Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(051)-564/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Mingəçevir şəhəri İş № 2(051)-564/2021 16.03.2021 MİNGƏÇEVİR ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Kərimova Məhburə Kərim qızının sədrliyi, Hacıyev Fəzail Hacı oğlunun katibliyi İddiaçı və Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı sabit pul miqdarında aliment tələbinə dair işə Mingəçevir şəhər məhkəməsinin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq Müəyyən etdi: İddiaçı Cavabdeh qarşı sabit pul miqdarında aliment tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddianı müdafiə edərək izahatında bildirdi ki, Cavabdeh ilə nikahlarını 2006-cı ildə rəsmi qeyd etdirməklə ailə qurmuşdur. Birgə nikahlarından xx xxxx 2008-cü il təvəllüdlü Səadət, xx xxxxxx 2010-cu il təvəllüdlü Cahid, xx xxxxxx 2014-cü il təvəllüdlü Ömər adlı üç uşaqları olmuşdur. Uşaqlar hal-hazırda onun yanındadılar. Cavabdeh uşaqlarına baxmadığı üçün aliment tələbi ilə məhkəməyə müraciət etmiş və Mingəçevir şəhər məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsinə əsasən uşaqların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün cavabdehin qazancının və başqa gəlirlərinin yarısı miqdarında alimentin tutulub ona verilməsi qət edilmişdir. Bir müddət aliment pulu cavabdehin əmək haqqından tutulub ona ödənilmişdir. Lakin uzun müddətdir ki, cavabdeh rəsmi qaydada işləmir. Bu səbəbdən də aliment borcu ödənilmir. Uşaqlara tək baxmaqda çətinlik çəkir. Hazırda cavabdehin daimi iş yeri olmadığı üçün alimentin sabit pul məbləğində ödənilməsini xahiş edir. Ona görə də xx xxxx 2008-cü il təvəllüdlü X3, xx xxxxxx 2010-cu il təvəllüdlü X4, xx xxxxxx 2014-cü il təvəllüdlü Bayramlı Ömər Ceyhun oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanmaları üçün cavabdehdən hər ay hər uşağa 170 manat alınıb ona verilməsini xahiş edir. Cavabdeh iddianı qəbul etməyərək məhkəmə iclasında izahatında göstərdi ki, o, uşaqlarına baxmaqdan imtina etmir. Lakin tələb olunan qədər aliment ödəməyə maddi imkanı yoxdur. Məhkəmə tərəfləri dinləyib, iş materialını araşdırıb hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. İşə əlavə edilmiş doğum haqqında şəhadətnamələrin surətlərindən görünür ki, xx xxxx 2008-cü il təvəllüdlü X3, xx xxxxxx 2010-cu il təvəllüdlü X4, xx xxxxxx 2014-cü il təvəllüdlü BayramlıÖmər Ceyhun oğlunun valideynləri Cavabdeh və İddiaçıdır. İşə əlavə edilmiş Göygöl rayon məhkəməsinin xx xxxxxxxx 2017-cı il tarixli 2(051)- 3017/2017 saylı qətnaməsindən görünür ki, Cavabdeh xx xxxx 2008-cü il təvəllüdlü X3, xx xxxxxx 2010-cu il təvəllüdlü X4, xx xxxxxx 2014-cü il təvəllüdlü Bayramlı Ömər Ceyhun oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün hər ay qazancının və başqa gəlirlərinin yarısı miqdarında aliment tutulub, İddiaçı verilməsi müəyyən edilmişdir. “Uşaq hüquqları haqqında” Konvensiyanın 3-cü maddəsinə görə sosial təminat məsələləri ilə məşğul olan dövlət idarələri və ya özəl idarələr, habelə məhkəmələr, inzibati orqanlar, yaxud qanunvericilik orqanları tərəfindən həyata keçirilib keçirilməməsindən asılı olmayaraq, uşaqlar barəsində görülən bütün tədbirlərdə uşağın maraqlarının daha yaxşı təmin edilməsinə ilk növbədə diqqət yetirilir. Azərbaycan Respublikası “Uşaq Hüquqları haqqında” Qanunun 3-cü maddəsinə görə uşaqlar barəsində dövlət siyasəti hər bir uşağın zəruri maddi və məişət şəratində böyüyüb tərbiyə olunmasının, mütərəqqi tələblər əsasında təhsil almasının, layiqli vətəndaş kimi formalaşmasının təmin edilməsinə yönəldilir. Həmin Qanunun 5-ci maddəsinə deyilir ki, dövlət orqanları, bütün fiziki və hüquqi şəxslər öz fəaliyyətində uşaqların mənafelərini üstün tutmalı, onların hüquqlarının təmin olunmasına şərait yaratmalıdırlar. Həmin qanunun 13-cü maddəsinə əsasən uşağın Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə müəyyən edilmiş minimum dolanacaq xərclərindən az olmayan maddi təminat almaq hüququ vardır. “Uşaq hüquqları haqqında” Qanunun 19-cu maddəsinə görə uşağın maddi və mənəvi tələbatlarının təmin edilməsi, hüquq və mənafelərinin mühafizəsi valideyinlərin əsas vəzifəsidir. Azərbaycan Respublikası Ailə Məcəlləsinin 75.1-ci maddəsinə əsasən valideynlər uşaqlarını saxlamağa borcludurlar. Həmin Məcəllənin 75.4-cü maddəsində göstərilir ki, valideynlər uşaqlarını saxlamadıqda uşaqların saxlanması üçün vəsait (aliment) valideynlərdən məhkəmə qaydasında tutulur. Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddələrinə əsasən valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri-müntəzəm, dəyişən olarsa, ya qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin qazancından (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və tərəflərdən birinin və ya marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm sabit pul məbləğində, həm də bu Məcəllənin 76-cı maddəsinə uyğun olaraq qazancın (gəlirin) müəyyən hissəsi kimi müəyyən edilə bilər. Həmin Məcəllənin 78.2-ci maddəsinə görə sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Sadalanan qanunların mənasından göründüyü kimi uşaqlara qayğı göstərmək, onların maddi və mənəvi tələbatlarının təmin edilməsi valideynlərin əsas vəzifəsidir. Həmin vəzifəni yerinə yetirməyən valideyndən uşaqların saxlanması üçün vəsaitin tutulması məhkəmə qaydasında həyata keçirilir. Məhkəmə qaydasında isə aliment müəyyən edilərkən tərəflərin maddi vəziyyəti nəzərə alınmaqla bərabər, uşaqların maddi təminatının səviyyəsinin maksimal saxlanması əsas tutulur. Məhkəmə tədqiqi zamanı müəyyən edildi ki, tərəflərin üç nəfər uşağı olmuşdur. Tərəflər ayrılmışlar. Uşaqlar iddiaçı ilə birlikdə yaşayırlar. Məhkəmənin xx xxxxxxxx 2017-ci il tarixli qətnaməsi ilə cavabdehin qazancının üçdə bir hissəsi miqdarında aliment tutulması qət edilmişdir. Lakin cavabdehin gəlirini, qazancını müəyyən etmək mümkün olmadığı üçün qazancının müəyyən hissəsini aliment kimi tutmaq mümkün deyil. Ona görə də məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı sabit pul miqdarında aliment tələbində haqlıdır. Lakin iddiaçının tələb etdiyi miqdarda aliment tutulması üçün cavabdehin maddi vəsaitə malik olması barədə sübut təqdim edilmədi. Odur ki, iddia qismən təmin edilməli, cavabdehdən hər ay hər uşağa 130 manat, cəmi 390 manat sabit miqdarda aliment alınıb uşaqların yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün iddiaçıya verilməlidir. Mülki Prosessual Məcəllənin 112.1.3-cü və 119.2-ci maddələrinə əsasən cavabdehdən 30 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulub dövlət budcəsinə keçirilməlidir. Aliment qətnamə qüvvəyə mindiyi vaxtdan tutulmalıdır. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 360-cı maddələrini rəhbər tutub, məhkəmə Qət etdi: İddia qismən təmin edilsin. xx xxxx 2008-ci il təvəllüdlü X1 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün 130 (bir yüz otuz) manat, xx xxxxxx 2010-cu il təvəllüdlü X2 yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün 130 (bir yüz otuz) manat və xx xxxxxx 2014-cü il təvəllüdlü Bayramlı Ömər Ceyhun oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün 130 (bir yüz otuz) manat, cəmi 390 (üç yüz doxsan) manat sabit pul miqdarında aliment hər ay Cavabdeh tutulub, İddiaçı verilsin. Aliment qətnamə qanuni qüvvəyə mindiyi vaxtdan tutulsun. Cavabdeh 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutulub, dövlət büdcəsinə keçirilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Məhburə Kərimova