Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(051)-1717/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-1717/2021 25.10.2021 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Paşayev Nemət Şirkət oğlunun sədrliyi Abbasova Gülşən Elxan qızının katibliyi ilə İddiaçı Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbinə dair iddiası üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbinə dair Mingəçevir Şəhər Məhkəməsində iddia qaldıraraq, cavabdehdən 11.12.2019-cu il tarixli və 12.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən yaranmış 1975 manat borcun və ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun alınıb iddiaçıya ödənilməsi haqda qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinin 15.09.2021-ci il tarixli, 2(051)-1717/2021 saylı qərardadı ilə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat materialları iddia icraatına keçirilmişdir. İddiaçı tələbini belə əsaslandırmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış 11.12.2019-cu il tarixli və 12.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən, cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kodu **********57394 olan Xiaomi Redmi 8, İMEİ kodu **********53079 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefonlar, X1qlıq, TOSHİBA RAS kondisioner və kondisionerlərin dizenfeksiyası üçün vasitə olan 500 ml Bon almışdır. Cavabdeh 11.12.2019-cu il tarixli müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 1003 manat olan , İMEİ kodu **********57394 olan Xiaomi Redmi 8, İMEİ kodu **********53079 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefonlar, X1qlıq üçün 499.8 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt edilmiş 0 manat cərimə pulu olmaqla, ümumilikdə 499.8 manat borcu, 12.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən isə alqı-satqı qiyməti 1555.2 manat olan TOSHİBA RAS kondisioner və kondisionerlərin dizenfeksiyası üçün vasitə olan 500 ml Bon üçün 1475.2 manat ödənilməmiş hissə, müştəriyə güzəşt olunaraq 0 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 1475.2 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı xəbərdarlıq olunsa da, o, borcunu ödəməkdən yayınmışdır. Odur ki, cavabdehdən 11.12.2019-cu il tarixli və 12.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən 1975 manat borcun və ödənilmiş 30 manat məbləğində dövlət rüsumunun alınıb iddiaçıya ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Tərəflərə məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş, bununla belə iddiaçının nümayəndəsi məhkəməyə teleqram ünvanlayaraq, işə onun iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin edilməsi haqda qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Cavabdeh isə gəlməməsinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə işə tərəflərin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə işdə olan sənədləri və digər iş materiallarını tam və hərtərəfli nəzərdən keçirərək və işin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş hallarını qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM–in 77.1–ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2–ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Belə ki, işdə olan İddiaçı ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 11.12.2019-cu il tarixli 20095849 saylı və 12.02.2020-ci il tarixli 01117232 saylı müqavilələrdən görünür ki, cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kodu **********57394 olan Xiaomi Redmi 8, İMEİ kodu **********53079 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefonlar, X1qlıq, TOSHİBA RAS kondisioner və kondisionerlərin dizenfeksiyası üçün vasitə olan 500 ml Bon almışdır. İşdə olan 24.08.2020-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, iddiaçı borcun ödənilməsini cavabdehdən tələb etmiş, öhdəliklərin icra edilməyəcəyi təqdirdə məhkəməyə müraciət olunacağı barədə onu xəbərdar etmişdir. İşdə olan maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdehin "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə 11.12.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 499.8 manat və 12.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən isə 1475.2 manat olmaqla, ümumilikdə 1975 manat borcu vardır. Beləliklə, məhkəmə iclası zamanı iddiaçının təqdim etdiyi sübutların tədqiqi nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, iddiaçı ilə Cavabdeh arasında 11.12.2019-cu il tarixli və 12.02.2020-ci il tarixli, saylı müqavilələr bağlanmış, 11.12.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən cavabdeh "xxxx" MMC-dən 18 ay müddətinə hər ay 50 manat ödəniş etmək şərtilə 1003 manat dəyərində İMEİ kodu **********57394 olan Xiaomi Redmi 8, İMEİ kodu **********53079 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefonlar, X1qlıq və 12.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən isə 18 ay müddətinə hər ay 86.4 manat ödəniş etmək şərtilə 1555.2 manat dəyərində TOSHİBA RAS kondisioner və kondisionerlərin dizenfeksiyası üçün vasitə olan 500 ml Bon almışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Nəticədə onun iddiaçıya ümumilikdə 1975 manat borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 88-ci maddəsinin tələbinə əsasən məhkəmə təqdim olunmuş sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq olunmalı hüquq normalarına müvafiq qiymət verməlidir. Həmin Məcəllənin 218.1–ci maddəsinin tələbinə görə qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub–olunmadığını müəyyən edir. Məhkəmə, işin müəyyən edilmiş hallarına qiymət verərək, belə qənaətə gəlir ki, tərəflər arasında mülki hüquq və vəzifələrin əmələ gəlməsinə müqavilədən irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətləri əsas olmuşdur. Ona görə də hazırkı mübahisənin düzgün həll edilməsi üçün müqavilədən irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətlərini tənzimləyən mülki hüquq normaları əsasında əqdlər və müqavilələr haqqında mövcud olan ümumi və xüsusi mülki hüquq normaları əlaqəli şəkildə tətbiq edilməlidir. İşin müəyyən olunmuş hallarından görünür ki, iddiaçı ilə Cavabdeh arasında nisyə alqı-satqı müqavilələri bağlanmış, həmin müqavilələrə əsasən cavabdeh "xxxx" MMC-dən 1003 manat dəyərində İMEİ kodu **********57394 olan Xiaomi Redmi 8, İMEİ kodu **********53079 olan Xiaomi Redmi 8 markalı telefonlar, X1qlıq və 1555.2 manat dəyərində isə TOSHİBA RAS kondisioner və kondisionerlərin dizenfeksiyası üçün vasitə olan 500 ml Bon almışdır. Lakin cavabdeh öhdəliyini lazımi şəkildə icra etməmişdir. Ona görə də iddiaçı hüquqi şəxsin cavabdehə qarşı öhdəliyin icra edilməsini tələb etmək hüququ yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1–ci maddəsinə əsasən alqı–satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427–ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 601.1–ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə–hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə–hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı–satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 600.4–cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı– satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1–ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və s. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 427.3–cü maddəsinə əsasən öhdəlik onun icrası gününü nəzərdə tutursa, həmin gün icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 442.1–ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımi şəkildə icra edilməməsi başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.2–ci maddəsində göstərilmişdir ki, borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh müqavilə öhdəliyinə əməl etmədiyinə görə iddiaçı qarşısında mülki məsuliyyət daşıyır. İş materialları ilə təsdiq edildiyi kimi cavabdehin iddiaçıya 11.12.2019-cu il tarixli və 12.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən 1975 manat borcu yaranmışdır. Odur ki, məhkəmə hesab edir ki, 11.12.2019-cu il tarixli və 12.02.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən 1975 manat məbləğində pul alınıb İddiaçınə verilməlidir. MPM-in 119-cu maddəsinə əsasən, iddiaçının məhkəməyə ərizə verərkən dövlət rüsumu kimi ödədiyi 30 manat məbləğdə pul vəsaiti də cavabdehdən tutulub iddiaçıya ödənilməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM–in 213, 216–220, 233 və 360–cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 11.12.2019-cu il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən ödənilməmiş 499.8 ( dörd yüz doxsan doqquz manat, səksən qəpik) manat və 12.02.2020-ci il tarixli nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən isə ödənilməmiş 1475.2 ( min dörd yüz yetmiş beş manat iyirmi qəpik) manat, cəmi 1975 ( min doqquz yüz yetmiş beş) manat pul alınıb İddiaçınə verilsin. Cavabdeh ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olan 30 (otuz) manat pul alınıb İddiaçınə verilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Nemət Paşayev