Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qiyabi qətnamə — İş №2(051)-1172/2022

Azərbaycan Respublikası adından QİYABİ QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-1172/2022 01.08.2022 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Ələkbər Məmmədtağı oğlunun sədrliyi, Ağayeva Aynurə Nizami qızının katibliyi, İddiaçı: İddiaçı iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı «Alimentin miqdarının artırılması» tələbinə dair mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq müəyyənetdi: İddiaçı iddia ərizəsi ilə Mingəçevir şəhər məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh ilə birgə rəsmi nikahdan doğulmuş xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanması üçün müəyyən edilmiş sabit pul məbləğində alimentin miqdarının artırılaraq hər ay hər uşağa ayda 200 manat, cəmi 600 manat müəyyən edilməsi və cavabdehdən alınıb ona verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı məhkəməyə iddia tələbinin həcminin azaldılması barədə ərizə ilə müraciət edərək, Cavabdeh ilə birgə rəsmi nikahdan doğulmuş xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların yetkinlik yaşına çatana qədər saxlanması üçün müəyyən edilmiş sabit pul məbləğində alimentin miqdarının artırılaraq hər ay hər uşağa 130 manat, cəmi 390 manat müəyyən edilməsi və cavabdehdən alınıb ona verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Tərəflərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq cavabdeh heç bir səbəb göstərmədən məhkəmə iclasına gəlməmişdir. İddiaçı məhkəməyə ərizə göndərərək cavabdehin iştirakı olmadan işə baxılmasına razı olmuş və məhkəmə Azərbaycan Respublikası MPM-nin 238-ci maddəsinə əsasən işə qiyabi icraat qaydasında baxılması barədə qərardad çıxarmışdır İddiaçı məhkəmə iclasında iddia tələbinə uyğun izahat verərək göstərdi ki, Cavabdeh ilə 2004-cü ildə ailə qurmuşlar. Birgə nikahlarından xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqları olmuşdur. İlk dövrlərdə ailə münasibətləri normal olmuş, mehriban yaşamışlar. Lakin ailədə yaranan söz-söhbətlər nəticəsində nikahları 2018-ci ildə məhkəmə qaydasında pozulmuşdur. Mingəçevir şəhər məhkəməsinin 2(051)-2533/2018 saylı, 07 noyabr 2018-ci il tarixli, 2(051)-2863/2018 saylı, 28 noyabr 2018-ci il tarixli qətnamələrinə əsasən xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci i təvəlüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəlüdlü Adəm adlı uşaqların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün Cavabdeh hər ay hər uşağa 100 manat, cəmi 300 manat miqdarında alimentin tutulub ona verilməsi qət edilmişdir. Lakin cavabdeh müəyyən olunmuş aimenti belə tam vaxtında ödəmir. Hazırkı məbləğ uşaqların saxlanması üçün yetərli deyil. O, uşaqların saxlanmasında çətinlik çəkir, Birgə nikahlarından doğulmuş uşaqlara o, tək baxır. Cavabdeh uşaqların saxlanmasında ona heç bir köməklik etmir. O, heç bir yerdə işləmir. Uşağa tək baxmağa imkanı yoxdur. Aysu adlı uşaqlarının gözü görmür. Uşaqlar xəstədir və daim müalicə olunurlar. Cavabdehin də uşağına baxmaq borcudur. Aliment təyin olunandan artıq xeyli vaxt keçmişdir. Bundan əlavə uşaqlar böyümüş və ehtiyacları artmışdır. Təyin olunmuş aliment uşaqların gündəlik xərclərini belə qarşılamır. Cavabdehin uşaqların saxlanması üçün kifayət qədər aliment ödəməyə imkanı vardır. Ona görə də məhkəmədən Cavabdeh ilə birgə rəsmi nikahdan doğulmuş xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların saxlanması üçün müəyyən edilmiş sabit pul məbləğində alimentin arıtırılaraq ayda 130 manat, cəmi 390 manat müəyyən edilməsi və cavabdehdən alınıb ona verilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş edir. İşə əlavə olunmuş Mingəçevir şəhər məhkəməsinin 2(051)-2533/2018 saylı, 07 noyabr 2018-ci il tarixli və 2(051)-2863/2018 saylı, 28 noyabr 2018-ci il tarixli qətnamələrindən görünür ki, İddiaçı ilə Cavabdeh arasında 16 oktyabr 2004-cü ildə Yevlax rayon A.Bucaq kənd İƏD üzrə nümayəndəliyində 32 nömrə ilə qeydə alınmış nikahın pozulması, xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların İddiaçı yanında qalmaları, və xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər ay hər uşaq üçün 100 manat, cəmi 300 manat sabit pul məbləğində alimentin Cavabdeh tutularaq İddiaçı verilməsi qət edilmişdir. İşə əlavə olunmuş doğum haqqında şəhadətnamələrin notarial qaydada təsdiq edilmiş sürətindən görünür ki, xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların atası Cavabdeh, anası isə İddiaçıdır. Məhkəmə iddiaçının izahatını dinləyib, təqdim olunmuş sənədləri araşdırıb, müqayisəli şəkildə qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Belə ki, iddia tələbinin hüquqi əsasını təşkil edən mərkəzi hüquq norması Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 112-ci maddəsidir. Lakin iddia tələbinin həllində başqa hüquq normaları da nəzərdən keçirilməlidir. Bu baxımdan qeyd olunmalıdır ki, Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 34-cü maddəsinə görə uşaqlara qayğı göstərmək, onları tərbiyə etmək valideynlərin həm hüququ, həm də borcudur. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75.1-ci maddəsində də göstərilmişdir ki, valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Həmin Məcəllənin 75.4-cü maddəsinə əsasən, valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. İddia tələbinin hüquqi əsasını təşkil edən Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 112.1ci maddəsinə əsasən, aliment ödənilməsi barədə saziş olmadıqda, məhkəmə tərəfindən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər. Alimentin müəyyən olunmuş miqdarının dəyişdirildiyi hər bir halda, alimentin miqdarı Ailə Məcəlləsinin 78.2-ci maddəsinin tələbinə əsasən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla, uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Həmçinin «Uşaq hüquqları haqqında» Konvensiyanın 3-cü maddəsinə görə sosial təminat məsələləri ilə məşğul olan dövlət idarələri və ya özəl idarələr, habelə məhkəmələr, inzibati orqanlar, yaxud qanunvericilik orqanları tərəfindən həyata keçirilib keçirilməməsindən asılı olmayaraq, uşaqlar barəsində görülən bütün tədbirlərdə uşağın maraqlarının daha yaxşı təmin edilməsinə ilk növbədə diqqət yetirilir. Azərbaycan Respublikası «Uşaq Hüquqları» haqqında Qanunun 3-cü maddəsinə görə uşaqlar barəsində dövlət siyasəti hər bir uşağın zəruri maddi və məişət şəraitində böyüyüb tərbiyə olunmasının, mütərəqqi tələblər əsasında təhsil almasının, layiqli vətəndaş kimi formalaşmasının təmin edilməsinə yönəldilir. Həmin Qanunun 5-ci maddəsində deyilir ki, dövlət orqanları, bütün fiziki və hüquqi şəxslər öz fəaliyyətində uşaqların mənafelərini üstün tutmalı, onların hüquqlarının təmin olunmasına şərait yaratmalıdırlar. Həmin Qanunun 8-ci maddəsinə görə hər bir uşağın yaşamaq, normal şəraitdə fiziki, əqli və mənəvi cəhətdən inkişaf etmək hüququ vardır. Həmin Qanunun 13-cü maddəsinə əsasən, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq huququ vardır. Məhkəmə iclasında müəyyən olunmuşdur ki, alimentin müəyyən olunduğu dövrdən sonra tərəflərin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşdur. Həmin dövrdən sonra qanunla nəzərdə tutulmuş yaşayış minimumu artırılmış Əfsanə, Aysu, Adəm adlı uşaqların böyüyərək maddi tələbləri artmışdır. Buna görə də alimentin məbləğinin artırılması üçün Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 112-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş qanuni əsaslar vardır. Artırılan alimentin məbləği müəyyən edilərkən nəzərə alınmalıdır ki, iddiaçının maddi vəziyyəti aşağı səviyədədir və o uşağını saxlamaqda çətinlik çəkir. Alimentin məbləği artırılarkən həm də nəzərə alınmalıdır ki, uşağı saxlamaq hər iki valideynin vəzifəsidir. Məhkəmə tərəflərin yuxarıda müəyyən olunan maddi və ailə vəziyyətini, habelə hazırda uşaq üçün müəyyən edilmiş yaşayış səviyyəsi minimumunu nəzərə almaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması üçün iddiaçının himayəsində olan uşağın alimentinin artırılaraq hər ay hər uşağa 130 manat, cəmi 390 manat miqdarında tutulmasını məqsədə uyğun sayır. Odur ki, Məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi təmin olunmalı və Cavabdeh xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər uşağa 130 (bir yüz otuz) manat, cəmi 390 manat miqdarında müəyyən edilməli və hər ay tutularaq, X1 verilməlidir. Məhkəmə yuxarıda şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 357 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, qətetdi: Cavabdeh tutulan alimentin məbləği artırılaraq, xx.xx.2005-ci il təvəllüdlü Əfsanə, xx.xx.2008-ci il təvəllüdlü Aysu və xx.xx.2014-cü il təvəllüdlü Adəm adlı uşaqların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər uşağa 130 (bir yüz otuz) manat, cəmi 390 manat miqdarında müəyyən edilsin və hər ay tutularaq, İddiaçı verilsin. Artırılan məbləğdə alimentin tutulmasına qətnamə qanuni qüvvəsini aldığı vaxtdan başlansın. Cavabdeh qətnamənin ona rəsmi qaydada verilməsindən sonra 10 gün müddətində həmin qətnamənin ləğvi üçün Mingəçevir şəhər məhkəməsinə ərizə verə bilər. Qiyabi qətnamədən tərəflər, bu qətnamənin ləğvi üçün ərizə verilməsi və ona baxılması müddəti bitdikdən sonra 1(bir) ay müddətində Mingəçevir şəhər məhkəməsi vasitəsilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verə bilər. HAKİM: Ələkbər Hüseynov