Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-233/2022

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-233/2022 14.01.2022 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim İsmayılov Azər İbrahim oğlunun sədrliyi, Rəhimov Səbuhi Fərəc oğlunun katibliyi, İddiaçı "xxxx" ASC-nin nümayəndəsi Nümayəndə iştirakı ilə, İddiaçı "xxxx" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 MTK və Cavabdeh3 qarşı «kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması» tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Azərbaycan Beynəlxalq Bankı» Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 MTK və Cavabdeh3 qarşı «kredit müqaviləsi üzrə borcun tutulması» tələbinə dair iddia ərizəsi ilə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinə müraciət edərək, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 MTK və Cavabdeh3 müştərək qaydada iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə əsas borc üzrə 41667.91 AZN, faiz borcu üzrə 814.80 AZN olmaqla, ümumilikdə 42482.71 AZN borcun, həmçinin, iddia ərizəsi üçün ödənilmiş 30.40 (otuz manat, 40 qəpik) manatın tutulmasına dair qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçının nümayəndəsi məhkəmə iclasında iddia tələbini müdafiə edərək onunla əsaslandırdı ki, "xxxx" ASC-nin Sumqayıt filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 19.05.2016-cı il tarixli 22-19-05-2016- BC-AC saylı kredit müqaviləsinə, həmçinin Cavabdeh3 və Cavabdeh2 MTK arasında bağlanmış zaminlik müqavilələrinə əsasən Cavabdeh1 240 ay müddətinə 45360 manat məbləğində kredit verilmişdir. Yuxarıda qeyd olunan müqavilə üzrə müəyyən edilmiş öhdəliklər yerinə yetirilməmişdir. 19.05.2016-cı il tarixli, 22-19-05-2016-BC- AC saylı Kredit müqaviləsinə əsasən 20.09.2021-ci il tarixinə əsas borc üzrə 41667.91 AZN, faiz borcu üzrə 814.80 AZN olmaqla, ümumilikdə 42482.71 AZN borcu mövcuddur. Göstərilənlərə əsasən o, iddianın təmin olunmasını məhkəmədən xahiş etdi. Cavabdehlər məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmələrinə baxmayaraq, məhkəmə iclasına gəlməmiş və gəlməmələrinin səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişlər. Belə olan halda məhkəmə, Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsasən işə onların iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Məhkəmə, iddiaçının nümayəndəsini dinləyib, iş üzrə toplanmış materialları tədqiq edib, araşdırılan sübutlara məcmu halda hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan kredit müqaviləsindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" ASCnin Sumqayıt filialı ilə Cavabdeh1 arasında bağlanmış 19.05.2016-cı il tarixli, 22-19-05- 2016- BX-AC saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh1 240 ay müddətinə 45360 manat məbləğində kredit vermişdir. İş materiallarında olan zaminlik müqaviləsindən görünür ki, eyni zamanda, bank və digər cavabdehlər Cavabdeh2 MTK və Cavabdeh3 arasında 19.05.2016-cı il tarixli, 22-19- 05-2016- BX-AC saylı zaminlik müqaviləsi bağlanmışdır. İş materiallarında olan Məxaric orderindən görünür ki, Cavabdeh1 19.05.2016-cı il tarixdə "xxxx" ASC-dən 45360 manat məbləğində pul almışdır. İş materiallarında olan 20.09.2020-ci il tarixli, 21/1048 saylı maliyyə arayışından görünür ki, Cavabdeh1 banka əsas borc üzrə 41667.91 AZN, faiz borcu üzrə 814.80 AZN olmaqla, ümumilikdə 42482.71 AZN kredit borcu vardır. İş materiallarında olan bildiriş məktubundan görünür ki, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 MTK və Cavabdeh3 kredit borcunun ödənilməsi üçün bank tərəfindən lazımi qaydada xəbərdar edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 739.1. və 739.2. maddələrindən görünür ki, kredit müqaviləsinə əsasən borc verən pula mülkiyyət hüququnu borc alana keçirməyi, borc alan isə aldıqlarını müvafiq olaraq pul şəklində borc verənə qaytarmağı öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1. maddəsində göstərilir ki, tərəflərdən hər biri öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 428.4. və 743-cü maddələrinin tələbindən görünür ki, əgər borclu ödəniş qabiliyyətini itirərsə və ya şərtləşdirilmiş təminatı azaldarsa, yaxud ümumiyyətlə, belə təminat verə bilməzsə, kreditor dərhal icranı tələb edə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəllənin 470.1-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi üzrə zamin başqa şəxsin kreditoru qarşısında həmin şəxsin öz öhdəliyini tamamilə və ya hissə-hissə icra etməsi üçün məsuliyyəti öz üzərinə götürür. Həmin Məcəllənin 470.2-ci maddəsinə əsasən zaminlik müqaviləsi gələcəkdə yaranacaq öhdəliyin təmin edilməsi üçün də bağlana bilər. Həmin məcəllənin 472-ci maddəsinə əsasən borclu zaminliklə təmin edilmiş öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, əgər bu Məcəllədə və ya zaminlik müqaviləsində zaminin subsidiar məsuliyyəti nəzərdə tutulmayıbsa, zamin və borclu kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, faizlərin, borc tutulması üzrə məhkəmə xərclərinin və borclunun öhdəliyi icra etməməsi və ya lazımınca icra etməməsi nəticəsində kreditora dəyən digər zərərin əvəzinin ödənilməsi də daxil olmaqla, zamin kreditor qarşısında borclu ilə eyni həcmdə məsuliyyət daşıyır. Birgə zamin olmuş şəxslər, əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, kreditor qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Bundan başqa, iş materiallarından görünür ki, iddiaçı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət etdiyi zaman 30 (otuz) manat məbləğində dövlət rüsumu və 0.40 manat bank xidmət haqqı ödəmişdir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinin tələbinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı tərəfindən ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu və 0.40 manat bank xidmət haqqı cavabdehə aid edilməli və ondan alınaraq iddiaçının xeyrinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 217.4. maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə, məhkəmə, yuxarıda göstərilənləri ümumiləşdirib məhkəmə iclasında tədqiq edilən sübutları qiymətləndirərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli, cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 MTK və Cavabdeh3 müştərək qaydada iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə əsas borc üzrə 41667.91 AZN, faiz borcu üzrə 814.80 AZN olmaqla, ümumilikdə 42482.71 AZN borc, həmçinin, iddia ərizəsi üçün ödənilmiş 30.40 (otuz manat, 40 qəpik) manat tutulmalıdır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 216-220, 227, 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdehlər Cavabdeh1, Cavabdeh2 MTK və Cavabdeh3 birgə qaydada iddiaçı "xxxx" ASC-nin xeyrinə əsas borc üzrə 41667.91 AZN, faiz borcu üzrə 814.80 AZN olmaqla, ümumilikdə 42482.71 AZN borc və iddia ərizəsi üçün ödənilmiş 30.40 manat tutulsun. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. HAKİM: AZƏR İSMAYİLOV