Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-7046/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-7046/2021 10.09.2021 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin hakimi Aynur Mirzalı qızı Behbudova İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə kiçik iddialara dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 10.06.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə İMEİ kodu **********63215 olan “Samsung Galaxy A30” markalı mobil telefon üçün 293,3 manat, 23.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə “Gorenje MO” markalı mikrodalğalı soba üçün 380,4 manat, 03.03.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə isə “Hoffmann” markalı şirəçəkən və “X1” markalı qulaqcıq üçün 210 manat ödənilməmiş hissə və 30 manat dövlət rüsumu, cəmi 913,7 manat pulun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 10.06.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********63215 olan “Samsung Galaxy A30” markalı mobil telefon almış, nəticədə 293,3 manat, 23.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən “Gorenje MO” markalı mikrodalğalı soba almış, nəticədə 380,4 manat, 03.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən isə “Hoffmann” markalı şirəçəkən və “X1” markalı qulaqcıq almış və nəticədə 210 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş, nəticədə 10.06.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 675 manat təşkil edən, İMEİ kodu **********63215 olan “Samsung Galaxy A30” markalı mobil telefona görə, 23.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 380,4 manat təşkil edən “Gorenje MO” markalı mikrodalğalı sobaya görə və 03.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən isə alqı-satqı qiyməti 210 manat təşkil edən “Hoffmann” markalı şirəçəkən və «X1» markalı qulaqcığa görə ümumilikdə 883,7 manat borcu yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi məbləğ 381,7 manat təşkil edir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin 2000 (iki min) manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etdi. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi 04.08.2021-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş, 06.08.2021-ci il tarixində məhkəmə Cavabdeh prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmiş və 26.08.2021-ci il tarixində həmin bildiriş ona təqdim edilmişdir. Lakin həmin tarixdən 10 (on) iş günü müddət keçməsinə baxmayaraq iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarında olan 20 iyul 2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 10.06.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 15 ay müddətində hər ay 45 manat ödəmək şərti ilə aldığı, alqı-satqı qiyməti 675 manat təşkil edən, İMEİ kodu **********63215 olan “Samsung Galaxy A30” markalı mobil telefona görə 381,7 manat ödəniş etmiş və 293,3 manat ödənilməmiş borcu qalmış, 23.02.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən 6 ay müddətində hər ay 63,4 manat ödəmək şərti ilə aldığı, alqı-satqı qiyməti 380,4 manat təşkil edən, “Gorenje MO” markalı mikrodalğalı sobaya görə 0 manat ödəniş etmiş və 380,4 manat ödənilməmiş borcu qalmış, 03.03.2020-ci il tarixli müqaviləyə əsasən isə 6 ay müddətində hər ay 35 manat ödəmək şərti ilə aldığı, alqı-satqı qiyməti 210 manat təşkil edən “Hoffmann” markalı şirəçəkən və «X1» markalı qulaqcığa görə 0 manat ödəniş etmiş və 210 manat ödənilməmiş borcu qalmışdır. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 10.06.2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kodu **********63215 olan “Samsung Galaxy A30” markalı mobil telefon almışdır. İş materiallarında olan 10.06.2019-cu il tarixli bildiriş və əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 10.06.2019-cu il tarixli müqavilədə nəzərdə tutulmuş İMEİ kodu **********63215 olan “Samsung Galaxy A30” markalı mobil telefonu tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarında olan 10.06.2019-cu il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 10.06.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 15 ay müddətində hər ay 45 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 23.02.2020-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən “Gorenje MO” markalı mikrodalğalı soba almışdır. İş materiallarında olan 23.02.2020-ci il tarixli bildiriş və əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 23.02.2020-ci il tarixli müqavilədə nəzərdə tutulmuş “Gorenje MO” markalı mikrodalğalı sobanı tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarında olan 23.02.2020-ci il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 23.02.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 6 ay müddətində hər ay 63,4 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 03.03.2020-ci il tarixli müqavilədən görünür ki, müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən “Hoffmann” markalı şirəçəkən və «X1» markalı qulaqcıq almışdır. İş materiallarında olan 03.03.2020-ci il tarixli bildiriş və əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 03.03.2020-ci il tarixli müqavilədə nəzərdə tutulmuş “Hoffmann” markalı şirəçəkən və «X1» markalı qulaqcığı tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarında olan 03.03.2020-ci il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 03.03.2020-ci il tarixli müqavilə üzrə 6 ay müddətində hər ay 35 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş "xxxx" MMC-nin 12.06.2021-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh 10.06.2019-cu il, 23.02.2020-ci il və 03.03.2020-ci il tarixlərdə bağlanmış müqavilələrə əsasən yaranmış borcun ödənilməsi tələb edilmiş, cavabdehə müqavilələrin şərtlərini pozması barədə xəbərdarlıq olunaraq qısa müddət ərzində müqavilələr üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsi tələb olunmuş, əks təqdirdə borcun məhkəmə qaydasında tələb ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarından müəyyən edilir ki, Cavabdeh 10.06.2019-cu il, 23.02.2020-ci il və 03.03.2020-ci il tarixli müqavilələr ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımi qaydada icra etməmiş, nəticədə iddiaçı qarşısında icra edilməmiş öhdəlikləri yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsində göstərilir ki, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsində göstərilir ki, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Heç bir sübutun məhkəmə üçün qabaqcadan müəyyən edilmiş qüvvəsi yoxdur. Həmin Məcəllənin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təstiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh 883,7 (səkkiz yüz səksən üç manat yetmiş qəpik) manat borc və ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu, cəmi 913,7 (doqquz yüz on üç manat yetmiş qəpik) manat məbləğində pul tutulub iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə keçirilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-in 284-1–284-6, 216-220-ci və 360-cı maddələrinin tələblərini rəhbər tutaraq, QƏT ETDİ: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 883,7 (səkkiz yüz səksən üç manat yetmiş qəpik) manat məbləğində borc və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu, cəmi 913,7 (doqquz yüz on üç manat yetmiş qəpik) manat məbləğində pul alınıb iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Aynur Behbudova