Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-8980/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-8980/2021 05.11.2021 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Hakim Qoşqarlı Rəşad Nizami oğlunun sədrliyi, Tərəflərin iştirakı olmadan, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı “pul tələbi” iddiasına dair mülki işə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin inzibati binasında baxaraq; MÜƏYYƏN E T D İ: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyəti Cəmiyyəti iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 05.05.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ Kodu **********63136 İphone 11 markalı telefon üçün 658 (altı yüz əlli səkkiz) manat 40 (qırx) qəpik ödənilməmiş hissə, 65 (altmış beş) manat 60 (altmış) qəpik cərimə pulu; 14.05.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ Kodu **********109855 Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün 240 (iki yüz qırx) manat 40 (qırx) qəpik ödənilməmiş hissə, 24 (iyirmi dörd) manat 60 (altmış) qəpik cərimə; 22.05.2020ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ Kodu **********09242 İphone 11 Pro Max markalı telefon üçün 2062 (iki min altmış iki) manat 80 (səksən) qəpik ödənilməmiş hissə, 206 (iki yüz altı) manat 20 (iyirmi) qəpik cərimə, 02.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən İMEİ Kodu **********85582 Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün 453 (dörd yüz əlli üç) manat 60 (altmış) qəpik ödənilməmiş hissə, 45 (qırx beş) manat 40 (qırx) qəpik cərimə pulu, ümumilikdə 3757 (üç min yeddi yüz əlli yeddi) manat borc, 57 (əlli yeddi) manat 57 (əlli yeddi) qəpik ödənilmiş dövlət rüsumu olmaqla Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, cavabdeh, "xxxx" MMC ilə 05.05.2020, 14.05.2020, 22.05.2020 və 02.06.2020-ci il tarixli müqavilələrinə əsasən, İMEİ Kodu **********63136 İphone 11, İMEİ Kodu **********109855 Samsung Galaxy A51, İMEİ Kodu **********85582 Samsung Galaxy A51, İMEİ Kodu **********09242 İphone 11 Pro Max markalı telefonlar almış və nəticədə 3757 (üç min yeddi yüz əlli yeddi) manat borc yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 05.05.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı satqı qiyməti 1946 (bir min doqquz yüz qırx altı) manat 80 (səksən) qəpik (2 ay x 658,4 manat + 630 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ Kodu **********63136 İphone 11 markalı telefon üçün ümumilikdə 724 (yeddi yüz iyirmi dörd) manat olmaqla, ondan 658 (altı yüz əlli səkkiz) manat 40 (qırx) qəpik ödənilməmiş hissə, 65 (altmış beş) mnat 60 9altmış) qəpikcərimə pulu, 14.05.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 710 (yeddi yüz on) manat 80 (səksən) qəpik (2 ay x 240.4 manat + 230 manat ilkin ödəniş) İMEİ Kodu **********109855 Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün 265 (iki yüz altmış beş) manat olmaqla ondan, 240 (iki yüz qırx) manat 40 (qırx) qəpik ödənilməmiş hissə, 24 (iyirmi dörd) manat 60 (altmış) qəpik cərimə pulu, 22.05.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 3048 (üç min qırx səkkiz) manat 80 (səksən) qəpik (2 ay x 1031.4 manat + 986 manat ilkin ödəniş) İMEİ Kodu **********09242 İphone 11 Pro Max markalı telefon üçün ümumilikdə, 2269 (iki min iki yüz altmış doqquz) manat olmaqla, ondan 2062 (iki min altmış iki) manat 80 (səksən) qəpik ödənilməmiş hissə, 206 (iki yüz altı) manat 20 (iyirmi) qəpik cərimə pulu və 02.06.2020-ci il tarixli müqaviləsinə əsasən, alqı-satqı qiyməti 669 (altı yüz altmış doqquz) manat 60 (altmış) qəpik (2 ay x 226,8 manat + 216 manat ilkin ödəniş) İMEİ Kodu **********85582 Samsung Galaxy A51 markalı telefon üçün ümumilikdə, 499 (dörd yüz doxsan doqquz) manat olmaqla, ondan 453 (dörd yüz əlli üç) manat 60 (altmış) qəpik ödənilməmiş hissə, 45 (qırx beş) manat 40 (qırx) qəpik cərimə miqdarında borc yaranmışdır. Cavabdehin cəmi ödədiyi 2960,8 manat təşkil edir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təstiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Barəsində sadələşdirilmiş qaydada kiçik iddia daxil olmuş Cavabdeh iddia tələbi barədə bildiriş göndərilmiş, ünvan düzgün olmadığına görə poçt müəssisəsi tərəfindən məhkəməyə geri qaytarılmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə işin materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin olunmalıdır. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 05.05.2020-ci il tarixdə 20259738 №li müqavilə bağlanmışdır. Müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən "xxxx" MMC özünə məxsus olan və fərdi əlamətləri bu Müqavilənin 2.1-ci əlavəsində göstərilən şərtlərlə verir. “Alıcı” isə əşyanı göstərilən şərtlərlə qəbul edir. Müqavilənin 4.3-cü bəndinə görə müqavilə imzalandığı andan mal müştərinin mülkiyyətinə keçənə qədər qüvvədədir. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 14.05.2020-ci il tarixdə 20279215 №li müqavilə bağlanmışdır. Müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən "xxxx" MMC özünə məxsus olan və fərdi əlamətləri bu Müqavilənin 2.1-ci əlavəsində göstərilən şərtlərlə verir. “Alıcı” isə əşyanı göstərilən şərtlərlə qəbul edir. Müqavilənin 4.3-cü bəndinə görə müqavilə imzalandığı andan mal müştərinin mülkiyyətinə keçənə qədər qüvvədədir. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 22.05.2020-ci il tarixdə 20296732 №li müqavilə bağlanmışdır. Müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən "xxxx" MMC özünə məxsus olan və fərdi əlamətləri bu Müqavilənin 2.1-ci əlavəsində göstərilən şərtlərlə verir. “Alıcı” isə əşyanı göstərilən şərtlərlə qəbul edir. Müqavilənin 4.3-cü bəndinə görə müqavilə imzalandığı andan mal müştərinin mülkiyyətinə keçənə qədər qüvvədədir. İş materiallarından görünür ki, "xxxx" MMC ilə Cavabdeh arasında 02.06.2020-ci il tarixdə 20326576 №li müqavilə bağlanmışdır. Müqavilənin 1.1-ci bəndinə əsasən "xxxx" MMC özünə məxsus olan və fərdi əlamətləri bu Müqavilənin 2.1-ci əlavəsində göstərilən şərtlərlə verir. “Alıcı” isə əşyanı göstərilən şərtlərlə qəbul edir. Müqavilənin 4.3-cü bəndinə görə müqavilə imzalandığı andan mal müştərinin mülkiyyətinə keçənə qədər qüvvədədir. İş materiallarında olan "xxxx" MMC tərəfindən verilmiş 11.09.2021-ci il tarixli “maliyyə və ödəniş cədvəli”ndən görünür ki, Cavabdeh 05.05.2020, 14.05.2020, 22.05.2020 və 02.06.2020ci tarixli müqavilələrə əsasən əsas ödənilməmiş məbləğ 3415,2 manat, cərimə üzrə 341,8 manat, ümumilikdə 3757 manat cəmiyyətə olan borcu var. İş materiallarında olan Azərbaycan Respublikası DİN-in BPQMİ-nin MAPS şöbəsinin 30.08.2021-ci il tarixli arayışından görünür ki, Cavabdeh Sumqayıt şəhəri, Nizami küçəsi, 19C, məhəllə 6-da qeydiyyatdadır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirilməlidir. Həmin Məcəllənin 600.4-cü maddəsinə əsasən əşyanı təhvil almış alıcı onu alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə satıcı verilmiş əşyanın ödənilməsini və ya ödənilməmiş malın qaytarılmasını tələb edə bilər. Həmin Məcəllənin 600.5-ci maddəsinə əsasən alıcı verilmiş əşyanı müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə ödəmək vəzifəsini icra etmədikdə və bu Məcəllədə və ya alqı-satqı müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmadıqda gecikdirilmiş məbləğdən malın müqaviləyə görə ödənilməli olduğu gündən ödənildiyi günədək bu məcəllənin 449-cu maddəsinə uyğun faizlər ödənilməlidir. Müqavilədə alıcının satıcı tərəfindən əşyanın verildiyi gündən başlayaraq əşyanın qiymətinə uyğun məbləğdən faizlər ödəmək vəzifəsi nəzərdə tutula bilər. Həmin Məcəllənin 385-ci maddəsinə müvafiq olaraq, öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkətləri etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. İş materiallarından müəyyən edilir ki, tərəflər arasında qanunvericilklə nəzərdə tutulmuş qaydada nisyə-alqı satqı müqaviləsi bağlanılmış, iddiaçı müqavilə üzrə öhdəliklərini tam yerinə yetirsə də, cavabdeh müqavilənin şərtlərinə əməl etməmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. Tənasüb müəyyənləşdirilərkən kreditorun həm əmlak mənafeləri, həm də bütün əsaslı mənafeləri nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə keçirilməlidir. Beləliklə, məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, sübutlara məcmu halda, tam, hərtərəfli və obyektiv hüquqi qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi qismən təmin edilməli, Cavabdeh 3415 (üç min dörd yüz on beş) manat 20 (iyirmi) qəpik məbləğində ödənilməmiş əsas, 35 (otuz beş) manat cərimə məbləğində borcun və 57 (əlli yeddi) manat 57 (əlli yeddi) qəpik dövlət rüsumunun alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5-284-6 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT E T D İ: İddia qismən təmin edilsin. Cavabdeh 3415 (üç min dörd yüz on beş) manat 20 (iyirmi) qəpik məbləğində ödənilməmiş əsas, 35 (otuz beş) manat cərimə məbləğində borcun və 57 (əlli yeddi) manat 57 (əlli yeddi) qəpik dövlət rüsumunun alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən, bir ay müddətinə Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: Rəşad Qoşqarlı