Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(051)-1565/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-1565/2021 12.08.2021 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Ələkbər Məmmədtağı oğlunun sədrliyi Ağayeva Aynurə Nizami qızının katibliyi ilə, İddiaçı ASC-nin cavabdehlər Cavabdeh2 oğlu və Cavabdeh1 qarşı «Kredit müqaviləsinin ləğv edilməsi, kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin icrası, vurulmuş ziyanın ödənilməsi» tələbinə dair kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı ASC-nin nümayəndəsi iddia ərizəsi ilə Mingəçevir şəhər məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh2 ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqavilələrinin ləğv edilməsi, cavabdehlər Cavabdeh2 oğlu və Cavabdeh1 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqaviləsi üzrə 1843.38 AZN əsas kredit borcu, 8.98 AZN kreditdən istifadəyə görə faiz borcu olmaqla, cəmi 1852.36 AZN, həmçinin 30.00 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun, İddiaçı ASC-nə ödənilməsi haqqında qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia ərizəsi məhkəməyə 22 iyul 2021-ci il tarixdə daxil olmuş və cavadehə ərizənin daxil olduğu gündən 5 gün müddətində verilmiş tələbə qarşı etirazının və bunu təsdiq edən sübutlarının təqdim olunması barədə bildiriş göndərilmişdir. Lakin cavabdehlər verilmiş tələbə heç bir münasibət bildirməmişdir. Buna görə məhkəmə Azərbaycan respublikasının MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçı ASC-nin etibarnamə üzrə nümayəndəsi iddia ərizəsində tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı ASC tərəfindən Cavabdeh2 oğluna 13 fevral 2015-ci il tarixli 031CASA150440012 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 6370 USD məbləğində kredit verilmişdir. Azərbaycan Respublikası fiziki problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 28 fevral 2019-cu il tarixli, 551 nömrəli Fərmanına əsasən Cavabdeh2 oğluna 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqaviləsinə əsasən, 60 ay müddətinə illik 1 % olmaqla, 1 il güzəşt müddəti hesab olunmaqla, 1843.38 (bir min səkkiz yüz qırx üç manat otuz səkkiz qəpik) manat məbləğində kredit verilmişdir. Öhdəliklərin icrasının təmini kimi də Cavabdeh1 ilə 24 may 2019-cu il tarixli, 031FİZAM01925204 saylı zaminlik müqaviləsi bağlanmış, bununla da zamin-cavabdeh borclu ilə birlikdə məsuliyyəti öz üzərlərinə götürmüşlər. Kredit müqaviləsinin şərtlərinə görə Cavabdeh2 hər təqvim ayının müvafiq tarixində həm kredit məbləğini hissə-hissə ödəməli, həm də kreditdən istifadəyə görə aylıq faiz məbləğini ödəməli idi. Kreditin restrukturizasiyasına dair müqavilə üzrə öhdəliklərini bank qarşısında tam icra etməyən Cavabdeh2 oğlunun 30.06.2021-ci il tarixə İddiaçı ASC-nə 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqaviləsi üzrə 1843.38 AZN əsas kredit borcu, 8.98 AZN kreditdən istifadəyə görə faiz borcu olmaqla, cəmi 1852.36 AZN borcu qalmaqdadır. Bank tərəfindən cavabdehlərə yazılı şəkildə bildiriş göndərilmiş və 3 gün müddətində öhədliklərin icra olunmaması halında, məhkəməyə müraciət olunacağı bildirilmişdir. Lakin cavabdehlər tərəfindən bildirişə münasibət bildirilməmişdir. Ona görə də məhkəmədən Cavabdeh2 ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqavilələrinin ləğv edilməsi, cavabdehlər Cavabdeh2 oğlu və Cavabdeh1 24 may 2019cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqaviləsi üzrə 1843.38 AZN əsas kredit borcu, 8.98 AZN kreditdən istifadəyə görə faiz borcu olmaqla, cəmi 1852.36 AZN, həmçinin 30.00 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun, İddiaçı ASC-nə ödənilməsi haqqında qətnamə çıxarılmasını xahiş edir. Məhkəmə təqdim olunmuş sübutları tədqiq edib Azərbaycan Respublikası MPM-nin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun qiymət verərək hesab edir ki, tərəflər arasında yaranmış hüquq münasibətləri abunə haqqının ödənilməsi ilə bağlı yaranan mülki hüquq münasibətləridir. Məhkəmə işin hallarına qanunvericiliyin borc tələbinə dair müddəalarına, tərəflər arasında bağlanmış abunə müqaviləsinə əsasən hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 14.2.1-ci maddəsinə əsasən, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş müqavilələr və başqa əqdlər mülki hüquqların və vəzifələrin əmələ gəlməsi əsaslarından biridir. Həmin Məcəllənin 386.1-ci maddəsinin tələbinə görə öhdəliyin əmələ gəlməsinin əsaslarından biri kimi tərəflər arasında müqavilənin olması müəyyən edilmişdir. Tərəflər arasında bağlanmış müqavilənin iddia tələbi üzrə cavabdehlərin hüquq və öhdəliklərinin yaranması üçün Mülki Məcəllənin 14.2.1 və 386.1-ci maddələrində göstərilən hüquqi əsasları təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən Borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385-ci maddəsinə görə kreditorun borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 742.1-ci maddəsinə görə isə borc alan borcun qaytarılması üçün qoyulmuş müddətdə borcu qaytarmalıdır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinin tələbinə əsasən öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür. Mülki Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Mülki Məcəllənin 448.1-ci maddəsində deyilir ki, əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehlərdir. Odur ki, məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi təmin olunmalı və Cavabdeh2 ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqavilələri ləğv edilməli, cavabdehlər Cavabdeh2 oğlu və Cavabdeh1 müştərək qaydada 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqaviləsi üzrə 1843.38 AZN əsas kredit borcu, 8.98 AZN kreditdən istifadəyə görə faiz borcu olmaqla, cəmi 1852.36 AZN məbləğində pul tutulub İddiaçı ASC-nə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 443.1-ci maddəsinə və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddiaçının məhkəməyə ərizə verərkən dövlət rüsumu kimi ödədiyi 30 manat məbləğdə pul vəsaiti də borcludan kreditorun xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284.1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinin tələbinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216- 220, 284, 357 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, qət etdi: Cavabdehlər Cavabdeh2 ilə İddiaçı ASC arasında bağlanmış 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqavilələri ləğv edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh2 oğlu və Cavabdeh1 müştərək qaydada 24 may 2019-cu il tarixli, 031CASA191440003 saylı güzəştli kredit müqaviləsi üzrə 1843.38 AZN əsas kredit borcu, 8.98 AZN kreditdən istifadəyə görə faiz borcu olmaqla, cəmi 1852.36 AZN məbləğində pul tutulub İddiaçı ASC-nə ödənilsin. İddia ərizəsi verilərkən dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 30 manat pul cavabdehlər Cavabdeh2 oğlu və Cavabdeh1 tutulub İddiaçı ASC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Mingəçevir şəhər məhkəməsi vasitəsilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim: Ələkbər Hüseynov