Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(043)-833/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Gəncə şəhəri İş № 2(043)-833/2021 10.03.2021 GƏNCƏ ŞƏHƏRİ KƏPƏZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Tağıyev Cavid Tahir oğlunun sədrliyi, Süleymanlı Süleyman Rəşid oğlunun katibliyi, iddiaçı "İddiaçı" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin etibarnamə üzrə nümayəndəsi X1 iştirakı ilə, İddiaçı "İddiaçı" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı kredit borcunun ödənilməsi tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə məhkəmə binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq məhkəmə, müəyyən etdi: İddiaçı "İddiaçı" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdehna qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən xx.xx.2019-cu il tarixli, 800804-815030/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2286,84 manat əsas, 256,29 manat faiz borcu və xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 2145,44 manat əsas, 187,22 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə, 4875,79 (dörd min səkkiz yüz yetmiş beş manat 79 qəpik) manat kredit borcunun və 30,40 manat məbləğində dövlət rüsumunun xeyrlərinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında "İddiaçı" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin etibarnamə üzrə nümayəndəsi X2 iddanı müdafə edərək izahatında göstərdi ki, cavabdehlə aralarında xx.xx.2019-cu il tarixli, 800804-815030/1 saylı kredit müqaviləsi bağlanaraq cavabdehə 24 ay müddətinə, illik 29 faiz ödəmək şərti ilə 3000 manat məbləğində kredit vermişdir və xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897-PC********** saylı “Expresso” kredit xətti müqaviləsi üzrə 24 ay müddətində, 28% dərəcəsi ilə 2000 manat məbləğində kredit xətti açılmışdır. Cavabdehə kredit borcunun ödənilməsi barədə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi icra etməmişdir. Hazırda cavabdehin xx.xx.2019-cu il tarixli, 800804-815030/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2286,84 manat əsas, 256,29 manat faiz borcu, xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 2145,44 manat əsas, 187,22 manat faiz borcu olmaqla ümumilikdə 4875,79 (dörd min səkkiz yüz yetmiş beş manat 79 qəpik) manat kredit borcu qalmışdır. İddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının keçirilməsi vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməməsinin səbəbi barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə cavabdehin iştirakı olmadan baxmağı mümkün hesab etmişdir. Mülki işə əlavə edilmiş və məhkəmə iclasında tədqiq edilmiş:- xx.xx.2019-cu il tarixli, 800804-815030/1 nömrəli kredit müqaviləsidən görünür ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehə 24 ay müddətinə, illik 29 faiz ödəmək şərti ilə 3000 manat məbləğində kredit verilmişdir. xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897-PC********** saylı “Expresso” kredit xətti müqaviləsindən görünür ki, iddiaçı tərəfindən cavabdehə 24 ay müddətində, 28% dərəcəsi ilə 2000 manat məbləğində kredit xətti açılmışdır. xx.xx.2021-ci il tarixli, 001/007/0241/2021 nömrəli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli, 800804-815030/1 nömrəli kredit müqaviləsi üzrə 2286,84 manat əsas, 256,29 manat faiz borcu qalmışdır; xx.xx.2021-ci il tarixli, 001/007/0242/2021 nömrəli maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897-PC********** saylı “Expresso” kredit xətti müqaviləsi üzrə 2145,44 manat əsas, 187,22 manat faiz borcu qalmışdır; xx.xx.2019-cu il tarixli, TT19336RQ62F nömrəli kassa məxaric orderinin surətindən görünür ki, Cavabdeh "İddiaçı" ASC-nin xəzinədarlığından 3000 manat pulu qəbul etmişdir. xx.xx.2019- cu il tarixli balansdankənar kassa məxaric orderinin surətindən görünür ki, İddiaçı" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən Cavabdeh 2000 manat məbləğində bank kartı verilmişdir. xx.xx.2020-ci il tarixli, 800/800/0769/2020 nömrəli xəbərdarlıqdan görünür ki, cavabdehə borcun ödənilməsi barədə xəbərdarlıq edilmişdir; Məhkəmə iclasında müəyyən edildi ki, tərəflər arasında xx.xx.2019-cu il tarixli, 800804-815030/1 saylı kredit müqaviləsi bağlanaraq iddiaçı tərəfindən cavabdehə 24 ay müddətinə, illik 29 faiz ödəmək şərti ilə 3000 manat məbləğində kredit vermişdir və xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897-PC********** saylı “Expresso” kredit xətti müqaviləsi üzrə 24 ay müddətində, 28% dərəcəsi ilə 2000 manat məbləğində kredit xətti açılmışdır.Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozaraq iddiaçıdan aldığı kredit borcunu ödəmədiyi üçün cavabdehə borcun ödənilməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edilmişdir. Cavabdeh müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyi yerinə yetirmədiyi üçün iddiaçı məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə iş üçün əhəmiyyətli olan halları araşdırıb, məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sənədləri sübut növləri kimi qəbul edib, həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verib belə nəticəyə gəlir ki, iddia təmin edilməlidir. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıdakılarla əsaslandırır: Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin (bundan sonra-MM) 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs başqa şəxsin xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. MM-in 386.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. MM-in 427.3-cü maddəsinə əsasən əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bü cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. MM-in 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. MM-in 448.2-ci maddəsinə əsasən isə borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. MM-in 445.2.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. MM-in 449.1-ci maddəsinə əsasən özgənin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Faizlərin miqdarı pul öhdəliyinin və ya onun müvafiq hissəsinin icra edildiyi gün üçün bank uçot dərəcəsi ilə müəyyənləşdirilir. Borc məhkəmə qaydasında tutulduqda məhkəmə kreditorun tələbini qərarın çıxarıldığı gün üçün bank faizinin uçot dərəcəsini əsas götürməklə ödəyə bilər. MM-in 449.4-cü maddəsinə əsasən özgə vəsaitindən istifadə üçün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması üçün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. MM-in 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Göründüyü kimi tərəflər arasında kredit müqaviləsi bağlanmış və tərəflər kredit müqaviləsi üzrə üzərlərinə öhdəlik götürmüşlər. İddiaçı cavabdehə illik faiz dərəcəsi 29 faiz olmaqla, 24 ay müddətinə 3000 manat məbləğində kredit verməklə və illik faiz dərəcəsi 28 faiz olmaqla 24 ay müddətinə 2000 manat məbləğindəı kredit xətti açmaqla üzərinə düşən öhdəliyi tam icra etmiş, qarşı tərəf aldığı pulun bir hissəsini ödəməklə, öhdəliyi icra etməmişdir. Cavabdeh müqavilədə nəzərdə tutulmuş müddətdə iddiaçıdan aldığı pulu vaxtında qaytarmalı olduğu halda qaytarmamış və nəticədə Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 427.3-cü maddəsinin tələblərini pozmuşdur. Həmin maddədə qeyd olunmuşdur ki, əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin (bundan sonra-MPM) 14.2ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. MPM-in 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələb və etirazının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. MPM-in 217.4-cü maddəsinə görə məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Belə olan halda məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən xx.xx.2019-cu il tarixli, 800804-815030/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2286,84 manat əsas, 256,29 manat faiz borcu, xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897-PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 2145,44 manat əsas,187,22 manat faiz borcu olmaqla, ümumilikdə 4875,79 (dörd min səkkiz yüz yetmiş beş manat 79 qəpik) manat kredit borcu tutularaq İddiaçı xeyrinə ödənilməlidir. MPM-in 119.1-ci maddəsinə əsasən iddia ərizəsi verilməsi üçün ödənilmiş 30,40 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1, 216-220, 227, 233, 358 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin olunsun. Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli 800804-815030/1 saylı kredit müqaviləsi üzrə 2286,84 manat əsas, 256,29 manat faiz borcu və xx.xx.2019-cu il tarixli, 800897- PC********** saylı kredit xətti müqaviləsi üzrə 2145,44 manat əsas, 187,22 manat faiz borcu olmaqla, hər iki müqavilə üzrə ümumilikdə 4875,79 (dörd min səkkiz yüz yetmiş beş manat 79 qəpik) manat kredit borcu və ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30,40 manat tutularaq iddiaçı "İddiaçı" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin xeyirinə ödənilsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada təqdim edildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Gəncə Şəhəri Kəpəz Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Gəncə Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Cavid Tağıyev