Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(060)-9177/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Sumqayıt şəhəri İş № 2(060)-9177/2021 06.12.2021 SUMQAYIT ŞƏHƏR MƏHKƏMƏSİ Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin hakimi Aynur Mirzalı qızı Behbudova, İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair iddia ərizəsi üzrə mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə müəyyən e t d i: İddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti Cavabdeh qarşı pul tələbi barədə kiçik iddialara dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, 23.05.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə İMEİ Kodu **********7565 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon üçün 225 manat, 22.05.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə İMEİ Kodu **********51157 olan Xiaomi Mi A2, Power Bank Mİ üçün 60 manat, ümumilikdə 285 manat ödənilməmiş hissə və 30 manat dövlət rüsumu məbləğində pulun Cavabdeh alınaraq "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 23.05.2019-cu il və 22.05.2019-cu il tarixli müqavilələrə əsasən İMEİ kodu **********7565 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefon və İMEİ Kodu **********51157 olan Xiaomi Mi A2, Power Bank Mİ üçün 285 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh müqavilənin şərtlərini pozmuş və nəticədə 23.05.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 685 manat, İMEİ kodu **********7565 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefona görə 225 manat, 22.05.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən alqı-satqı qiyməti 724 manat, İMEİ Kodu **********51157 olan Xiaomi Mi A2, Power Bank Mİ üçün 60 manat borcu yaranmışdır. Cavabdeh 23.05.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ kodu **********7565 olan Samsung Galaxy A50 markalı telefonu 08.11.2019cu il tarixində imtina etdikdən sonra məhsul 380, 22.05.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən İMEİ Kodu **********51157 olan Xiaomi Mi A2 markalı telefonu 23.05.2019-cu il tarixində imtina etdikdən sonra məhsul 660 manat qiymətləndirilib borcundan silinərək geri qaytarılmışdır. Cavabdehin 23.05.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə cəmi ödədiyi məbləğ 80 manat, məhsul qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiyməti 380 manat, 22.05.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə isə cəmi ödədiyi məbləğ 4 manat, məhsulun qaytarıldıqdan sonra qoyulan qiyməti 660 manat təşkil edir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin beş min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etdi. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi 22.10.2021-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və həmin tarixdə məhkəmə Cavabdeh prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. Lakin həmin tarixdən 10 (on) iş günü müddət keçməsinə baxmayaraq iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri məhkəməyə göndərməmişdir. Məhkəmə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmu halda qiymət verərək hesab edir ki, iddia təmin edilməlidir. İş materiallarında olan 09 oktyabr 2021-ci il tarixli maliyyə və ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 23.05.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 1 manat ilkin ödəniş edərək qalan məbləği 9 ay müddətində hər ay 76 manat ödəmək şərti ilə aldığı, alqı-satqı qiyməti 685 manat olan İMEİ kodu **********7565, Samsung Galaxy A50 markalı telefona görə 460 manat ödəniş etmiş, 225 manat borcu qalmış, 22.05.2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən 4 manat ilkin ödəniş edərək qalan məbləği 12 ay müddətində hər ay 60 manat ödəmək şərti ilə aldığı alqı-satqı qiyməti 724 manat olan İMEİ Kodu **********51157 olan Xiaomi Mi A2, Power Bank Mİ üçün 664 manat məbləğində ödəniş etmiş, 60 manat borcu qalmış, ümumilikdə 1124 manat ödəniş etmiş və 285 manat ödənilməmiş borcu qalmışdır. İş materiallarında olan Cavabdeh ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 23.05.2019cu il tarixli müqavilədən görünür ki, müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ kodu **********7565, Samsung Galaxy A50 markalı telefon almışdır. İş materiallarında olan 23.05.2019-cu il tarixli bildiriş-əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 23.05.2019-cu il tarixli müqavilədə nəzərdə tutulmuş İMEİ kodu **********7565, Samsung Galaxy A50 markalı telefonu tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarında olan 23.05.2019-cu il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 23.05.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 1 manat ilkin ödəniş edərək qalan məbləği 09 ay müddətində hər ay 76 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarında olan X1 ilə "xxxx" MMC arasında bağlanmış 22.05.2019-cu il tarixli müqavilədən görünür ki, müqaviləyə əsasən Cavabdeh "xxxx" MMC-dən İMEİ Kodu **********51157 olan Xiaomi Mi A2, Power Bank Mİ almışdır. İş materiallarında olan 22.05.2019-cu il tarixli bildiriş-əşyaların təhvil-təslim aktından görünür ki, Cavabdeh "xxxx" MMC-dən 22.05.2019-cu il tarixli müqavilədə nəzərdə tutulmuş İMEİ Kodu **********51157 olan Xiaomi Mi A2, Power Bank Mİ-ni tam qüsursuz halda təhvil almışdır. İş materiallarında olan 09.10.2021-ci il tarixli ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh 22.05.2019-cu il tarixli müqavilə üzrə 4 manat ilkin ödəniş edərək qalan məbləği 12 ay müddətində hər ay 60 manat ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İş materiallarına əlavə edilmiş 08.11.2019-cu il tarixli xəbərdarlıq məktubunun surətindən görünür ki, iddiaçı "xxxx" MMC tərəfindən Cavabdeh 23.05.2019-cu il və 22.05.2019-cu il tarixlərdə bağlanmış müqavilələrə əsasən yaranmış borcun ödənilməsi tələb edilmiş, cavabdehə müqavilə şərtlərini pozması barədə xəbərdarlıq olunaraq qısa müddət ərzində müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsi tələb olunmuş, əks təqdirdə borcun məhkəmə qaydasında tələb ediləcəyi barədə xəbərdarlıq edilmişdir. İş materiallarından müəyyən edilir ki, Cavabdeh 23.05.2019-cu il tarixli və 22.05.2019-cu il tarixli müqavilələr ilə üzərinə götürdüyü öhdəlikləri lazımi qaydada icra etməmiş, nəticədə iddiaçı qarşısında icra edilməmiş öhdəlikləri yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsində göstərilir ki, öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə görə, öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsində göstərilir ki, öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 445.2.1-ci maddəsinə görə öhdəliyin onun icrası üçün müəyyənləşdirilmiş müddətdə icra edilməməsi borclunun icranı gecikdirməsi sayılır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Borclu öz öhdəliklərinin hər bir təqsirli pozuntusu (hərəkət və ya hərəkətsizlik) üçün məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinə əsasən, hər bir tərəf öz tələb və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti beş min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə bu fəslə uyğun olaraq sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə əsasən cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təstiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında”Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Həmin Məcəllənin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq məhkəmə hesab edir ki, Cavabdeh 285 manat borc və ödənilmiş 30 manat dövlət rüsumu məbləğində pul tutulub iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119-cu maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə mütənasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Ona görə də iş üzrə ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçının xeyrinə keçirilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-1-284-6, 216-220-ci və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət e t d i: İddia tələbi təmin edilsin. Cavabdeh 285 (iki yüz səksən beş) manat məbləğində borc və 30 (otuz) manat dövlət rüsumu məbləğində pul alınıb iddiaçı "xxxx" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinə ödənilsin. Qətnamədən, qətnamə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Sumqayıt Şəhər Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Hakim Aynur Behbudova