Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(051)-374/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-374/2022 14.02.2022 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Ələkbər Məmmədtağı oğlunun sədrliyi Ağayeva Aynurə Nizami qızının katibliyi ilə İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbinə dair iddia ərizəsinə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı borcun ödənilməsi tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, cavabdehdən 29.10.2020ci il tarixli müqaviləyə əsasən 339 manat ödənilməmiş hissə, 33 manat hesablanmış cərimə borcu olmaqla, cəmi 372, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 2257 manat ödənilməmiş hissə, 225 manat hesablanmış cərimə borcu olmaqla, cəmi 2482 və hər iki müqavilə üzrə cəmi 2854 manat borc və 48.54 manat dövlət rüsumunun tutularaq ona verilməsi haqda qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı tələbini belə əsaslandırmışdır ki, tərəflər arasında bağlanmış 29.10.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 18 ay müddətinə hər ay 25.2 manat ödəniş etmək şərti, cəmi 453.6 manat dəyərində olan samsung galaxy a10s markalı telefon, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 18 ay müddətinə hər ay 149.6(ilkin ödəniş 45 manat) manat ödəniş etmək şərti, cəmi 2737.8 manat dəyərində olan samsung LED TV, Samsung soyuducu almışdır. Cavabdehə dəfələrlə şifahi və yazılı xəbərdarlıq olunsa da, o, müqavilənin qeyd olunan şərtlərini pozaraq borcunu ödəməmiş, nəticədə 29.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 339 manat ödənilməmiş hissə, 33 manat hesablanmış cərimə borcu olmaqla, cəmi 372, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 2257 manat ödənilməmiş hissə, 225 manat hesablanmış cərimə borcu olmaqla, cəmi 2482 və hər iki müqavilə üzrə cəmi 2854 manat borcu ödənilməmiş qalmışdır. Ona görə də hazırkı tələblə bağlı məhkəməyə müraciət edilmişdir. Odur ki, cavabdehdən 29.10.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 339 manat ödənilməmiş hissə, 33 manat hesablanmış cərimə borcu olmaqla, cəmi 372, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 2257 manat ödənilməmiş hissə, 225 manat hesablanmış cərimə borcu olmaqla, cəmi 2482 və hər iki müqavilə üzrə cəmi 2854 manat borcun və 48.54 manat dövlət rüsumunun tutularaq iddiaçıya verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Məhkəmə işdə olan sənədləri və digər iş materiallarını tam və hərtərəfli nəzərdən keçirərək və işin məhkəmə tərəfindən müəyyən olunmuş hallarını qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia qismən əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM–in 77.1–ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 14.2–ci maddəsinə görə məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Belə ki, işdə olan 29.10.2020-ci il tarixli 22001582 saylı nisyə satış müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətindən Cavabdeh cəmi 453.6 manat dəyərində olan Samsung GALAXY A10S markalı telefon almışdır. Belə ki, işdə olan 11.11.2020-ci il tarixli ********* saylı nisyə satış müqaviləsindən görünür ki İşdə olan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, 2737.8 manat dəyərində olan samsung LED TV, Samsung soyuducu almışdır. İşdə olan maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, cavabdehin "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə müqavilə üzrə ödənilməmiş 2596 manat ödənilməmiş hissə, 258 manat hesablanmış cərimə borcu olmaqla, cəmi 2854 manat borcu vardır. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, cavabdeh üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, onun iddiaçının qarşısında icra edilməmiş öhdəliyi vardır. Beləliklə, məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sübutların tədqiqi nəticəsində müəyyən etdi ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında bağlanmış 29.10.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 18 ay müddətinə hər ay 25.2 manat ödəniş etmək şərti, cəmi 453.6 manat dəyərində olan samsung galaxy a10s markalı telefon, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 18 ay müddətinə hər ay 149.6(ilkin ödəniş 45 manat) manat ödəniş etmək şərti, cəmi 2737.8 manat dəyərində olan samsung LED TV, Samsung soyuducu almışdır. Cavabdeh nisyə alqı-satqı müqaviləsinin şərtlərinə əsasən üzərinə götürdüyü öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Nəticədə, onun iddiaçıya əsas məbləğ üzrə 2596 manat borcu qalmışdır. Öhdəliyini vaxtında icra etmədiyinə görə isə əsas məbləğə 258 manat cərimə hesablanmışdır. Azərbaycan Respublikası MPM-in 88-ci maddəsinin tələbinə əsasən məhkəmə təqdim olunmuş sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq olunmalı hüquq normalarına müvafiq qiymət verməlidir. Həmin Məcəllənin 218.1–ci maddəsinin tələbinə görə qətnamə çıxarıldıqda hakim sübutları qiymətləndirir, iş üçün əhəmiyyətli olan nə kimi halların müəyyən edildiyini, nə kimi halların müəyyən edilmədiyini, tərəflərin hansı hüquqi münasibətdə olmalarını, həmin iş üzrə hansı qanunun tətbiq edilməli olduğunu və iddianın təmin olunub–olunmadığını müəyyən edir. Məhkəmə, işin müəyyən edilmiş hallarına qiymət verərək, belə qənaətə gəlir ki, tərəflər arasında mülki hüquq və vəzifələrin əmələ gəlməsinə müqavilədən irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətləri əsas olmuşdur. Ona görə də hazırkı mübahisənin düzgün həll edilməsi üçün müqavilədən irəli gələn öhdəlik hüquq münasibətlərini tənzimləyən ümumi və xüsusi mülki hüquq normaları əlaqəli şəkildə tətbiq edilməlidir. İşin müəyyən olunmuş hallarından görünür ki, iddiaçı ilə cavabdeh arasında 29.10.2020-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsinə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 18 ay müddətinə hər ay 25.2 manat ödəniş etmək şərti, cəmi 453.6 manat dəyərində olan samsung galaxy a10s markalı telefon, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 18 ay müddətinə hər ay 149.6(ilkin ödəniş 45 manat) manat ödəniş etmək şərti, cəmi 2737.8 manat dəyərində olan samsung LED TV, Samsung soyuducu almış, lakin cavabdeh öhdəliyini lazımi şəkildə icra etməmişdir. Ona görə də iddiaçı hüquqi şəxsin cavabdehə qarşı öhdəliyin icra edilməsini tələb etmək hüququ yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 600.1–ci maddəsinə əsasən alqı–satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427–ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 601.1–ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə–hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə–hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı–satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəllənin 600.4–cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı– satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinin tələbinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Məhkəmə hesab edir ki, cavabdehdən 29.10.2020-ci il tarixli 22001582 nömrəli müqavilə üzrə 339 manat əsas borcu, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 2257 manat alınmalı, lakin hesablanmış cərimə Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci madddəsinə əsasən kreditin məbləği ilə uzlaşmadığından azaldılaraq, müvafiq olaraq 5 və 10 manat məbləğində müəyyən edilməlidir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsində göstərilmişdir ki, məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, dəbbə pulunun azaldılaraq 5 və 10 manat məbləğində müəyyən edilməsi qanuni, əsaslı və ədalətlidir Məhkəmə işin müəyyən olunmuş hallarına qiymət verərək hesab edir ki, cavabdehdən 29.10.2020-ci il tarixli 22001582 nömrəli müqavilə üzrə 339 manat əsas, 5 manat cərimə, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 2257 manat əsas, 10 manat cərimə olmaqla, cəmi 2611 manat məbləğində pul cavabdehdən alınıb iddiaçı banka verilməlidir. MPM-in 119-cu maddəsinə əsasən, iddiaçının məhkəməyə ərizə verərkən dövlət rüsumu kimi ödədiyi 48.54 manat məbləğdə pul vəsaiti də cavabdehdən tutulub iddiaçıya ödənilməlidir. İddia tələbi qalan hissədə əsassız olduğundan təmin edilməməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 119, 216-220, 227, 233, 284-5.3, 284-6.1, 284-6.2 və 284-6.3-cü maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 29.10.2020-ci il tarixli 22001582 nömrəli müqavilə üzrə 339(üç yüz otuz doqquz manat) manat əsas, 5(beş) manat cərimə, 11.11.2020-ci il tarixli ********* müqaviləyə əsasən 2257(iki min iki yüz əlli yeddi) manat əsas, 10(on) manat məbləğində cərimə, ümumilikdə 2611 (iki min altı yüz on bir) manat pul alınıb iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin verilsin. Cavabdeh ödənilmiş dövlət rüsumunun əvəzi olan 48.54 (qırx səkkiz manat əlli dörd qəpik)) manat məbləğində pul alınıb, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə verilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə (Elektron Məhkəmə İnformasiya Sistemində yaradılan elektron kabinetdən istifadə edilməklə) Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə şikayət verilə bilər. HAKİM: Ələkbər Hüseynov