Cəlilabad Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(073)-1294/2023

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Cəlilabad rayonu İş № 2(073)-1294/2023 20.07.2023 CƏLİLABAD RAYON MƏHKƏMƏSİ Cəbrayılov Vüsal Adil oğlunun sədrliyi, Əkbərov Ramil Xudaşükür oğlunun katibliyi, İddiaçı Əlizadə oğlunun iştirakı ilə İddiaçı Əlizadə oğlunun Cavabdeh qarşı pul tələbinə dair mülki işə Cəlilabad şəhərində, 20 iyul 2023-cü il tarixdə açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə müəyyən etdi: İddiaçı Əlizadə oğlu Cavabdeh qarşı məhkəmədə iddia qaldıraraq, cavabdehdən 1847 (bir min səkkiz yüz qırx yeddi) manat məbləğində pulun və ödənilmiş 39 (otuz doqquz) manat dövlət rüsumunun alınıb ona verilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasında İddiaçı Əlizadə oğlu iddianı müdafiə edərək bildirdi ki, o, fiziki şəxs kimi mebel satışı ilə məşğuldur. Cəlilabad şəhər sakini Cavabdeh 26 noyabr 2019-cu il tarixdə ondan pulunu hissə-hissə ödəmək şərti ilə ev əşyaları istəmişdir. O, da razılaşmış və ona həmin tarixdə 670 manat dəyərində 1 ədəd vestel markalı 7 kq paltaryuyan, 780 manat dəyərində əfsanə mətbəx dəsti və 110 manat dəyərində 1 ədəd asp ledy olmaqla cəmi 1560 manat dəyərində əşyaları nisyə olaraq, yəni 12 ay müddətinə hər ay 113.33 manat ödəməklə satmışdır. Cavabdeh ondan aldığı əşyaların pulundan hissə-hissə ödəniş etmiş 97 manat borcu qalmışdır. Bundan əlavə cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixdə yenidən ondan pulunu hissə-hissə ödəmək şərtilə mebel dəsti istəmişdir. Aralarında razılaşaraq ona xx.xx.2020-ci il tarixdə 70 manat dəyərində 1 ədəd lüstur, 400 manat dəyərində 1 ədəd günəş markalı çarpayı, 610 manat dəyərində 1 ədəd günəş markalı dolab kupe, 250 manat dəyərində 1 ədəd günəş markalı termo, hər biri 45 manat dəyərində olan 2 ədəd günəş markalı tumba, 840 manat dəyərində 1 ədəd 3 metrlik mətbəx əfsanə, 120 manat dəyərində 1 ədəd 160x200 sadə döşək olmaqla, cəmi 2380 manat dəyərində əşyaları nisyə olaraq, yəni 12 müddətinə hər ay 194,17 manat ödəməklə satmışdır. Cavabdeh ondan aldığı əşyaların pulundan hissə-hissə müəyyən qədər ödəniş etmiş 1750 manat, ümumilikdə isə 1847 manat borcu qalmışdır. Həmin müddətdən bəri cavabdeh heç bir ödəniş etməyib. O, dəfələrlə telefonla əlaqə saxlayıb pulunu tələb etsə də, cavabdeh ona olan borcunu ödəməmişdir. Sonda məcbur qalıb məhkəməyə müraciət etmişdir. Odur ki, göstərdiklərinin nəzərə alınıb iddianın təmin olunması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş edir. Cavabdeh məhkəmə baxışı iclasının vaxtı və yeri barədə məlumat verilməsinə baxmayaraq o, məhkəmə iclasına gəlməmiş, lakin məhkəməyə ərizə göndərərək, İddiaçı Əlizadə oğlunun məhkəmədə ona qarşı pul tələbi ilə bağlı iddia qaldırdığını, iddia ilə tanış olduğunu, xəstəliyi və maddi imkanı ilə bağlı borcunu ödəyə bilmədiyini, imkanı olanda iddiaçıya olan borcunu hissə-hissə ödəyəcəyinə söz verdiyini və iddianın təmin olunmasına etirazının olmadığını bildirdi. Azərbaycan Respulikası MPM-nin 185.5-ci maddəsinə əsasən məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilmiş cavabdehin gəlməməsi səbəbləri haqqında məlumat olmadıqda məhkəmə işə baxmağa haqlıdır və bu halda qətnamə çəkişmə şəraitində qəbul edilmiş kimi qiymətləndirilir. Cavabdeh məhkəməyə gəlmədiyindən və gəlməməsinin səbəbi barədə məlumat vermədiyindən məhkəmə Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 185.5-ci maddəsinə əsaslanaraq işə cavabdehin iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 4.1-ci maddəsinə əsasən bütün fiziki və hüquqi şəxslər özlərinin qanunla qorunan hüquq və azadlıqlarını, eləcə də maraqlarını qorumaq və təmin etmək məqsədi ilə qanunla müəyyən edilmiş qaydada məhkəmə müdafiəsindən istifadə etmək hüququna malikdirlər. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 9.1-ci maddəsinə əsasən ədalət mühakiməsi çəkişmə, tərəflərin bərabərliyi və faktlar əsasında həyata keçirilir. Məhkəmə iddiaçını dinləyərək, işdə olan sənədləri hərtərəfli araşdıraraq və sübutlara obyektiv qiymət verərək hesab edir ki, iddia əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. Belə ki, iş materiallarında olan xx.xx.2019-cu il tarixli malların satışı üzrə ödəniş cədvəlindən görünür ki, alıcı-Cavabdeh satıcı-İddiaçı ilkin dəyəri 1560 manat olan ev əşyalarını (1 ədəd PY VESTEL 7104 7 kq metal, 1 ədəd mətbəx əfsanə 3 metr, 1 ədəd asp lady metal) ilkin dəyərinin (1560 manatın) 12,82 faizini (200 manatını) ödədikdən sonra qalan 1360 manatı 12 ay müddətinə hər ay 113,33 (bir yüz on üç manat otuz üç qəpik) manat ödəmək şərti ilə almışdır. İş materiallarında olan xx.xx.2020-ci il tarixli malların satışı üzrə ödəniş cədvəlindən görünür ki, alıcı-Cavabdeh satıcı-İddiaçı ilkin dəyəri 2380 manat olan əşyaları (1 ədəd lüstur 6561-5-2, 1 ədəd çarpayı günəş, 1 ədəd dolab günəş kupe, 1ədəd termo günəş, 2 ədəd tumba günəş, 1 ədəd mətbəx əfsanə 3 metr, 1 ədəd döşək 160x200 sadə) ilkin dəyərinin (2380 manatın) 2,10 faizini (50 manatını) ödədikdən sonra qalan 2330 manatı 12 ay müddətinə hər ay 194,17 (bir yüz doxsan dörd manat on yeddi qəpik) manat ödəmək şərti ilə almışdır. İş materiallarında olan mədaxil qəbzindən görünür ki, İddiaçı Əlizadə oğlu məhkəməyə müraciət edərkən 39 (otuz doqquz) manat dövlət rüsumu ödəmişdir. Beləliklə, məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edilmişdir ki, İddiaçı Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixdə 670 manat dəyərində 1 ədəd vestel markalı 7 kq paltaryuyan, 780 manat dəyərində əfsanə mətbəx dəsti və 110 manat dəyərində 1 ədəd asp ledy metal olmaqla cəmi 1560 manat dəyərində əşyaları nisyə olaraq, yəni 12 ay müddətinə hər ay 113.33 manat ödəmək şərti ilə satmışdır. Cavabdeh ondan aldığı əşyaların pulundan hissə-hissə ödəniş etmiş 97 manat borcu qalmışdır. Bundan əlavə cavabdeh xx.xx.2020-ci il tarixdə yenidən İddiaçı ilə aralarında razılaşaraq ümumi dəyəri 2380 manat olan əşyaları (70 manat dəyərində 1 ədəd lüstur, 400 manat dəyərində 1 ədəd günəş markalı çarpayı, 610 manat dəyərində 1 ədəd günəş markalı dolab kupe, 250 manat dəyərində 1 ədəd günəş markalı termo, hər biri 45 manat dəyərində 2 ədəd günəş markalı tumba, 840 manat dəyərində 1 ədəd 3 metrlik mətbəx əfsanə, 120 manat dəyərində 1 ədəd 160x200 sadə döşək) nisyə olaraq, yəni 12 müddətinə hər ay 194,17 manat ödəmək şərti ilə almışdır. Cavabdeh ondan aldığı əşyaların pulundan hissə-hissə müəyyən qədər ödəniş etmiş, iddiaçıya 1750 manat, ümumilikdə isə 1847 manat borcu qalmışdır. Həmin müddətdən bəri cavabdeh heç bir ödəniş etməyib. Beləliklə, Cavabdeh İddiaçı Əlizadə oğluna 1847 (bir min səkkiz yüz qırx yeddi) manat məbləğində borclu olması iddiaçının ifadəsi və cavabdehin ərizəsi ilə də təsdiq olunur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdiyi sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 77.1-ci maddəsinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə uyğun olaraq öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 567-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsinə görə satıcı əşyanı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcı isə əşyanı qəbul edib əvəzində müəyyənləşdirilmiş pul məbləğini (qiyməti) ödəməyi öhdəsinə götürür. Həmin Məcəllənin 568.1-ci maddəsinə əsasən satıcı alqı-satqı müqaviləsində nəzərdə tutulan əşyanı alıcıya verməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 600.1-ci maddəsinə əsasən alqı-satqı müqaviləsində əşyanın alıcıya verildikdən müəyyən müddət sonra ödənilməsinin (əşyaların nisyə satışının) nəzərdə tutulduğu halda alıcı ödənişi müqavilədə nəzərdə tutulan müddətdə, müqavilədə belə müddət nəzərdə tutulmadıqda isə bu Məcəllənin 427-ci maddəsinə uyğun müəyyənləşdirilmiş müddətdə həyata keçirməlidir. Beləliklə, məhkəmə hesab edir ki, iddia təmin edilərək, Cavabdeh 1847 (bir min səkkiz yüz qırx yeddi) manat məbləğində pul alınıb İddiaçı Əlizadə oğluna verilməlidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə görə məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Odur ki, iddiaçı tərəfindən məhkəməyə müraciət edilərkən ödənilmiş 39 (otuz doqquz) manat dövlət rüsumu da Cavabdeh alınıb İddiaçı Əlizadə oğluna verilməlidir . Göstərilənlərə əsaslanaraq və Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsinin 213, 216-220 və 233, 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 1847 (bir min səkkiz yüz qırx yeddi) manat məbləğində pul və iddiaçı tərəfindən məhkəməyə müraciət edilərkən ödənilmiş 39 (otuz doqquz) manat dövlət rüsumu alınıb, İddiaçı Əlizadə oğluna verilsin. Qətnamədən rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay müddətində Cəlilabad Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şirvan Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti vermək olar. Məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən:Vüsal Cəbrayılov