı olduğu üçün artıq ödənişlər etmişdir. Hazırkı qazancı ilə isə iddiaçının tələb etdiyi aliment məbləğini ödəyə bilməz. Qeyd olunanları nəzərə alaraq alimentin onun maddi vəziyyətinə uyğun artırılmasına etirazı yoxdur. Məhkəmə tərəflərin izahatını dinləyərək, məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 02 sentyabr 2016-cı il tarixli, 2(043)-5995/2016 nömrəli qətnaməsinin surətindən görünür ki, Cavabdeh 23 aprel 2010-cu il təvəllüdlü X1 və 25 may 2009-cu il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün 04 avqust 2016-cı il tarixdən hər ay hər uşağa görə 100 manat sabit pul məbləğində aliment tutulması qət edilmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş AZ-İİ seriyalı, 359679 nömrəli və AZ-İİ seriyalı, 424350 nömrəli doğum haqqında şəhadətnamələrin surətlərindən görünür ki, X3 25 may 2009-cu il tarixdə, X4 23 aprel 2010-cu il tarixdə doğulmuşdur. Ataları- Cavabdeh, anaları İddiaçıdır. İş materiallarına əlavə olunmuş, "xxxx" QSC Gəncə lokomotiv deposundan Cavabdeh verilmiş 2021-ci il ərzində əmək haqqı və digər gəlirlər haqqında arayışdan görünür ki, Cavabdeh iş yerindən 2021-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində ümumilikdə 2126,16 manat (orta hesabla aylıq 354,36 manat) əmək haqqı ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 17-ci maddəsinə əsasən uşaqların qayğısına qalmaq və onları tərbiyə etmək valideynlərin borcudur. Bu borcun yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarət edir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75.1 və 75.4-cü maddələrinə görə valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar və valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Həmin Məcəllənin 78-ci maddəsinə əsasən aliment ödəməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya hər ikisinin marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanılması əsas tutularaq müəyyən edilir. Həmin Məcəllənin 112.1-ci maddəsinə əsasən aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda, məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər. “Azərbaycan Respublikasında 2021-ci il üçün yaşayış minumumu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən 2021-cu il üçün yaşayış minumumu ölkə üzrə uşaqlar üçün 175 manat məbləğində müəyyən olunmuşdur. “Uşaq hüquqları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunun 8-ci maddəsinə görə hər uşağın yaşamaq, normal şəraitdə fiziki, əqli və mənəvi cəhətdən inkişaf etmək hüququ vardır. Dövlət bu şəraiti təmin edən iqtisadi, sosial hüquq və digər tədbirlər görməyi, sağlam və təhlükəsiz mühit yaratmağı öz öhdəsinə götürür. Həmin Qanunun 13-cü maddəsinə əsasən uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minumum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. Məhkəmə, Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 02 sentyabr 2016-cı il tarixli, 2(043)-5995/2016 qətnaməsindən keçən dövr ərzində ölkə üzrə yaşayış minumumundakı artım məbləğini, əsas gətirərək hesab edir ki, qeyd olunanlar tərəflərin maddi vəziyyətindəki dəyişiklik kimi qiymətləndirilməlidir. Lakin alimentin iddiaçı tərəfindən tələb olunduğu kimi müəyyən edilməsi üçün əlavə əsaslar müəyyən edilmədiyindən cavabdehin maddi vəziyyəti və uşaqların maddi təminatının əvvəlki səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanılması nəzərə alınmaqla iddia qismən təmin olunmalı, 23 aprel 2010-cu il təvəllüdlü X1 və 25 may 2009-cu il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün tutulan alimentin miqdarı artırılaraq hər ay hər uşağa 150 (bir yüz əlli) manat, cəmi 300 (üç yüz) manat sabit pul məbləğində müəyyən edilməli və bu miqdarda alimentin tutulması qətnamənin qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən hesablanmalıdır. Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun 28 mart 2016-cı il tarixli 8- 2/2016 saylı Qərarında qeyd edilmişdir ki, məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarı dəyişdirilərkən (artırılarkən və ya azaldılarkən) və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilərkən bu barədə məhkəmə qətnaməsinin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən miqdarı dəyişdirilmiş alimentin tutulması hesablanır və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.2-ci maddəsinə əsasən iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır. Həmin Məcəllənin 112.1.6-cı maddəsinə əsasən iddianın qiyməti ödəmənin azaldılması, yaxud artırılması haqqındakı iddialarda—ödəmənin azaldıldığı və ya artırıldığı məbləğdə, lakin bir ildən artıq olmamaq şərti ilə müəyyən edilir. İş üzrə məhkəmə xərci ödənilməli olan dövlət rüsumundan ibarətdir. İddiaçının tələbi alimentin alınması ilə bağlı olduğundan iddiaçı dövlət rüsumunun ödənilməsindən azad edilmişdir. İddianın qiyməti aylıq ödəmənin artırılması tələb edilən məbləğin bir illik məcmusu ilə müəyyən edildiyindən və bu məbləğ 500 manatdan artıq olduğundan, iddiaçının ödənilməsindən azad edildiyi 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun iddianın təmin edilmiş hissəsinə mütənasib olaraq 15 manat hissəsi Cavabdeh tutulub dövlət büdcəsinə keçirilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsinin 02 sentyabr 2016-cı il tarixli, 2(043)- 5995/2016 saylı qətnaməsi ilə 23 aprel 2010-cu il təvəllüdlü X1 və 25 may 2009-cu il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün tutulan alimentin miqdarı artırılsın. 23 aprel 2010-cu il təvəllüdlü X1 və 25 may 2009-cu il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılmaları üçün hər ay hər uşağa 150 (bir yüz əlli) manat, cəmi 300 (üç yüz) manat sabit pul məbləğində aliment Cavabdeh tutularaq İddiaçı ödənilsin. Artırılmış aliment məbləği qətnamə qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən tutulsun. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Cavabdeh 15 (on beş) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq, dövlət büdcəsinə keçirilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən həmin müddət ərzində şikayət verilmədikdə qətnamənin qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qətnamə qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Tural Qocayev