Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-4595/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-4595/2021 08.06.2021 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Hüseynov Elmir Xoşbəxt oğlunun sədrliyi, Novruzova Nailə Xəlfəqulu qızının katibliyi, İddiaçının nümayəndəsi X6 oğlunun iştirakı ilə, İddiaçı “xxxx” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında, açıq məhkəmə iclasında baxaraq MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı “xxxx” MMC Cavabdeh qarşı iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün 207 manat ödənilməmiş hissə, 62 manat cərimə, İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon üçün 1856 manat ödənilməmiş hissə, 537 manat cərimə olmaqla, cəmi 2662 manat borc və və 30 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdeh X1 alınaraq iddiaçı “xxxx” MMC –ə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, Cavabdeh ilə “xxxx” MMC arasında bağlanmış 20.11.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən, X2 “xxxx” MMC-dən İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon, 13.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon almışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə alqı-satqı qiyməti 814 manat ( 6 ay x 104 manat+ 190 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün cəmi 607 manat ödəniş etmiş, 207 manat borc, alqısatqı qiyməti 2775 manat ( 12 ay x 163 manat+ 819 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon üçün cəmi 919 manat ödəniş etmiş, 1856 manat borc yaranmışdır. Odur ki, məhkəmədən iddia tələbinin təmin edilməsinə dair qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında iddiaçının nümayəndəsi iddia ərizəsi ilə eyni məzmunlu izahat verərək, iddia tələbinin təmin olunmasını xahiş etdi. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri haqqında lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq iclaslara gəlməmiş və bunun üzürlü səbəbləri barədə məhkəməyə məlumat verməmişdir. Məhkəmə mülki işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etdi. Məhkəmə, iddiaçının nümayəndəsinin izahatını dinləyib, iş materiallarını araşdıraraq və iş üzrə sübutlara hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan: -“xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 20.11.2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh dəyəri 814 manat olan İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon almışdır. -“xxxx” MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh qızı dəyəri 814 manat olan, 06 ay müddətinə,190 manat ilkin ödəniş, aylıq ödəniş 104 manat olmaqla İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon almış və cəmi 607 manat ödəniş etmişdir. -“xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 13.03.2020-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, Cavabdeh dəyəri 2775 manat olan İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon almışdır. -“xxxx” MMC-nin maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, X3 dəyəri 2775 manat olan, 12 ay müddətinə,819 manat ilkin ödəniş, aylıq ödəniş 163 manat olmaqla İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon almış və cəmi 919 manat ödəniş etmişdir. - “xxxx”MMC–nin cavabdehə ünvanlanan xəbərdarlıq məktubun surətindən görünür ki, cavabdeh borcun qaytarılmasına dair xəbərdar edilmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, Cavabdeh “xxxx”MMC ilə bağlanmış 20.11.2019-cu il və 13.03.2020-ci il tarixli müqavilələrə əsasən müvafiq olaraq İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon və İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon almış, malın 3589 manat olan ümumi dəyərindən cəmi 1526 manat ödəniş etmiş və nəticədə 2063 manat borc yaranmışdır. Məhkəmə iddia tələbi ilə bağlı aşağıdakı hüquq normalarının qeyd edilməsini zəruri hesab edir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 386.1-ci maddsəinə əsasən öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Həmin Məcəllənin 385.1-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətlərdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Bu Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş diqər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Sözügedən Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Bu Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi,alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzinə müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 601.1-ci maddəsinə əsasən əşyanın nisyə satılması satılması haqqında müqavilədə onun hissə-hissə ödənilməsi nəzərdə tutula bilər.Hissə-hissə ödəmə şərti ilə əşyanın nisyə satılması haqqında müqavilə o halda bağlanmış sayılır ki,alqı-satqı müqaviləsinin digər mühüm şərtləri ilə yanaşı əşyanın qiyməti,ödənişlərin qaydası,müddətləri və məbləğləri nəzərdə tutulmuş olsun. Həmin Məcəlləsinin 5.3-cü maddəsinə əsasən, mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludurlar. Məhkəmə hesab edir ki, iddiaçı “xxxx” MMC ilə X2 arasında bağlanmış 20.11.2019cu il və 13.03.2020-ci il tarixli əşyaların alqı satqısına dair müqavilələr mahiyyət etibarilə nisyə alqı-satqı müqaviləsidir. Lakin nəzərdə tutulan öhdəliyin yerinə yetirilməsinə dair borcluya xəbərdarlıq məktubunun göndərilməsinə baxmayaraq, öhdəlik cavabdeh tərəfindən yerinə yetirilməmişdir. Cavabdeh malların 3589 manat ümumi dəyərindən 1526 manat ödəniş etmiş və nəticədə 2063 manat borcu yaranmışdır. Ona görə də iddia tələbi ödənilməmiş hissədə əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 462.1-ci maddəsinə əsasən dəbbə pulu (cərimə, penya) müqavilə ilə müəyyənləşdirilən, öhdəliyin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi, o cümlədən icranın gecikdirildiyi halda borclunun kreditora ödəməli olduğu pul məbləğidir. Əgər öhdəliyin məzmununu hərəkətdən çəkinmək təşkil edirsə, dəbbə pulu hərəkətin edildiyi andan tutulmalıdır. Dəbbə pulunun ödənilməsi tələbi üzrə kreditor ona zərər vurulduğunu sübuta yetirməyə borclu deyildir. Məhkəmə iddianın cərimə borcu hissəsinə münasibətdə qeyd edir ki, əsas borcun yaranması və onun məbləği əsaslı hesab olunduğundan müvafiq olaraq 3 manat və 37 manat cərimə mütənasiblik baxımından məqsədəmüqvafiqdir. Odur ki, iddia bu hissədə qismən təmin edilməlidir. Məhkəmə iddianın ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması ilə bağlı hissəsini araşdıraraq hesab edir ki, iddia təmin olunduğundan dövlət rüsumu ilə bağlı tələb də təmin edilməli, cavabdehdən 30 manat dövlət rüsumu tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün 207 manat ödənilməmiş hissə, 3 manat cərimə, İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon üçün 1856 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat cərimə borcu və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu olmaqla, 2133 manat iddiaçı “xxxx”MMC –nin xeyrinə tutulmalıdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə müvafiq olaraq hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Yenə də həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 233 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə, Q Ə T E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh İMEİ kodu **********425431 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün 207 manat ödənilməmiş hissə, 3 manat cərimə, İMEİ kodu **********91971 olan İPhone 11 Pro markalı telefon üçün 1856 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat cərimə borcu və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu olmaqla, ümumilikdə 2133 manat tutularaq iddiaçı “xxxx”MMC –ə ödənilsin. İddia qalan hissədə təmin edilməsin. Qətnamədən onun tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilmədikdə, qəbul edildiyi gündən 1(bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Hakim Elmir Hüseynov