Neftçala Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(053)-147/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Neftçala rayonu İş № 2(053)-147/2023 20.02.2023 NEFTÇALA RAYON MƏHKƏMƏSİ Mən ‒ Neftçala Rayon Məhkəməsinin hakimi Qədimov Ceyhun Tofiq oğlu iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbi barədə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 20 iyul 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən, İMEİ kodu **********19412 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon üçün 1.844 manat ödənilməmiş hissə, 184 manat cərimə; 21 fevral 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu SDMPF25T7PTRF olan İPAD PRO 2 markalı tablet üçün 636 manat ödənilməmiş hissə, 63 manat cərimə; 25 aprel 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********78981 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon üçün 480 manat ödənilməmiş hissə, 48 manat cərimə; 11 iyul 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən APPLE qulaqlıq üçün 259 manat ödənilməmiş hissə, 25 manat cərimə olmaqla, ümumilikdə 3.539 manat borcun və 55,39 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun Cavabdeh alınıb iddiaçı "xxxx" MMC-yə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdeh "xxxx" MMC ilə bağladığı 20 iyul 2021-ci il, 21 fevral 2021-ci il, 25 aprel 2021ci il və 11 iyul 2021-ci tarixli müqavilələrə əsasən İMEİ kodu **********19412 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon, İMEİ kodu SDMPF25T7PTRF olan İPAD PRO 2 markalı tablet, İMEİ kodu **********78981 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon və APPLE qulaqlıq almış və nəticədə 3.539 manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozmuş və nəticədə 20 iyul 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 3.339 manat (18 ay x 176.2 manat + 167.4 manat ilkin ödəniş), İMEİ kodu **********19412 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon üçün ümumilikdə 2.028 manat olmaqla ondan 1.844 manat ödənilməmiş hissə, 184 manat cərimə borcu hesablanmışdır. 21 fevral 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 2.448 manat (18 ay x 136 manat + 0 manat ilkin ödəniş), İMEİ kodu SDMPF25T7PTRF olan İPAD PRO 2 markalı tablet üçün ümumilikdə 699 manat olmaqla ondan 636 manat ödənilməmiş hissə, 63 manat cərimə borcu hesablanmışdır. 25 aprel 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 3.860 manat (9 ay x 411 manat + 161 manat ilkin ödəniş), İMEİ kodu **********78981 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon üçün ümumilikdə 528 manat olmaqla ondan 480 manat ödənilməmiş hissə, 48 manat cərimə borcu hesablanmışdır. 11 iyul 2021-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 638 manat (12 ay x 53 manat + 2 manat ilkin ödəniş) olan APPLE qulaqlıq üçün ümumilikdə 284 manat olmaqla ondan 259 manat ödənilməmiş hissə, 25 manat cərimə borcu hesablanmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 7.066 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci maddəsinə əsasən, işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın tam və ya qismən təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Məhkəmə, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbi barədə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsinə dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmiş və buna görə də Mülki Prossesual Qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq “bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərmək” hüququnun izah olunması barədə bildiriş müvafiq qaydada cavabdehə göndərilmişdir. Məhkəmə kiçik mübahisələr üzrə iddia ərizəsini və işin faktiki hallarını araşdırıb, işdə olan sənədləri tədqiq etməklə sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, aşağıda göstərilənlərə əsasən iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan 20 iyul 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC – “satıcı”, Cavabdeh – “alıcı” olmaqla bağlanmış həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh dəyəri 3.339 manat, İMEİ kodu **********19412 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon hər ay 176,2 manat ödəmək şərti ilə 18 ay müddətinə nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan 21 fevral 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC – “satıcı”, Cavabdeh – “alıcı” olmaqla bağlanmış həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh dəyəri 2.448 manat, İMEİ kodu SDMPF25T7PTRF olan İPAD PRO 2 markalı tablet hər ay 136 manat ödəmək şərti ilə 18 ay müddətinə nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan 25 aprel 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC – “satıcı”, Cavabdeh – “alıcı” olmaqla bağlanmış həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh dəyəri 3.860 manat, İMEİ kodu **********78981 olan İPHONE 12 PRO markalı telefon hər ay 411 manat ödəmək şərti ilə 9 ay müddətinə nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan 11 iyul 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsindən görünür ki, "xxxx" MMC – “satıcı”, Cavabdeh – “alıcı” olmaqla bağlanmış həmin müqaviləyə əsasən Cavabdeh dəyəri 638 manat olan APPLE qulaqlıq hər ay 53 manat ödəmək şərti ilə 12 ay müddətinə nisyə satılmışdır. İş materiallarında olan "xxxx" MMC tərəfindən tərtib edilmiş 08 dekabr 2022-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, “alıcı” Cavabdeh 20 iyul 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1.844 manat ödənilməmiş əsas məbləğ və 184 manat cərimə olmaqla – cəmi 2.028 manat, 21 fevral 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 636 manat ödənilməmiş əsas məbləğ və 63 manat cərimə olmaqla – cəmi 699 manat, 25 aprel 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 480 manat ödənilməmiş əsas məbləğ və 48 manat cərimə olmaqla – cəmi 528 manat, 11 iyul 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 259 manat ödənilməmiş əsas məbləğ və 25 manat cərimə olmaqla – cəmi 284 manat məbləğində borcu vardır. İşdə olan xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC Cavabdeh borcun qaytarılması üçün lazımi qaydada xəbərdarlıq etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən, alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Həmin Məcəllənin 600.2-ci maddəsinə əsasən, əşyaların nisyə satışı satış günü qüvvədə olmuş qiymətlər üzrə həyata keçirilir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən, əşyanı təhvil almış alıcı onu alqısatqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən, əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər. Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki, alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti, ödənişlərin qaydası, müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən, bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 465.2-ci maddəsinə əsasən, borclu öhdəliyin lazımınca icra edilməməsi, o cümlədən müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi üçün cərimə ödəyəcəyini vəd etmişdirsə, kreditor cərimənin ödənilməsini və öhdəliyin icrasını tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 467-ci maddəsinə görə tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilməsi imkanlarını, tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak, həm də bütün əsaslı mənafelərini, nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, cərimə borcu cəmi 20 manat məbləğinə qədər azaldılmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə də, məhkəmə iş üzrə tədqiq edilən sübutlara qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməklə, Cavabdeh 20 iyul 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 1.844 manat ödənilməmiş əsas məbləğ, 21 fevral 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 636 manat ödənilməmiş əsas məbləğ, 25 aprel 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 480 manat ödənilməmiş əsas məbləğ, 11 iyul 2021-ci il tarixli alqı-satqı müqaviləsi üzrə 259 manat ödənilməmiş əsas məbləğ, 20 manat cərimə olmaqla – cəmi 3239 manat məbləğində borc "xxxx" MMC-nin xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinın 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iddia tələbinin təmin edilmiş hissəsinə müvafiq olaraq 52,39 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 284-1-284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 20 iyul 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 1.844 (min səkkiz yüz qırx dörd) manat məbləğində əsas borc, 21 fevral 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 636 (altı yüz otuz altı) manat əsas borc, 25 aprel 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 480 (dörd yüz səksən) manat əsas borc, 11 iyul 2021-ci il tarixli müqavilə üzrə 259 (iki yüz əlli doqquz) manat əsas borc və 20 (iyirmi) manat cərimə olmaqla, cəmi 3.239 (üç min iki yüz otuz doqquz) manat məbləğində borc və dövlət rüsumu kimi ödənilmiş 52 (əlli iki) manat 39 (otuz doqquz) qəpik məbləğində pul vəsaiti iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin xeyrinə tutulsun. Qətnamə şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən bir ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir və qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən bir ay müddətində Neftçala Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Ceyhun Qədimov