Şuşa Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(077)-150/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şuşa rayonu İş № 2(077)-150/2021 17.05.2021 ŞUŞA RAYON MƏHKƏMƏSİ İŞuşa Rayon Məhkəməsinin hakimi vəzifəsini müvəqqəti icra edən Abşeron Rayon Məhkəməsinin hakimi Səfiyeva Cəmilə İbrahim qızının sədrliyi, X1 iclas katibliyi, İddiaçı «xxxx» MMC-nin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbi barədə iddiasına dair mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq,məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı «xxxx» MMC iddia ərizəsi ilə Şuşa Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək,Cavabdeh «xxxx» MMC-nin xeyrinə 1) 01.08.2019-cu il tarixli 00819038 saylı müqavilə üzrə 121 (bir yüz iyirmi bir) manat ödənilməmiş hissə, 12 (on iki) manat cərimə borcu, 2) 22.11.2019-cu il tarixli 01068427 saylı müqavilə üzrə 370 (üç yüz yetmiş) manat ödənilməmiş hissə,37 (otuz yeddi) manat cərimə borcu olmaqla,ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə 540 (beş yüz qırx) manat borc və 30 (otuz) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumunun tutulması barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, iddiaçı «xxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 01.08.2019-cu il tarixli 00819038 saylı müqaviləyə əsasən borclu alqı-satqı qiyməti 408 manat (12 ay x 34 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********26175 «Samsung Galaxy A10» markalı telefon almışdır.Cavabdeh bu müqavilə üzrə borcundan cəmi 287 manat məbləğində ödəniş etmişdir.Ümumilikdə cavabdehin 133 manat olmaqla,ondan 121 manat ödənilməmiş hissə və 12 manat cərimə borcu yaranmışdır. Tərəflər arasında bağlanmış 22.11.2019-cu il tarixli 01068427 saylı müqaviləyə əsasən borclu alqı-satqı qiyməti 444 manat (12 ay x 37 manat + 0 manat ilkin ödəniş) olan İMEİ kodu **********93673 «Samsung Galaxy A10» markalı telefon almışdır.Cavabdeh müqavilə üzrə borcundan cəmi 74 manat məbləğində ödəniş etmişdir.Ümumilikdə cavabdehin 407 manat olmaqla,ondan 370 manat ödənilməmiş hissə və 37 manat cərimə borcu yaranmışdır. Cavabdehə müxtəlif vaxtlarda xəbərdarlıq edilmiş,lakin heç bir nəticəsi olmamış və borcu tam olaraq ödəməmişdir.Ona görə də hazırkı tələblə bağlı məhkəməyə müraciət edilmişdir. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin iki min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir.Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi 30 mart 2021-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və həmin tarixdə məhkəmə Cavabdeh prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məhkəmə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı, həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmusu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin birinci hissəsinə görə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş: - “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 01.08.2019-cu il tarixli 00819038 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh “xxxx” MMC-dən 12 ay müddətinə alqı-satqı qiyməti 408 manat İMEİ kodu **********26175 olan «Samsung Galaxy A10» markalı telefon almışdır. - 01.08.2019-cu il tarixli 00819038 saylı müqaviləyə Əlavədən görünür ki, Cavabdeh 408 manat məbləğində almış olduğu avadanlığın qiymətini 10.09.2019-cu il tarixdən başlayaraq hər ay 34 manat ödəniş etməklə 10.08.2020-ci il tarixədək ödəməli idi. - “xxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 22.11.2019-cu il tarixli 01068427 saylı müqavilədən görünür ki, Cavabdeh “xxxx” MMC-dən 12 ay müddətinə alqı-satqı qiyməti 444 manat İMEİ kodu **********93673 olan «Samsung Galaxy A10» markalı telefon almışdır. - 22.11.2019-cu il tarixli 01068427 saylı müqaviləyə Əlavədən görünür ki,Cavabdeh 444 manat məbləğində almış olduğu avadanlığın qiymətini 20.12.2019-cu il tarixdən başlayaraq hər ay 37 manat ödəniş etməklə 20.11.2020-ci il tarixədək ödəməli idi. - “xxxx” MMC-nin 03.03.2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki,cavabdehin 01.08.2019-cu il tarixli 00819038 saylı alqı-satqı müqaviləsi üzrə 121 manat ödənilməmiş hissə,cərimə borcu üzrə 12 manat olmaqla,cəmi 133 manat borcu və 22.11.2019-cu il tarixli 01068427 saylı müqavilə üzrə 370 manat ödənilməmiş hissə,cərimə borcu üzrə 37 manat olmaqla,cəmi 407 manat borcu vardır. - «xxxx» MMC tərəfindən cavabdehə göndərilmiş 19.06.2020-ci il tarixli xəbərdarlıq məktubundan görünür ki,cavabdehə yaranmış borcla əlaqədar rəsmi məlumat verilməklə,öhdəliklərinin icra edilməsi tələb edilmiş və əks təqdirdə kreditin,kredit faizlərinin ödənilməsi barədə məhkəməyə iddia veriləcəyi nəzərinə çatdırılmışdır. - X2 ödənilmiş 04.03.2021-ci il tarixli ********* saylı mədaxil qəbzindən görünür ki,iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırılmasından ötrü 30,40 manat dövlət rüsumu ödəmişdir. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, cavabdeh müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, onun iddiaçının qarşısında icra edilməmiş öhdəlikləri vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə,yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə,öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Həmin məcəllənin 442-ci maddəsinə görə öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin məcəllənin 443.1-ci maddəsinə görə öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Həmin Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə görə icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 445.7-ci maddəsinə görə borclu pul məbləğinin ödənilməsinigecikdirdikdə, əgər kreditor digər əsaslardan çıxış edərək daha böyük məbləğ tələb edə bilmirsə, gecikdirilmiş vaxt üçün illik beş faiz ödəməyə borcludur. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə görə əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar üçün cavabdehdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənnin 77-ci maddəsinin tələblərinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdikləri halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Beləliklə məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutları məcmu halında qiymətləndirərək və yuxarıda qeyd olunan qanunvericiliyin tələblərini nəzərə alaraq məhkəmə hesab edir ki, iddia tələbi təmin edilməli,Cavabdeh 1) 01.08.2019-cu il tarixli 00819038 saylı müqavilə üzrə 121 manat ödənilməmiş hissə,12 manat cərimə borcu, 2) 22.11.2019-cu il tarixli 01068427 saylı müqavilə üzrə 370 manat ödənilməmiş hissə, 37 manat cərimə borcu olmaqla,ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə 540 manat borc və 30 manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutulub “xxxx” MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 216-280 və 284-1-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 1) 01.08.2019-cu il tarixli 00819038 saylı müqavilə üzrə 121 (bir yüz iyirmi bir) manat ödənilməmiş hissə,12 (on iki) manat cərimə borcu, 2) 22.11.2019-cu il tarixli 01068427 saylı müqavilə üzrə 370 (üç yüz yetmiş) manat ödənilməmiş hissə, 37 (otuz yeddi) manat cərimə borcu olmaqla,ümumilikdə hər iki müqavilə üzrə 540 (beş yüz qırx) manat borc və 30 (otuz) manat məbləğində ödənilmiş dövlət rüsumu tutularaq “xxxx” MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Şuşa Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər.