Salyan Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(057)-984/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Salyan rayon İş № 2(057)-984/2023 16.06.2023 SALYAN RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Məmmədli Ənnağı Əbdül oğlu, İddiaçın Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi üzrə mülki işə baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı (bundan sonra İddiaçı MMC) Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair kiçik iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən xx.xx.2023-cü il tarixinə yaranmış 462 manat əsas, 69.3 manat cərimə, cəmi 531.3 manat borcun, xx.xx.2022-ci il tarixli №011063003 saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 103.4 manat əsas, 15.5 manat cərimə, cəmi 118.9 manat borc və xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 713.4 manat əsas, 107 manat cərimə, cəmi 820.4 manat borc ümumilikdə üç müqavilə üzrə 1278.8 manat əsas, 191.8 manat cərimə, cəmi 1470.6 manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 34.70 manat məbləğ vəsaitin tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən, “Taube” markalı televizora görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 28 manat olmaqla, cəmi 495 manat; xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən, “Honor” markalı smart saat görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 27 manat olmaqla, cəmi 319 manat olmaqla, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən sonuncu aldığı “Xiaomi” markalı telefon qulaqcığa görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 51 manat olmaqla, cəmi 917.90 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. Lakin cavabdeh müqavilələrin şərtlərini pozaraq, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixində 5 manat, xx.xx.2022-ci il tarixli, №011063003 saylı “Müddətli (nisyə) Alqı-Satqı” müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2022-ci il tarixində 100 manat, xx.xx.2022ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən, xx.xx.2022ci il tarixində 51 manat ödəniş etmişdir. Dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, cavabdeh borcu ödəməkdən boyun qaçırır. Nisyə alqı-satqı müqaviləsinin № 1 saylı əlavəsinin şərtlərinə uyğun olaraq, gecikdirilən borc məbləğinin 1 % dərəcəsi ilə (minimum 50 qəpik) gündəlik dəbbə hesablanır. Göstərilənlərə əsasən, Cavabdeh İddiaçı MMC-nin xeyrinə xx.xx.2023-ci il tarixinə yaranmış xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 462 manat əsas, 69.3 manat cərimə, cəmi 531.3 manat borcun, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 103.4 manat əsas, 15.5 manat cərimə, cəmi 118.9 manat borc və xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 713.4 manat əsas, 107 manat cərimə, cəmi 820.4 manat borc ümumilikdə üç müqavilə üzrə 1278.8 manat əsas, 191.8 manat cərimə, cəmi 1470.6 manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 34.70 manat məbləğ vəsaitin tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.1-ci maddəsinə uyğun olaraq cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərilmiş, cavabdeh həmin bildirişi qəbul etmiş, lakin cavabdeh tərəf bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı etirazlarını göndərməməklə iddiaçının tələbinə dair hər hansı münasibət bildirməmişdir. Məhkəmə iddia ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan İddiaçı MMC ilə cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, sonuncu aldığı “Taube” markalı televizora görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 28 manat olmaqla, cəmi 495 manat; xx.xx.2022-ci il tarixli №011063003 saylı Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən, “Honor” markalı smart saat görə 12 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 27 manat olmaqla, cəmi 319 manat olmaqla; xx.xx.2022-ci il tarixli №011082666 saylı Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən sonuncu aldığı “Xiaomi” markalı telefon qulaqcığa görə 18 ay ödəniş cədvəli üzrə hər ay 51 manat olmaqla, cəmi 917 manat olmaqla ümumilikdə üç müqavilə üzrə 1732,8 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan maliyyə arayışlarından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 462 manat əsas, 69.3 manat cərimə, cəmi 531.3 manat; xx.xx.2022-ci il tarixli №011063003 saylı Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 103.4 manat əsas, 15.5 manat cərimə, cəmi 118.9 manat borc; xx.xx.2022-ci il tarixli №011082666 saylı Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 713.4 manat əsas, 107 manat cərimə, cəmi 820.4 manat borcu yaranmışdır. İş materiallarında olan bildirişdən görünür ki, Cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə gecikdirilmiş borcunun olması, yaranmış borcun ödənilmədiyi təqdirdə məhkəməyə müraciət ediləcəyi barədə xəbərdar edilmişdir. İş materiallarında olan dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı MMC tərəfindən dövlət nəfinə 34.70 manat məbləğində pul ödənilmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Mülki Məcəllənin 427.3-cü maddəsinə görə, əgər öhdəlik onun icrası gününü və ya icra edilməli olduğu vaxt dövrünü nəzərdə tutursa və ya müəyyənləşdirməyə imkan verirsə, öhdəlik həmin gün və ya bu cür dövr ərzində istənilən an icra edilməlidir. Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə, onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Mülki Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə, icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Aşağıdakı hallar borclunun icranı gecikdirməsi sayılır: öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi; icra müddəti çatanadək kreditorun etdiyi xəbərdarlıqdan sonra da öhdəliyin icra edilməməsi. Mülki Məcəllənin 739-cu maddəsinə əsasən borc müqaviləsinə görə, iştirakçılardan biri (borc verən) pula və ya digər əvəz edilən əşyalara mülkiyyət hüququnu digər iştirakçıya (borc alana) keçirməyi öhdəsinə götürür, digər iştirakçı (borc alan) isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul və ya eyni keyfiyyətdə və miqdarda olan eyni növlü əşyalar şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Borc müqaviləsinin predmeti hər hansı pul məbləği olduqda, o, kredit müqaviləsi adlandırılır. Müstəqil peşə fəaliyyəti şəklində pul borc verməklə məşğul olan şəxslər əlavə olaraq peşəkarlıq qaydasında kreditlər verilməsi haqqında müddəaları gözləməlidirlər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, kommersiya mübahisələrinə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-2-ci madəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlərdə ərizə bu Məcəllənin 4-cü fəslində müəyyən edilmiş ümumi aidiyyət qaydalarına əsasən verilir. Həmin Məcəllənin 284-6.1-ci madəsinə əsasən işə mahiyyəti üzrə baxan hakim tərəfindən iddianın təmin və ya rədd edilməsi haqqında qətnamə qəbul edilir. Həmin Məcəllənin 284-6.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə qətnaməsindən bu Məcəllə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada apellyasiya şikayəti verilə bilər. Həmin Məcəllənin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Beləliklə, məhkəmə iş üzrə təqdim edilmiş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Cavabdeh İddiaçı MMC-nin xeyrinə xx.xx.2023-ci il tarixinə yaranmış xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 462 manat əsas, 69.3 manat cərimə, cəmi 531.3 manat borcun, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 103.4 manat əsas, 15.5 manat cərimə, cəmi 118.9 manat borc və xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 713.4 manat əsas, 107 manat cərimə, cəmi 820.4 manat borc ümumilikdə üç müqavilə üzrə 1278.8 manat əsas, 191.8 manat cərimə, cəmi 1470.6 manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 34.70 manat məbləğində pul tutulub İddiaçı MMC-nin hesabına ödənilməlidir. Göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227, 233, 284-1- 284-6-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə Q Ə T E T D İ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 462 manat əsas, 69.3 manat cərimə, cəmi 531.3 manat borcun, xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 103.4 manat əsas, 15.5 manat cərimə, cəmi 118.9 manat borcun və xx.xx.2022-ci il tarixli № ********* saylı “Müddətli (Nisyə) Alqı-satqı” müqaviləsinə əsasən 713.4 manat əsas, 107 manat cərimə, cəmi 820.4 manat borc ümumilikdə üç müqavilə üzrə 1278.8 manat əsas, 191.8 manat cərimə, cəmi 1470.6 manat borcun və dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 34.70 manat məbləğində pul tutulub İddiaçı MMC-nin hesabına ödənilsin. Qətnamədən onun rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Salyan Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim: Ənnağı Məmmədli