Şəki Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(075)-1150/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şəki şəhəri İş № 2(075)-1150/2021 23.06.2021 ŞƏKİ RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Hacıyev Pərviz Vaqif oğlunun sədrliyi, məsləhətçi (iclas katibi) Nuriyev Rahib Pənah oğlunun katibliyi ilə İddiaçı QSC-nin Cavabdeh qarşı kredit borcunun tutulmasına dair iddiası üzrə mülki işə Şəki Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək, Cavabdeh ilə İddiaçı QSC arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı və 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqavilələrinin ləğv edilməsi, Cavabdeh İddiaçı QSC-nin xeyrinə 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 1045.99 manat əsas, 8.1 manat faiz və 259.42 manat cərimə, 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 478.1 manat əsas, 3.67 manat faiz və 129.08 manat cərimə borcu, həmçinin dövlət rüsumu olaraq ödənilmiş 30 manat məbləğində vəsaitin tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barəsində lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq İddiaçı QSC nümayəndəsinin məhkəmə iclasında iştirakını təmin etməmişdir. Lakin İddiaçı QSC məhkəməyə 21 iyun 2021-ci il tarixdə teleqram göndərərək, məhkəmə iclasının iştirakları olmadan keçirilərək iddianın təmin edilməsi barədə qətnamə çıxarılması xahiş etmişdir. Məhkəmə İddiaçı QSC-nin nümayəndəsinin iştirakı olmadan işə baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İddiaçı QSC iddia ərizəsində iddia tələbini onunla əsaslandırmışdır ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik faiz dərəcəsi 1% olmaqla 60 ay müddətinə, kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi olan 1 saylı əlavədə müəyyən olunmuş ödəniş planı üzrə hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 1045.99 manat məbləğində kredit götürmüşdür. O, kredit müqaviləsinin 1.2-ci bəndinin tələbini pozaraq dəfələrlə ödənişləri yubatmış, kredit müqaviləsi üzrə 12 avqust 2020-ci il tarixdən ödənilməsi planlaşdırılmış aylıq üçün kredit borcu və faiz borcundan ibarət vəsaiti qaytarmamışdır. O, götürdüyü kredit borcundan 0 manat ödəniş etmiş və onun iddiaçıya 1045.99 manat məbləğində kredit borcu qalmışdır. Kredit müqaviləsinin 2.4-cü maddəsinə əsasən faiz qaytarılmalı kredit məbləği üzrə hər gün üçün bank tərəfindən onun tam qaytarılmasınadək hesablanır. Bir gün üçün faiz həmin kredit müqaviləsinin 1.1-ci bəndi ilə müəyyən edilmiş aylıq faizin 1/30 hissəsi kimi hesablanır. Cavabdeh kredit borcunu və faiz borcunu Kreditora qaytarmadığı üçün 12 aprel 2021-ci il tarixə 241 gün üçün hesablanmış faiz borcu 7.79 manat təşkil edir. Kredit müqaviləsinin 4.2.3-cü bəndinə uyğun olaraq borclu ödəniş planı üzrə krediti və ona hesablanmış faizi vaxtında qaytarmadıqda hər gecikdirilən gün üçün kredit qalığının 0.1 % məbləğində cərimə ödəməlidir. 12 aprel 2021-ci il tarixə 241 gün üçün kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış cərimə 259.42 manat təşkil edir. Həmçinin, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsinə əsasən illik faiz dərəcəsi 1% olmaqla 60 ay müddətinə, kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi olan 1 saylı əlavədə müəyyən olunmuş ödəniş planı üzrə hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 478.10 manat məbləğində kredit götürmüşdür. O, kredit müqaviləsinin 1.2-ci bəndinin tələbini pozaraq dəfələrlə ödənişləri yubatmış, kredit müqaviləsi üzrə 12 avqust 2020-ci il tarixdən ödənilməsi planlaşdırılmış aylıq üçün kredit borcu və faiz borcundan ibarət vəsaiti qaytarmamışdır. O, götürdüyü kredit borcundan 0 manat ödəniş etmiş və onun iddiaçıya 478.10 manat məbləğində kredit borcu qalmışdır. Kredit müqaviləsinin 2.4cü maddəsinə əsasən faiz qaytarılmalı kredit məbləği üzrə hər gün üçün bank tərəfindən onun tam qaytarılmasınadək hesablanır. Bir gün üçün faiz həmin kredit müqaviləsinin 1.1ci bəndi ilə müəyyən edilmiş aylıq faizin 1/30 hissəsi kimi hesablanır. Cavabdeh kredit borcunu və faiz borcunu Kreditora qaytarmadığı üçün 12 aprel 2021-ci il tarixə 270 gün üçün hesablanmış faiz borcu 3.67 manat təşkil edir. Kredit müqaviləsinin 4.2.3-cü bəndinə uyğun olaraq borclu ödəniş planı üzrə krediti və ona hesablanmış faizi vaxtında qaytarmadıqda hər gecikdirilən gün üçün kredit qalığının 0.1 % məbləğində cərimə ödəməlidir. 12 aprel 2021-ci il tarixə 270 gün üçün kredit müqaviləsi üzrə hesablanmış cərimə 129.08 manat təşkil edir. Odur ki, iddiaçı hazırkı ərizə ilə məhkəməyə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışdır. Cavabdeh məhkəmə iclasının vaxtı və yeri barədə lazımi qaydada xəbərdar edilməsinə baxmayaraq məhkəmə iclasına gəlməmişdir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 185.5-ci maddəsinin tələbinə uyğun olaraq məhkəmə işə onun iştirakı olmadan baxılmasını mümkün hesab etmişdir. İş materiallarında olan İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh illik faiz dərəcəsi 1 % olmaqla 60 ay müddətinə, kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi olan 1 saylı əlavədə müəyyən olunmuş ödəniş planı üzrə hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 1045.99 manat məbləğində kredit götürmüşdür. İş materiallarında olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh götürdüyü 1045.99 manat krediti ona hesablanmış faizlərlə birlikdə hər ay hissə-hissə ödəməklə 60 ay müddətinə qaytarmalı olmuşdur. İş materiallarında olan 06 may 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh banka 1045.99 manat əsas, 7.79 manat faiz və 252.09 manat cərimə borcu vardır. İş materiallarında olan İddiaçı Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsindən görünür ki, Cavabdeh illik faiz dərəcəsi 1 % olmaqla 60 ay müddətinə, kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi olan 1 saylı əlavədə müəyyən olunmuş ödəniş planı üzrə hissə-hissə qaytarmaq şərti ilə 478.10 manat məbləğində kredit götürmüşdür. İş materiallarında olan ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh götürdüyü 478.10 manat krediti ona hesablanmış faizlərlə birlikdə hər ay hissə-hissə ödəməklə 60 ay müddətinə qaytarmalı olmuşdur. İş materiallarında olan 06 may 2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsinə əsasən Cavabdeh banka 478.1 manat əsas, 3.67 manat faiz və 129.08 manat cərimə borcu vardır. Təqdim edilmiş sübutların bilavasitə tədqiqi əsasında aydın oldu ki, İddiaçı QSC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı və 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqavilələrinə əsasən Cavabdeh kredit verilmişdir. Kredit müqavilələri əsasında iddiaçı bank tərəfindən cavabdehə kredit məbləğinin verilməsinə, cavabdeh tərəfindən borcun ödənilməsi müqavilələr üzrə üzərinə götürülməsinə baxmayaraq o, müqavilələr öhdəliklərinə əməl etməmişdir. Məhkəmə bilavasitə məhkəmə iclasında tədqiq edilən, biri-digərini tamamlayan, mümkün və mötəbər sübutlara hərtərəfli, tam, obyektiv və qərəzsiz baxdıqdan sonra bu sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq qiymət verərək hesab edir ki, iddia qismən təmin edilməlidir. İddiaçı QSC tərəfindən iş materiallarına əlavə edilmiş 06 may 2021-ci il tarixli maliyyə arayışında cavabdehin iddiaçıya 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 1045.99 manat əsas, 7.79 manat faiz və 252.09 manat cərimə borcu olduğu göstərilməsinə baxmayaraq, iddia ərizəsində iddiaçı cavabdehdən tutulmalı olan borc məbləğini 1045.99 manat əsas, 8.1 manat faiz və 259.42 manat cərimə kimi göstərmişdir. Göründüyü kimi iddia ərizəsində göstərilən faiz və cərimə məbləğlərinin maliyyə arayışında göstərilən faiz və cərimə məbləğlərindən çox olduğu müəyyən edilmişdir. İddiaçı QSC tərəfindən ərizədə borc məbləğinin məhz tələb edilən miqdarda olması digər bir sübutla əsaslandırılmadığından məhkəmə maliyyə arayışında göstərilən məbləği daha əsaslı və cavabdehin İddiaçı QSC-yə olan borcunun müəyyənləşdirilməsində məhz həmin arayışa istinad edilməsini doğru hesab edir. Məhkəmə araşdırması nəticəsində müəyyən edildi ki, İddiaçı QSC tərəfindən cavabdehə kredit məbləği verilərək müqavilə üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliyə əməl edilməsinə baxmayaraq, Cavabdeh kredit müqavilələri üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliklərin tam şəkildə icrasını təmin etməmişdir. Bu səbəbdən də İddiaçı QSC qalıq qalmış kredit borcunun ödənilməsini Cavabdeh tələb etməkdə haqlıdır. Azərbaycan Respublikasının MM-nin 467-ci maddəsinə əsasən məhkəmə işin hallarını nəzərə alaraq tənasübsüz surətdə yüksək dəbbə pulunu azalda bilər. İddiaçı QSC-nin cavabdehə qarşı hazırkı iddia tələbinin 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 259.42 manat və 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 129.08 manat məbləğində cərimənin ödənilməsi hissəsində məhkəmə hesab edir ki, cərimə məbləği tənasübsüz dərəcədə yüksək hesablanmışdır. Beləliklə, Azərbaycan Respublikasının MM-nin 423, 739.1, 739.2, 386, 385.1, 442, 445.1, 445.2.1-ci maddələrinə əsasən və eləcə də iş üzrə toplanmış sübutlara hüquqi qiymət verərək məhkəmə belə hesab edir ki, iddia qismən təmin edilərək İddiaçı QSC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı və 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqavilələri ləğv edilməli, 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 1045.99 manat əsas, 7.79 manat faiz və 20 manat cərimə, 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 478.1 manat əsas, 3.67 manat faiz və 10 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1565.55 manat məbləğində borc və 30 manat dövlət rüsumu Cavabdeh tutularaq İddiaçı QSC-yə ödənilməli, əsassız olduğundan iddianın qalan hissəsi təmin edilməməlidir. Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 14.2-ci maddəsinin tələblərinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənin 77.1-ci maddəsinin tələblərinə əsasən hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdiyi halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinin tələblərin əsasən məhkəmə öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Qeyd edilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikasının MPM-nin 216-220 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq məhkəmə QƏT ETDİ: İddia qismən təmin edilsin. İddiaçı QSC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı və 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqavilələri ləğv edilsin. 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 1045.99 manat əsas, 7.79 manat faiz və 20 manat cərimə; 12 dekabr 2019-cu il tarixli, 007A********** saylı kredit müqaviləsi üzrə 478.1 manat əsas, 3.67 manat faiz və 10 manat cərimə borcu olmaqla, ümumilikdə 1565.55 manat borc və 30 manat dövlət rüsumu Cavabdeh tutularaq İddiaçı QSC-yə ödənilsin. İddianın qalan hissəsi təmin edilməsin. Qətnamədən surəti rəsmi qaydada verildiyi gündən 01 (bir) ay müddətində Şəki Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Şəki Apellyasiya Məhkəməsinə apellyasiya şikayəti verilə bilər. Qətnamədən şikayət verilməmişdirsə, qəbul edildiyi gündən 01 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən Pərviz Hacıyev