Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(043)-3416/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(043)-3416/2021 19.10.2021 GƏNCƏ ŞƏHƏRİ KƏPƏZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Qocayev Tural Şəmsi oğlunun sədrliyi, məhkəmə iclas katibi Abdullayev İlkin Hafiz oğlunun katibliyi, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" MMC-nin Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə M Ü Ə Y Y Ə N E T D İ: İddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, dörd müqavilə üzrə 2663 manat borc, 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 2693 manat pulun tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdehin "xxxx" MMC ilə bağladığı 10.09.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1610 manat “Samsung” markalı LED televizor üçün (11 ay x 130 manat+180 manat), 780 manat ödənilməmiş hissə, 234 manat dəbbə pulu, cəmi 1014 manat borcu vardır. Cavabdehin "xxxx" MMC ilə bağladığı 18.11.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 1140 manat (12 ay x 95 manat + 0 manat ilkin ödəniş), “Samsung” markalı paltaryuyan üçün 855 manat ödənilməmiş hissə, 256 manat dəbbə, cəmi 1111 manat borcu vardır. Cavabdehin "xxxx" MMC ilə bağladığı 25.01.2020-ci il tarixli, 20059899 saylı müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 56 manat (06 ay x 08 manat + 08 manat ilkin ödəniş), İMEİ kodu **********27160 olan “Nokia” 106 Dual mobil telefon üçün 40 manat ödənilməmiş hissə, 12 manat dəbbə pulu, 25.01.2020-ci il tarixli, 20059821 saylı müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 410 manat (12 ay x 34 manat + 2 manat ilkin ödəniş), İMEİ kodu **********62617 olan “Samsung Galaxy A20s” markalı telefon üçün 374 manat ödənilməmiş hissə,112 manat dəbbə, cəmi 486 manat borcu vardır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 1167 manat təşkil edir. Tərəflər arasında tərtib olunmuş müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. Məhkəmə iclasında "xxxx" MMC-nin nümayəndəsi X2 iddia ərizəsində göstərilənlərlə eyni məzmunlu izahat verərək, iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş, gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə, Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə Cavabdehnın iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iddiaçının nümayəndəsini dinləyib iş materiallarındakı sübutları tədqiq edərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İş materiallarına əlavə edilmiş: "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında bağlanmış 10.09.2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, cavabdeh iddiaçıdan ümumi qiyməti 1610 manat olan “Samsung” markalı LED televizoru nisyə qaydada almış, 180 manat ilkin ödəniş etməklə ayda 130 manat olmaqla, 12 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında bağlanmış 18.11.2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, cavabdeh iddiaçıdan ümumi qiyməti 1140 manat olan “Samsung” markalı paltaryuyanı ilkin ödəniş etmədən şərti ilə nisyə qaydada almış, malın qalıq dəyərini ayda 95 manat olmaqla, 12 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında bağlanmış 25.01.2020-ci il tarixli, 20059899 saylı müqavilədən görünür ki, cavabdeh iddiaçıdan ümumi qiyməti 56 manat olan İMEİ kodu **********27160 olan “Nokia” 106 Dual mobil telefonu ilkin 8 manat ödəniş etmək şərti ilə nisyə qaydada almış, malın qalıq dəyərini ayda 8 manat olmaqla, 06 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. "xxxx" MMC ilə alıcı Cavabdeh arasında bağlanmış 25.01.2020-ci il tarixli, 20059821 saylı müqavilədən görünür ki, cavabdeh iddiaçıdan ümumi qiyməti 410 manat olan “Samsung Galaxy A20s” markalı telefonu 02 manat ilkin ödənişlə nisyə qaydada almış, malın dəyərini ayda 34 manat olmaqla, 12 ay müddətinə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Müqavilənin əlavəsinin 2-ci bəndinə əsasən ödənişlərdə gecikmələr aşkarlanıbsa, alıcı müddəti keçmiş məbləğin hər növbəti təqvim gününə hesablanmış 1%-i həcmində mübahisəsiz olaraq penya ödəyir. "xxxx" MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 10.09.2019cu il tarixli müqavilə üzrə əsas məbləğdən 830 manat ödəmiş, 780 manat borcu qalmışdır. Ödənişlərin 180 gün gecikdirilməsinə görə 234 manat dəbbə pulu hesablanmışdır. 18.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə əsas məbləğdən 285 manat ödəmiş, 855 manat borcu qalmışdır. Ödənişlərin 270 gün gecikdirilməsinə görə 256 manat dəbbə pulu hesablanmışdır. 25.01.2020-ci il tarixli, 20059899 saylı müqavilə üzrə əsas məbləğdən 16 manat ödəmiş, 40 manat borcu qalmışdır. Ödənişlərin 150 gün gecikdirilməsinə görə 12 manat dəbbə pulu hesablanmışdır. 25.01.2020-ci il tarixli, 20059821 saylı müqavilə üzrə əsas məbləğdən 36 manat ödəmiş, 374 manat borcu qalmışdır. Ödənişlərin 330 gün gecikdirilməsinə görə 112 manat dəbbə pulu hesablanmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Məhkəmə baxışında tədqiq edilmiş sübutlara əsasən müəyyən edilmişdir ki, cavabdeh ilə iddiaçı arasında bağlanmış nisyə alqı-satqı müqavilələrinə əsasən cavabdeh iddiaçıdan aldığı mal və xidmətlərin ümumi dəyərindən yalnız 1167 manat ödəmişdir. Buna görə də məhkəmə müqavilə üzrə cavabdehdən aldığı mal və xidmətlərin dəyərinin qalığı qismində 2049 manat pulun tutulmasını əsaslı hesab edir. Məhkəmə cavabdehin maddi vəziyyətini və tələbkarın əmlak mənafelərini nəzərə alaraq, borc məbləğinə nəzərən tənasübsüz sürətdə yüksək olan dəbbə pullarının miqdarının azaldılmasını məqsədəmüvafiq hesab edir. Məhkəmə hesab edir ki, fiziki şəxs olan istehlakçıya münasibətdə icra edilməmiş öhdəliyə nəzərən hesablanmış dəbbə pulunun miqdarı tənasübsüz dərəcədə yüksəkdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Buna görə də məhkəmə hesab edir ki, 10.09.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə dəbbə pulu azaldılmalı və 50 manat məbləğində, 18.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 55 manat məbləğində, 25.01.2020-ci il tarixli, 20059899 saylı müqavilə üzrə 3 manat məbləğində və 25.02.2020-ci il tarixli, 20059821 saylı müqavilə üzrə 22 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Məhkəmə, eyni zamanda qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edildiyindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumunun əvəzi cavabdehdən tutularaq iddiaçıya verilməlidir. Beləliklə, iddiaçının cavabdehə qarşı pul tələbinə dair iddiası qismən təmin edilməli, dörd müqavilə üzrə 2049 manat ödənilməmiş hissə, 130 manat cərimə və iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin: 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir; 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 10.09.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 780 manat ödənilməmiş hissə, 50 manat dəbbə pulu, 18.11.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 855 manat ödənilməmiş hissə, 55 manat dəbbə pulu, 25.01.2020-ci il tarixli, 20059899 saylı müqavilə üzrə 40 manat ödənilməmiş hissə, 3 manat dəbbə pulu, 25.01.2020-ci il tarixli, 20059821 saylı müqavilə üzrə 374 manat ödənilməmiş hissə, 22 manat dəbbə pulu olmaqla, ümumilikdə 2179 (iki min yüz yetmiş doqquz) manat və iddiaçı tərəfindən ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi qismində 30 (otuz) manat məbləğində pul tutularaq iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. İddia tələbi qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gəncə şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə qəbul edildiyi gündən 1 ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Tural Qocayev