Xaçmaz Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(067)-633/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Xaçmaz şəhəri İş № 2(067)-633/2021 09.03.2021 XAÇMAZ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Xəlilov İlkin Ələkbər oğlunun sədrliyi ilə, məhkəmə iclas katibi X2 iştirakı ilə, İddiaçı və Cavabdeh iştirakları ilə, İddiaçı Cavabdeh qarşı alimentin miqdarının artırılması tələbinə dair mülki işə Xaçmaz şəhərində məhkəmənin binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, MÜƏYYƏN ETDİ : İddiaçı məhkəməyə iddia ərizəsilə müraciət edərək, cavabdehdən himayəsində olan yetkinlik yaşına çatmayan uşağı xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun saxlanması üçün tutulan alimentin miqdarının artırılıb hər ay sabit pul şəklində tutulmaqla 300 manat məbləğində müəyyən olması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddiaçı iddiasını onunla əsaslandırmışdır ki, cavabdehlə xx.xx.2018-ci il tarixdə rəsmi nikah münasibətlərinə daxil olaraq ailə həyatı qurmuşlar. Münasibətləri pozulduğundan məhkəmə qərarına əsasən rəsmi nikahları ləğv edilmişdir. Məhkəmənin xx.xx.2019-cu il tarixli, 2(067)-1463/2019 saylı qətnaməsinə əsasən xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət oğlunun yetkinlik yaşına çatanadək saxlanması üçün hər ay 100 manat sabit pul məbləğində alimentin və uşağın 3 yaşı tamam olanadək, 30 manat məbləğində alimentin alınaraq Hümbətova (Mirzəyeva) Nərmin Hümbət qızına ödənilməsi qət edilmişdir. Hazırda heç yerdə işləmir, evdar qadındır, uşaq onun himayəsindədir, kommunal xərclər qalxmışdır, ona görə də uşağa zəruri əşyalar və pal-paltar ala bilmir, cavabdeh isə kənd təsərrüfatı ilə məşğuldur, onun fındıq bağları, mal-qarası var. Məhkəmə iclasında İddiaçı iddia ərizəsində göstərilənlərə uyğun izahat vermiş və əlavə olaraq bildirmişdir ki, o, heç yerdə işləmir. Onun cavabdehin gəlirləri barədə sübutu yoxdur, amma hesab edir ki, cavabdeh gedib işləyib uşağını saxlamalıdır. Qeyd olunanlarla əlaqədar iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında dindirilən Cavabdeh izahat verərək göstərmişdir ki, cavabdehin izahatında qeyd etdikləri yalandır. O, heç yerdə işləmir, bağı, mal-qarası da yoxdur, fəhləlik edib pul qazanır. Anası xəstədir, üç qardaş bir evdə yaşayırlar, o, evlənə də bilmir. İddiaçı o, kasıb olduğuna görə özü evdən çıxıb gedib. Hazırda ödədiyi 100 manat alimentdən artıq pul ödəməyə imkanı yoxdur. Ona görə də alimentin miqdarının artırılmasına razı deyil. Qeyd olunanlarla əlaqədar cavabdeh iddianın rədd olunmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iş materiallarını araşdırıb, tərəflərin izahatını dinləyərək, bu nəticəyə gəlir ki, iddia tələbi qismən əsaslı olduğundan qismən təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan AZ-İV seriyalı 207581 saylı doğum haqqında şəhadətnamədən müəyyən olunur ki, tərəflərin birgə nikahlarından xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlu anadan olmuşdur. İş materiallarında olan xx.xx.2021-ci il tarixli arayışdan müəyyən olunur ki, İddiaçı himayəsində xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlu vardır. İş materiallarında olan Xaçmaz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2019-ci il tarixli 2(067)- 1463/2019 saylı qətnaməsindən müəyyən olunur ki, xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün xx xxxxx 2019-cu ildən başlayaraq Cavabdeh hər ay 100 manat sabit pul məbləğində aliment və Hümmət Mirzəyevin 3 yaşına çatanadək 30 manat məbləğində alimentin alınaraq Hümbətova (Mirzəyeva) Nərmin Hümbət qızına verilməsi qət edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 17-ci maddəsinin İİ hissəsinə əsasən uşaqların qayğısına qalmaq və onları tərbiyə etmək valideynlərin borcudur. Bu borcun yerinə yetirilməsinə dövlət nəzarət edir. Ailə Məcəlləsinin 78.1-ci maddəsinə əsasən, valideynlər arasında yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlara aliment ödənilməsi barədə saziş yoxdursa, eləcə də aliment verməyə borclu olan valideynin qazancı (gəliri) qeyri müntəzəm, dəyişən olarsa ya da qazancın (gəlirin) hamısını və ya bir hissəsini həmin valideyn natura və ya xarici valyuta ilə alırsa, yaxud onun qazancı və ya sair gəliri yoxdursa, habelə alimentin valideynin (gəlirindən) müəyyən hissə kimi tutulması mümkün olmadığı, çətinlik törətdiyi və ya tərəflərdən birinin marağının əhəmiyyətli dərəcədə pozulduğu başqa hallarda, uşaqların saxlanması üçün vəsait tutulmasını tələb edən şəxsin xahişi ilə alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən hər ay ödənilməli olan sabit pul məbləğində və ya eyni zamanda həm də sabit pul məbləğində müəyyən edilə bilər. Ailə Məcəlləsinin 78.2-ci maddəsinə əsasən sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir. Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsinə əsasən alimentin ödənilməsi barədə saziş olmadıqda məhkəmə tərəflərdən alimentin miqdarı müəyyən olunduqdan sonra tərəflərdən birinin ailə və ya maddi vəziyyətində dəyişiklik olmuşsa, məhkəmə tərəflərdən istənilən birinin tələbi ilə alimentin müəyyən olunmuş miqdarını dəyişə bilər. «Uşaq hüquqları haqqında» Azərbaycan Respublikasının xx xxx 1998-ci il tarixli Qanununun 19-cu maddəsinə görə uşağın qabiliyyətinin inkişaf etdirilməsi, onun maddi və mənəvi tələbatlarının təmin edilməsi, hüquq və mənafelərinin mühafizəsi valideynlərin əsas vəzifəsidir. Məhkəmə belə hesab edir ki, qanunun mənasına görə heç bir yerdə işləməmək, az gəlir etmək, yaxud, digər əsaslar valideynləri öz uşaqlarını saxlamaq vəzifəsindən azad etmir. Göstərilən hallar ancaq alimentin miqdarının müəyyən edilməsində nəzərə alına bilər. Alimentin ödənilməsi valideynlərə öz şəxsi istehlak tələbatlarının, ehtiyaclarının ödənilməsinə mane olsa belə, valideynlər mənbəyindən asılı olmayaraq öz qazanclarını uşaqları ilə bölüşdürməyə borcludurlar. Uşaqların saxlanılması valideynlərin mənəvi borcu olmaqla yanaşı həm də vacib hüquqi vəzifələridir. Məhkəmə belə hesab etmişdir ki, qanuni qüvvəyə minmiş qətnaməyə əsasən Xaçmaz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2019-ci il tarixli 2(067)-1463/2019 saylı qətnaməsindən müəyyən olunur ki, xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanması üçün xx xxxxx 2019-cu ildən başlayaraq Cavabdeh hər ay 100 manat sabit pul məbləğində aliment və Hümmət Mirzəyevin 3 yaşına çatanadək 30 manat məbləğində alimentin alınaraq Hümbətova (Mirzəyeva) Nərmin Hümbət qızına verilməsi qət edilmişdir. İstehlak qiymətlərinə əsaslanan bu qiymətləndirmə isə İddiaçı maddi vəziyyətində dəyişikliyin baş verməsinə, şübhəsiz ki, səbəb olmuşdur. Göstərilən hallar isə məhkəmə tərəfindən nəzərə alınmaya bilməz. Eyni zamanda alimentin miqdarı müəyyən edilərkən, alimenti ödəməyə borclu olan Cavabdeh maddi vəziyyəti məhkəmə tərəfindən nəzərə alınmalıdır. Məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinin 112.1-ci maddəsini rəhbər tutaraq belə hesab edir ki, Xaçmaz rayon məhkəməsinin qətnaməsinə əsasən xx.xx.2018ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun saxlanılması üçün Hümbətova (Mirzəyeva) Nərmin Hümbət qızının xeyrinə müəyyən edilmiş aliment məbləğinin miqdarı artırılmalı, valideynlərin ailə və maddi vəziyyəti, uşağın mənafeyi, eləcə də tərəflərin diqqətəlayiq olan digər maraqları nəzərə alınaraq, xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun yetkinlik yaşına çatanadək saxlanılması üçün Cavabdeh Hümbətova (Mirzəyeva) Nərmin Hümbət qızının xeyrinə hər ay 120 manat sabit pul məbləğində aliment tutulmalıdır. Məhkəmə bu məbləğdən aşağı miqdarda alimentin tutulmasının xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun mənafeyinə zidd olacağı və uşaqlarının hüquqlarını pozacağı qənaətindədir. ”Nikahın pozulması, boşanmadan sonra yetkinlik yaşına çatmayan uşaqların valideynlərdən hansının yanında qalması və uşaqlar üçün valideynlərdən aliment tutulması tələbinə dair işlərə baxılarkən qanunvericiliyin məhkəmələr tərəfindən tətbiqi təcrübəsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxx 2016cı il tarixli, 8-2/2016 saylı Qərarında məhkəmələrə tövsiyə edilmişdir ki, məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentin miqdarı dəyişdirilərkən (artırılarkən və ya azaldılarkən) və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilərkən bu barədə məhkəmə qətnaməsinin qanuni qüvvəyə mindiyi gündən miqdarı dəyişdirilmiş alimentin tutulması hesablanır və ya şəxs aliment ödəməkdən azad edilir. Qeyd edilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki, alimentin artırılmış məbləği qətnamə qanuni qüvvəyə mindiyi gündən tutulmalıdır. Məhkəmə nəzərə almışdır ki, MPM-nin 218.3-cü maddəsinə müvafiq olaraq o, iddia tələblərinin hədlərindən kənara çıxmadan, işdə iştirak edən şəxslərin verdiyi tələblər üzrə qətnamə çıxarmalıdır. Məhkəmə iş üzrə sübutlara Mülki Prosessual Məcəllənin 88-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra, həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət vermiş, iddia ərizəsində qoyulmuş tələb üzrə nəticəyə gələrkən isə Mülki Prosessual Məcəllənin 217.4-cü maddəsində təsbit edilmiş bilavasitəlilik prinsipinə uyğun olaraq yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlara əsaslanmışdır. Şərh olunanlara əsasən və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 119.1, 216-220, 227, 233, 235.1.1, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ : İddia qismən təmin edilsin. Xaçmaz Rayon Məhkəməsinin xx.xx.2019-ci il tarixli 2(067)-1463/2019 saylı qətnaməsinə əsasən xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün müəyyən olunmuş alimentin məbləği dəyişdirilsin. xx.xx.2018-ci il təvəllüdlü Mirzəyev Hümmət Röyal oğlunun yetkinlik yaşına çatana kimi saxlanılması üçün qətnamə qanuni qüvvəyə mindiyi gündən başlayaraq, Cavabdeh hər ay 120 (yüz iyirmi) manat sabit pul məbləğində aliment tutularaq Hümbətova (Mirzəyeva) Nərmin Hümbət qızına ödənilsin. İddianın qalan hissəsi təmin edilməsin. X1 30 (otuz) manat dövlət rüsumu tutularaq Azərbaycan Respublikasının dövlət büdcəsinə ödənilsin. Qətnamədən bir ay müddətində Xaçmaz Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Azərbaycan Respublikası Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apelyasiya şikayəti verilə bilər. Sədrlik edən: İlkin Xəlilov..