Sabirabad Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(056)-1014/2025

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sabirabad rayon İş № 2(056)-1014/2025 26.05.2025 SABİRABAD RAYON MƏHKƏMƏSİ X1 Allahverdiyevin sədrliyi, Məhkəmə iclasının katibi Mətin Azər oğlu Quliyevin katibliyi, Cavabdeh iştirakı ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı «vurulmuş maddi ziyan tələbi» barəsində iddiasına dair işə Sabirabad şəhərində açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Cavabdeh qarşı «vurulmuş maddi ziyan tələbi»nə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh elektron nəzarət vasitəsinin ümumi dəyəri 2277,40 manat vəsaitin alınıb dövlət büdcəsinə ödənilməsi qətnamə barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin 1(008)-209/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 177.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək 02 il 04 ay 26 gün müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması növündə cəzaya məhkum edilmişdir. Məhkumun üzərinə cəza çəkdiyi müddət ərzində saat 23:00-dan səhər 07:00-dək yaşayış yerini tərk etməmək, elektron nəzarət vasitəsini gəzdirmək və həmin vasitənin işlək vəziyyətdə saxlanılması üçün ona xidmət etmək, Bakı şəhəri ərazi hüdudlarını tərk etməmək, müvafiq məhkəmə qərarı olmadan yaşayış yerini dəyişdirməmək, habelə cəzanın icrasına nəzarət edən orqanı iş və ya təhsil yerinin dəyişdirilməsi barədə əvvəlcədən məlumatlandırmaq vəzifələri qoyulmuşdur. xx.xx.2024-cü il tarixdə idarənin icra məmuru müvafiq protokol tərtib etmiş və onun üzərinə cəza çəkdiyi müddət ərzində elektron nəzarət vasitəsinin istifadə qaydaları izah edilərək tətbiq edilmişdir. Həmin gün müvafiq aktla “Attenti” markalı bir ədəd mobil nəzarət qurğusu, bir ədəd elektron qolbaq, bir ədəd adapter və bir ədəd mobil qurğu üçün kabrohazırki iş üzrə Cavabdeh təhvil verilmişdir. Bu nəzarət avadlıqlarının istifadə qaydaları cavabdehə izah edilmiş və bu avadanlıqlara görə üzərində gəzdirdiyi və istifadə etdiyi müddətdə maddi məsuliyyət daşıması barədə xəbərdarlıq edilmişdir. xx.xx.2024-cü il tarixli yoxlama zamanı Cavabdeh təhkim olunan elektron mobil qurğunun qolbaq ilə əlaqə saxlayan pinlərinin qoparıldığı, istifadə qaydalarının düzgün edilmədiyi üçün avadanlığın nasaz vəziyyətə salındığı, təmirə mümkün olmadığı, istifadəyə tam yararsız olduğu müəyyən edilmişdir. Hadisə ilə bağlı məhkumun izahatı alınmışdır. Dəymiş ziyanın ödənilməsi ilə bağlı xəbərdarlı edilmişdir. Cavabdehin günahından, yəni lazımi məsuliyyəti olmadığından elektron nəzarət vasitəsi itmiş və nəticədə maddi ziyan dəymişdir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Probasiya Xidmətinin Elektron Monitorinq İdarəsi tərəfindən verilmiş maliyyə arayışına görə həmin elektron nəzarət vasitəsinin ümumi dəyəri 2277.40 manat təşkil edir. Mübahisənin başqa həlli mümkün olmadığından elektron hazırki iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışlar. İddiaçı məhkəməyə ərizə ünvanlayaraq, işə onların nümayəndələrinin iştirakı olmadan baxılmasını və iddianın təmin edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə, işə iddiaçının nümayəndəsinin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə iclasında iştirak edən Cavabdeh bildirdi ki, ona tətbiq edilən elektron nəzarət vasitəsi əvvəldən enerji yığmırdı. O, bu barədə icra məmuruna bildirmişdi və ona dəyişəcəklərini bildirmişdilər. O, nəzarət vasitəsinin enerji yığması üçün onu suya salıb çıxarırdı və bundan sonra nəzarət vasitəsi enerji yığmağa başlayırdı. Nəzarət vasitəsi çox islandığından onda qopmalar baş vermişdi. Hazırda onun tələb edilən pulu ödəməkəy imkanı yoxdu. Onun əri yoxdu və övladı ilə birgə tək yaşayır. Atası təzəliklə vəfat etmişdir. Özü heç yerdə işləmir. İş olanda fəhlə kimi gedib işləyir. Ona görə də ödəniş etəmk imkanı yoxdu. O, həmin məbləği ayda 30-40 manat şəklində ödəyə bilər. İş materiallarına əlavə edilmiş Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin 1(008)- 209/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli hökmünə əsasən Cavabdeh Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 177.1-ci maddəsi ilə təqsirli bilinərək qəti olaraq 06 ay müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmişdir. İş materiallarına əlavə edilmiş Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli izahatından görünür ki, o, hökmün icrasından boyun qaçırmadığını, icra etməyə hazır olduğunu, üzərinə qoyulmuş vəzifələrin ona aydın olduğunu, yaşayış yerini 23:00-dan 07:00-dək tərk etməyəcəyini, Bakı şəhəri ərazi hüdudlarını tərk etməyəcəyini, elektron nəzarət vasitəsini gəzdirəcəyini, həmin vasitənin işlək vəziyyətində saxlanılması üçün ona xidmət edəcəyini, məhkəmə qərarı olmadan daimi yaşayış yerini dəyişməyəcəyini bildirmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli azadlığın məhdudlaşdırılması növündə cəzaya məhkum edilmiş şəxsə elektron nəzarət vasitələrinin tətbiq olunması və ona cəzanın icrası ilə bağlı hüquq və vəzifələrinin izah olunması barədə protokoldan görünür ki, Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin 1(008)-209/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli hökmünün icrası ilə əlaqədar Cavabdeh 35655901 saylı elektron nəzarət vasitəsi tətbiq edilmiş və məhkuma hüquqları və vəzifələri (həmin vasitəni zədələdikdə və ya digər üsulla yararsız vəziyyətə saldıqda dəyərinin ondan tutulacağı) izah edilmişdir. İş materiallarında olan xx.xx.2024-cü il tarixli iltizamdan da görünür ki, elektron nəzarət vasitəsinin daşınma qaydaları ilə əlaqədar məhkum Cavabdeh iltizam alınmışdır. İş materiallarına əlavə edilmiş elektron nəzarət vasitəsinin vəziyyəti haqqında mütəxəssis rəyindən görünür ki, xx.xx.2024-cü ildə Attenti V6 mobil qurğusuna texniki baxış keçirilmiş, baxışın nəticəsində qolbaq ilə əlaqə saxlayan pinlərin qoparılması, istifadə qaydalarına düzgüqn riayət edilmədiyinə görə avadanlığın nasaz vəziyyətə salındığı, təmirinin mümkün olmadığı, istifadəyə tam yararsız olduğu müəyyən edilmişdir. Məhkum Cavabdeh xx.xx.2024-cü il tarixli izahatının məzmunundan görünür ki, o, suallara cavab olaraq qurğunun qeyri-işlək vəziyyətə düşməyindən xəbəri olmadığını, qurğunun əlindən düşmədiyini, heç bir deformasiyaya uğramadığını, onun vəsaiti ödəməyə imkanı olmadığını, heç bir halda bu vəsaiti ödəyə bilməyəcəyini bildirmişdir. Tədqiq edilmiş sübutların məcmusu ilə məhkəmə araşdırılması nəticəsində müəyyən edilmişdir ki, Bakı şəhəri Sabunçu Rayon Məhkəməsinin 1(008)-209/2024 saylı xx.xx.2024-cü il tarixli hökmü ilə qəti olaraq 06 ay müddətinə azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasına məhkum edilmiş Cavabdeh nəzarət avadanlıqlarını üzərində gəzdirdiyi və istifadə etdiyi müddətdə maddi məsuliyyət daşıması barədə ona icra məmuru tərəfindən xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, o, elektron mobil qurğunu tam yararsız vəziyyətə gətirərək İddiaçınə 2277.40 manat həcmində maddi ziyan vurmuşdur. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 10 aprel tarixli 144 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Məhkum edilmiş və ya barəsində qətimkan tədbiri seçilmiş şəxslərə elektron nəzarət vasitələrinin tətbiqi Qaydaları”nın 7.5-ci bəndinə əsasən nəzarət subyekti elektron nəzarət vasitəsini zədələdikdə və ya digər üsullarla yararsız vəziyyətə saldıqda, həmin vasitənin dəyəri ondan tutulur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 21.2-ci maddəsinə əsasən zərər dedikdə, hüququ pozulmuş şəxsin pozulmuş hüququnu bərpa etmək üçün çəkdiyi və ya çəkməli olduğu xərclər, əmlakından məhrum olması və ya əmlakının zədələnməsi (real zərər), habelə hüququ pozulmasaydı, həmin şəxsin adi mülki dövriyyə şəraitində əldə edəcəyi gəlirlər (əldən çıxmış fayda) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 1096.1-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir). Delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır (maddə 1096.2). Həmin Məcəllənin 1097-ci maddəsinə əsasən mülki hüquq pozuntusu (delikt) nəticəsində fiziki şəxsin şəxsiyyətinə və ya əmlakına vurulmuş zərərin, habelə hüquqi şəxsin əmlakına və işgüzar nüfuzuna vurulmuş zərərin əvəzi zərərvuran tərəfindən tam həcmdə ödənilməlidir. Həmin Məcəllənin 1108.1-ci maddəsinə əsasən ətrafdakılar üçün yüksək təhlükə ilə bağlı fəaliyyəti (nəqliyyat vasitələrindən, mexanizmlərdən, yüksək gərginlikli elektrik enerjisindən, atom enerjisindən, partlayıcı maddələrdən, güclü təsir edən zəhərlərdən və i.a. istifadə edilməsi; tikinti fəaliyyətinin və onunla bağlı digər fəaliyyətin həyata keçirilməsi və s.) nəticəsində mülki hüquq pozuntusu törətmiş fiziki və hüquqi şəxslər yüksək təhlükə mənbəyinin vurduğu zərərin əvəzini ödəməyə borcludurlar, bu şərtlə ki, zərərin qarşısıalınmaz qüvvənin təsiri və ya zərərçəkənin qəsdi nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirməsinlər. Zərərin əvəzini ödəmək vəzifəsi yüksək təhlükə mənbəyinə mülkiyyət hüququ ilə və ya digər qanuni əsasla (icarə hüququ ilə, nəqliyyat vasitəsini idarə etmək hüququna dair etibarnamə üzrə və i.a.) sahiblik edən fiziki və ya hüquqi şəxsin öhdəsinə qoyulur. Yuxarıda istinad olunan işin araşdırılmış hallarına və qanunvericilik normalarına əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, məhkum Cavabdeh nəzarət avadanlıqlarını üzərində gəzdirdiyi və istifadə etdiyi müddətdə maddi məsuliyyət daşıması barədə ona icra məmuru tərəfindən xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, elektron mobil qurğunu tam istifadəyə yararsız vəziyyətə gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməl törətməsi nəticəsində İddiaçınə vurduğu 2277.40 manat həcmində maddi ziyan (elektron nəzarət qurğusunun dəyəri) Cavabdeh tutulub Ədliyyə Nazirliyinin hesabına köçürülməlidir. Həmçinin məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh 33,40 manat həcmində dövlət rüsumu da tutulmalıdır. Belə ki, «Dövlət rüsumu haqqında» Qanunun 9.1.14-cü maddəsinə əsasən məhkəmələrə verilən iddia ərizələri və bütün növ şikayətlər üzrə - büdcə təşkilatları, bələdiyyələr qanunla müəyyən olunmuş qadada dövlət rüsumu ödəməkdən azad olunduğuna görə dövlət rüsumu Azərbaycan Respublikasının Mülki Prossesual Məcəlləsinin 119.2-ci maddəsinə əsasən (iddiaçı müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən azad edilmişsə, dövlət rüsumu iddianın təmin edilmiş hissəsinə münasib olaraq cavabdehdən tutularaq dövlət gəlirlərinə alınır) dövlət rüsumu cavabdehdən alınaraq dövlət nəfinə ödənilməlidir. Həmin Qanunun 8.1.2-ci madəsinə əsasən, məhkəməyə verilən iddia ərizələrindən iddia qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduqda 30 manat + 1.000 manatdan yuxarı olan iddia qiymətinin 1 faizi məbləğində dövlət rüsumu tutulur. Göstərilən qanunvericilik aktı normalarına əsasən məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi büdcə təşkilatı tərəfindən verildiyindən, həmçinin iddianın qiyməti 1.000 manatdan 10.000 manatadək olduğundan, iddiaçı isə müəyyən olunmuş qaydada dövlət rüsumunu ödəməkdən qanunla azad edildiyindən, 33,40 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq dövlət büdcəsinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 14.2, 77.1 və 88-ci maddələrinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 220.5-ci maddəsinə əsasən qətnamənin nəticə hissəsində iddianın tam və ya qismən təmin edilməsi və ya rədd edilməsi haqqında məhkəmənin hansı nəticəyə gəldiyi, məhkəmə xərclərinin bölüşdürülməsi, qətnamədən şikayət vermə müddəti və qaydası göstərilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prossesual Məcəlləsinin 216- 220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: Cavabdeh elektron nəzarət qurğusuna dəymiş ziyanın dəyəri 2277,40 (iki min iki yüz yetmiş yeddi manat qırx qəpik) manat tutulub Ədliyyə Nazirliyinin hesabına, dövlət rüsumu 33,40 (otuz üç manat qırx qəpik) manat tutulub dövlət nəfinə ödənilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sabirabad rayon məhkəməsi vasitəsi ilə elektron kabinetlə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər.