Şuşa Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(077)-207/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şuşa rayonu İş № 2(077)-207/2020 28.09.2020 ŞUŞA RAYON MƏHKƏMƏSİ Şuşa Rayon Məhkəməsinin hakimi vəzifəsini müvəqqəti icra edən Abşeron Rayon Məhkəməsinin hakimi Səfiyeva Cəmilə İbrahim qızının sədrliyi, X2 iclas katibliyi ilə, İddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-nin Cavabdeh qarşı «pul tələbi»nə dair mülki işə kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC iddia ərizəsi ilə Şuşa Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 956 (doqquz yüz əlli altı) manat 47 (qırx yeddi) qəpik əsas borc,111 (yüz on bir) manat 16 (on altı) qəpik cərimə borcu və 30 (otuz) manat 40 (qırx) qəpik ödənilmiş dövlət rüsumunun alınaraq «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-nin xeyrinə ödənilməsi barədə qətnamə qəbul edilməsini xahiş etmişdir. İddia tələbi onunla əsaslandırılmışdır ki, «xxxxxxxxxxxxxx» MMC ilə fiziki şəxs X4 arasında xx.xx.2019-cu il tarixli R-29/19 saylı faktorinq müqaviləsi imzalanmış və müqaviləyə əsasən faktor,yəni «xxxxxxxxxxxxxx» MMC borclu barəsində Müştərinin,yəni X1 borclu malların satılmasından irəli gələn pul tələbinin hesabına X3 pul vəsaiti verir, X4 isə borcluya qarşı pul tələbini Faktora,yəni «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-yə güzəşt edir. X4 ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı nisyə alq-satqı müqaviləsinə əsasən satıcı dəyəri 2860 manat olan malı alıcıya nisyə satmağı,alıcı isə satılmış əşyayı qəbul edərək 12 ay müddətinə hər ay 239 manat ,son ay isə 231 manat ödəmək şərti ilə ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. İddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC ilə X4 arasında xx.xx.2019-cu il tarixli R-29/19 saylı faktorinq müqaviləsinə əlavə olunan xx.xx.2019-cu il tarixli R-xx/xx-0023 saylı saziş imzalanmış və X4 borclu Cavabdeh qarşı olan 2860 manat məbləğində pul tələbini «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-yə güzəşt etmişdir. Cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmiş,sonuncu dəfə xx.xx.2020-ci il tarixdə 490 manat məbləğində ödəniş etmişdir.Hazırda xx.xx.2020-ci il tarixinə cavabdehin 956,47 manat məbləğində əsas borcu və 111,16 manat məbləğində cərimə borcu vardır. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin iki min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən, mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan, iqtisadi mübahisələrə dair işlər üzrə iddianın qiyməti on min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən, ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. İş materiallarından görünür ki, iddia ərizəsi xx xxxxxx 2020-ci il tarixdə məhkəməyə daxil olmuş və həmin tarixdə məhkəmə Cavabdeh prosessual hüquq və vəzifələrinin izahı barədə rəsmi qaydada bildiriş göndərmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məhkəmə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən, kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı, həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmusu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin birinci hissəsinə görə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənnin 77-ci maddəsinin tələblərinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdikləri halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən, məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. İş materiallarında olan : - iddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC ilə X4 arasında bağlanmış 20.04 2019-cu il tarixli R-29/19 saylı faktorinq müqaviləsindən görünür ki, faktor,yəni «xxxxxxxxxxxxxx» MMC borclu barəsində Müştərinin,yəni X1 borclu malların satılmasından irəli gələn pul tələbinin hesabına X3 pul vəsaiti vermiş, X4 isə borcluya qarşı pul tələbini Faktora,yəni «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-yə güzəşt etmişdir. - X4 ilə Cavabdeh arasında bağlanmış xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən satıcı dəyəri 2860 manat məbləğində malı alıcıya vermiş, alıcı isə onları qəbul edərək avadanlıqların qiymətini 12 ay müddətinə satıcıya ödəməyi öhdəsinə götürmüşdür. - kredit müqaviləsinin ayrılmaz hissəsi olan kredit ödəniş cədvəlindən görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı müqavilə üzrə almış olduğu avadanlığın pulunu xx.xx.2019-cu il tarixdən başlayaraq hər ay 239 manat,son ay isə 231 manat ödəniş etməklə xx.xx.2020-ci il tarixədək ödəməli idi. - iddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC ilə X4 arasında xx.xx.2019-cu il tarixli R- 29/19 saylı faktorinq müqaviləsinə əlavə olunan xx.xx.2019-cu il tarixli R-xx/xx-0023 saylı sazişdən görünür ki, X4 borclu Cavabdeh qarşı olan 2860 manat məbləğində pul tələbini «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-yə güzəşt etmişdir. - iddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-nin xx.xx.2020-ci il tarixli hesabdan çıxarışından görünür ki, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı müqavilə üzrə xx.xx.2019-cu il tarixdə 239 manat,xx.xx.2019-cu il tarixdə 240 manat,xx.xx.2019-cu il tarixdə 240 manat,xx.xx.2019-cu il tarixdə 246 manat,xx.xx.2020-ci il tarixdə 500 manat və xx.xx.2020-ci il tarixdə 490 manat olmaqla,cəmi 1955 manat məbləğində ödənişlər etmişdir.Həmin məbləğin 1903,52 manatı əsas borcdan və 51,48 manatı cərimə borcundan silinmişdir. - iddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-nin xx.xx.2020-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki, cavabdehin xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 956,47 manat və cərimə borcu üzrə 111,16 manat olmaqla,cəmi 1067,63 manat borcu vardır. - iddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC tərəfindən cavabdehə göndərilmiş xx.xx.2020-cu il tarixli bildirişdən görünür ki, cavabdehə yaranmış borcla əlaqədar rəsmi məlumat verilməklə, öhdəliklərinin icra edilməsi tələb edilmiş və əks təqdirdə kreditin, kredit faizlərinin ödənilməsi barədə məhkəməyə iddia veriləcəyi nəzərinə çatdırılmışdır. - xx.xx.2020-ci il tarixli ********* saylı mədaxil qəbzindən görünür ki, iddiaçı məhkəmədə iddia qaldırılmasından ötrü 30,40 manat məbləğində dövlət rüsumu ödəmişdir. İşin araşdırılan hallarından müəyyən olunur ki, cavabdeh müqavilə ilə üzərinə götürdüyü öhdəliyi lazımi qaydada icra etməmiş, onun iddiaçı qarşısında icra edilməmiş kredit öhdəlikləri vardır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 425.1-ci maddəsinə görə öz hüquqlarını həyata keçirərkən və vəzifələrini icra edərkən tərəflərdən hər biri vicdanlılığın tələb etdiyi tərzdə, yəni şərtləşdirilmiş vaxtda və yerdə lazımi şəkildə, öhdəliyin şərtlərinə və bu Məcəllənin tələblərinə müvafiq surətdə, belə şərtlər və tələblər olmadıqda isə işgüzar adətlərə və ya adətən irəli sürülən digər tələblərə müvafiq surətdə hərəkət etməlidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən, məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə yuxarıda qeyd olunan normalara əsaslanaraq hesab edir ki, iddia təmin edilməli, Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı nisyə alqı-satqı müqaviləsinə əsasən 956,47 manat əsas borc,111,16 manat cərimə borcu olmaqla,ümumilikdə 1067,63 manat borc və 30,40 manat məbləğində dövlət rüsumu tutulub iddiaçı «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və MPM-in 216-220 və 222-ci maddələrinin göstərişini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh xx.xx.2019-cu il tarixli MAB000342 saylı müqaviləyə əsasən 956 (doqquz yüz əlli altı) manat 47(qırx yeddi) qəpik borc, 111 (yüz on bir) manat 16 (on altı) qəpik cərimə borcu olmaqla,ümumilikdə 1067 (bir min altmış yeddi) manat 63 (altmış üç) qəpik borc və 30 (otuz) manat 40 (qırx) qəpik məbləğində dövlət rüsumu tutulub «xxxxxxxxxxxxxx» MMC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Şuşa Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir.