Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(051)-1959/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-1959/2021 23.12.2021 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Paşayev Nemət Şirkət oğlunun sədrliyi Abbasova Gülşən Elxan qızının katibliyi Cavabdeh iştirakı ilə İddiaçı "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair iddiası üzrə işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı borcun tutulması tələbinə dair Mingəçevir Şəhər Məhkəməsinə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək, məhkəmədən cavabdehlə 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə cavabdehdən 74.20 manat əsas kredit borcu, 11.13 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə cavabdehdən 22.00 əsas kredit borcu, 3.30 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə cavabdehdən 568.25 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu, 85.24 manat cərimə borcu və ödənilmiş 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumu olmaqla, cəmi 812.70 manat məbləğində pulun alınıb iddiaçı banka verilməsi haqda qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı bank tələbini belə əsaslandırmışdır ki, bankla Cavabdeh arasında 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmış, həmin müqaviləyə əsasən bank cavabdehə, 18 ay müddətinə, hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 218 manat məbləğində kredit, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmış, həmin müqaviləyə əsasən bank cavabdehə, 11 ay müddətinə, hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 268 manat məbləğində kredit, 19.09.2020-ci il tarixli 121- EMB-0683-20 nömrəli kredit müqaviləsi bağlanmış, həmin müqaviləyə əsasən bank cavabdehə, 24 ay müddətinə, hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 2224 manat məbləğində kredit vermişdir. Cavabdeh əsas məbləği və onun faizlərini ödəməyi öhdəsinə götürmüş, lakin müqaviləyə əsasən üzərinə düşən öhdəliyi lazımınca icra etməyərək müqavilənin şərtlərini pozmuşdur. Belə ki, cavabdeh ödənilməsi planlaşdırılmış aylıq üçün kredit borcu və faiz borcundan ibarət vəsaiti qaytarmamışdır. Nəticədə, cavabdehin 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 74.20 manat əsas kredit borcu, 11.13 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 22.00 əsas kredit borcu, 3.30 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 568.25 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu, 85.24 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 812.70 manat ödənilməmiş borcu qalmışdır. Dəfələrlə xəbərdarlıqlar edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh borcunu ödəməkdən yayınmışdır. Odur ki, məhkəmədən 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə cavabdehdən 74.20 manat əsas kredit borcu, 11.13 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə cavabdehdən 22.00 əsas kredit borcu, 3.30 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə cavabdehdən 568.25 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu, 85.24 manat cərimə borcu və ödənilmiş 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumunu olmaqla, cəmi 812.70 manat cəmi pulun alınıb iddiaçı banka verilməsi haqda qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. Cavabdeh məhkəmə iclası zamanı ona qarşı irəli sürülmüş iddianı qəbul edərək izahatında göstərdi ki, həqiqətən o, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətindən 18 ay müddətinə 218 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən, 11 ay müddətinə 268 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 24 ay müddətinə 2224 manat məbləğində kredit götürmüşdür. İddiaçıya olan borcun ödənilməli olduğunu bilir, lakin buna imkanı olmamışdır. Hesab edir ki, bank dəbbə pulunu artıq hesablamışdır. Odur ki, qərar qəbul edərkən izahatında göstərilənlərin nəzərə alınmasını xahiş edir. İddiaçıya məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada məlumat verilməsinə baxmayaraq, o məhkəmə iclasına gəlməmiş, bununla belə iddiaçı bankın nümayəndəsi məhkəməyə teleqram ünvanlayaraq, işə onun iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə işə iddiaçının iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə işdə olan sənədləri və digər iş materiallarını tam və hərtərəfli nəzərdən keçirərək və işin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş hallarını qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia qismən əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. Belə ki, işdə olan "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 18 ay müddətinə 218 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən, 11 ay müddətinə 268 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121- EMB-0683-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 24 ay müddətinə 2224 manat məbləğində kredit kredit vermişdir İşdə olan tərəflər arasında razılaşdırılmış ödəniş planına əsasən, borclu Cavabdeh 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 saylı kredit müqaviləsi ilə götürdüyü krediti hər ay 12 manat məbləğində olmaqla, 19.02.2020-19.08.2020-ci il ərzində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 saylı kredit müqaviləsi ilə götürdüyü krediti hər ay 22 manat məbləğində olmaqla, 19.02.2020-19.02.2021-ci il ərzində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB- 0683-20 nömrəli kredit müqaviləsi ilə götürdüyü krediti hər ay 118 manat məbləğində olmaqla, 19.02.2020-29.06.2021-ci il ərzində ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İşdə olan cavabdehə ünvanlanmış xəbərdarlıqdan görünür ki, cavabdehə borcu xatırladılaraq, ondan borclu olduğu məbləği qaytarmaq tələb olunmuşdur. İşdə olan maliyyə arayışından görünür ki, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 74.20 manat əsas kredit borcu, 11.13 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 22.00 əsas kredit borcu, 3.30 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 568.25 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu, 85.24 manat cərimə borcu və ödənilmiş 30.40 manat məbləğində dövlət rüsumunu olmaqla, cəmi 812.70 manat ödənilməmiş borcu yaranmışdır. Beləliklə, məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sübutların tədqiqi nəticəsində müəyyən etdi ki, iddiaçı bankla cavabdeh arasında 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətindən 18 ay müddətinə 218 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən, 11 ay müddətinə 268 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 24 ay müddətinə 2224 manat məbləğində kredit vermişdir. Kredit müqavilələrinin şərtlərinə əsasən cavabdeh krediti qaytarmalı olmasına baxmayaraq, öhdəliklərinə əməl etməmiş və nəticədə onun 19.09.2020-ci il tarixli 121- EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 74.20 manat əsas kredit borcu, 11.13 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 22.00 əsas kredit borcu, 3.30 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683- 20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 568.25 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu, 85.24 manat cərimə borcu olmaqla, cəmi 812.70 manat borcu yaranmışdır. Məhkəmə, işin müəyyən olunmuş hallarına əsasən hesab edir ki, tərəflər arasında predmeti pul məbləği olan yazılı kredit (borc) müqavilələri bağlanmış, cavabdeh iddiaçıdan 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 18 ay müddətinə 218 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən, 11 ay müddətinə 268 manat məbləğində, 19.09.2020-ci il tarixli 121- EMB-0683-20 nömrəli kredit müqaviləsinə əsasən 24 ay müddətinə 2224 manat məbləğində borc pul almışdır. Cavabdeh həmin pulu müqavilədə göstərilən müddət ərzində hissə-hissə qaytarmağı öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh borcu ödəməmiş və iddiaçı bank əlverişsiz vəziyyətdə düşmüşdür. Ona görə də iddiaçı bankın cavabdehdən borcun ödənilməsini tələb etmək hüququ yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 739.1-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 739.2-ci maddəsinə əsasən borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Həmin Məcəllənin 741-ci maddəsinə əsasən əgər müqavilənin iştirakçıları borcun faizlər ilə verilməsini şərtləşdirirlərsə, faizlər müvafiq surətdə bir ilin sonunda ödənilməli, borc bir il başa çatanadək qaytarılmalıdırsa, borcun qaytarılması ilə bir vaxtda ödənilməlidir. Həmin Məcəllənin 743-cü maddəsinə əsasən əgər borc alanın əmlak vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə pisləşərsə, bu isə borcun qaytarılması tələbi üçün təhlükə yaradarsa, borc verən borcun dərhal qaytarılmasını tələb edə bilər. Bu hüquq həmçinin borc alanın əmlak vəziyyəti müqavilə bağlanmazdan əvvəl pisləşdikdə, borc verənə isə bu yalnız borc müqaviləsi bağlandıqdan sonra məlum olduqda da qüvvədədir. Həmin Məcəllənin 385.1–ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməlidir, məsələn pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və s. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 427.3–cü maddəsinə əsasən öhdəlik onun icrası gününü nəzərdə tutursa, həmin gün icra edilməlidir. Həmin Məcəllənin 442.1–ci maddəsində göstərilmişdir ki, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımi şəkildə icra edilməməsi başa düşülür. Həmin Məcəllənin 448.2–ci maddəsində göstərilmişdir ki, borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu üçün məsuliyyət daşıyır. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, cavabdeh müqavilə öhdəliyinə əməl etmədiyinə görə iddiaçı bank qarşısında mülki məsuliyyət daşıyır. Ona görə də iddiaçı bankın borcun ödənilməsini tələb etmək hüququ yaranmışdır. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 74.20 manat əsas kredit borcu, 11.13 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 22.00 əsas kredit borcu, 3.30 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 568.25 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu alınmalı, lakin hesablanmış 85.24 manat dəbbə pulu Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci madddəsinə əsasən kreditin məbləği ilə uzlaşmadığından azaldılaraq, 5 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsində göstərilmişdir ki, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, hesablanmış 85.24 manat dəbbə pulunun azaldılaraq 5 manat məbləğində müəyyən edilməsi qanuni, əsaslı və ədalətlidir Məhkəmə işin müəyyən olunmuş hallarına qiymət verərək hesab edir ki, cavabdehdən 664.45 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu və 19.43 manat dəbbə pulu cavabdehdən alınıb iddiaçı banka verilməlidir. Beləliklə, məhkəmə işin müəyyən olunmuş hallarına uyğun olaraq, nəticəyə gəlir ki, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 74.20 manat əsas kredit borcu, 11.13 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 22.00 əsas kredit borcu, 3.30 manat cərimə borcu, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0683-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 568.25 manat əsas kredit borcu, 18.18 manat faiz borcu və 5 manat dəbbə pulu olmaqla, cəmi 702,06 manat məbləğində pul alınıb iddiaçıya verilsin. Azərbaycan Respublikası MPM–in 77.1–ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2–ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Qeyd olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM–in 213, 216–220, 233 və 360–cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. İddiaçı "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0283-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 74.20 (yetmiş dörd manat iyirmi qəpik) manat əsas kredit borcu, 11.13 (on bir manat on üç qəpik) manat cərimə, 19.09.2020-ci il tarixli 121-EMB-0284-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 22.00 (iyirmi iki) əsas kredit borcu, 3.30 (üç manat otuz qəpik) manat cərimə, 19.09.2020-ci il tarixli 121- EMB-0683-20 nömrəli kredit müqavilə üzrə 568.25 (beş yüz altmış səkkiz manat iyirmi beş qəpik) manat əsas kredit borcu, 18.18 (on səkkiz manat on səkkiz qəpik) manat faiz borcu və 5 (beş) manat cərimə olmaqla, cəmi 702,06 (yeddi yüz iki manat altı qəpik) manat məbləğində pul alınıb "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinə verilsin. Ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehə aid edilsin. Cavabdeh dövlət rüsumunun əvəzi olaraq 30.40 (otuz manat qırx qəpik) manat pul alınıb iddiaçı "xxxx" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinə verilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Nemət Paşayev