Şuşa Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(077)-445/2021

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Şuşa rayonu İş № 2(077)-445/2021 29.11.2021 ŞUŞA RAYON MƏHKƏMƏSİ Şuşa Rayon Məhkəməsinin hakimi vəzifəsini müvəqqəti icra edən Abşeron Rayon Məhkəməsinin hakimi Səfiyeva Cəmilə İbrahim qızının sədrliyi, X1 iclas katibliyi ilə, İddiaçı ASC-nin Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbi barədə kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında ərizəsinə əsasən mülki işə məhkəmənin inzibati binasında açıq məhkəmə iclasında baxaraq, məhkəmə MÜƏYYƏN ETDİ: İddiaçı ASC Cavabdeh qarşı “borcun tutulması” tələbinə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edərək,Cavabdeh İddiaçı ASC-nin xeyrinə 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1-0-251-19 saylı kredit müqaviləsi üzrə 1556,94 (bir min beş yüz əlli altı manat doxsan dörd qəpik) manat məbləğində əsas borc,88,53 (səksən səkkiz manat əlli üç qəpik) manat məbləğində faiz borcu,kredit müqaviləsi üzrə 12.08.2021-ci il tarixdən 08.10.2021-ci il tarixədək gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5%-lə hesablanmış 12 (bir on iki) manat əldən çıxmış fayda olmaqla,ümumilikdə cəmi 1657,47 (bir min altı yüz əlli yeddi manat qırx yeddi qəpik) manat məbləğində pulun və ödənilmiş 36,58 (otuz altı manat əlli səkkiz qəpik) manat məbləğində dövlət rüsumunun tutularaq ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. İddiaçı ASC iddia ərizəsini onunla əsaslandırmışdır ki, "xxxx" İKB ASC ilə cavabdeh Cavabdeh arasında 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1-0-251-19 saylı kredit müqaviləsi imzalanmışdır.Bu müqaviləyə əsasən kreditor borcalana istehlak məqsədilə 24 ay müddətinə illik 28% hesablanmaqla 6000 manat məbləğində kredit vermişdir.Müqavilə bağlanan an cavabdehə üzərinə götürdüyü öhdəliyin məsuliyyəti izah edilmiş,lakin cavabdeh borc öhdəliklərini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Daha sonra tərəflər arasında kredit müqaviləsinə dəyişiklik və əlavələr edilməsi haqqında 23 dekabr 2020-ci il tarixli 1 saylı saziş imzalanmış və kredit müqaviləsinin müddəti 12.08.2021-ci il tarixədək uzadılmışdır.Hazırkı vaxtadək cavabdeh əsas borcundan 4701,53 manat və faiz borcundan 2292,47 manat məbləğində ödəniş etmişdir.Qalan borcun ödənilməsi barədə cavabdehə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq,o borc öhdəliyini icra etməkdən boyun qaçırır.Hazırda Cavabdeh banka 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1-0-251-19 saylı kredit müqaviləsi üzrə 08.10.2021-ci il tarixinə 1556,94 manat əsas borc,88,53 manat faiz borcu və kredit müqaviləsi üzrə 12.08.2021-ci il tarixdən 08.10.2021-ci il tarixədək gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5%-lə hesablanmış 12 manat əldən çıxmış fayda olmaqla,ümumilikdə cəmi 1657,47 manat borcu vardır. Məhkəmə hazırkı iddianın qiymətinin iki min manatdan az olmasını nəzərə alaraq mülki işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasını mümkün hesab etmişdir. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 284-1-ci maddəsinə əsasən mülki işlər üzrə iddianın qiyməti iki min manatdan az olan iddialar (kiçik iddialar) üzrə işlərə sadələşdirilmiş qaydada baxılmasına yol verilir. Həmin Məcəllənin 284-2-ci maddəsinə əsasən kiçik iddialara dair işlərdə ərizə bu Məcəllənin 4-cü fəslində müəyyən edilmiş ümumi aidiyyət qaydalarına əsasən verilir. Həmin Məcəllənin 284-5.1-ci maddəsinə əsasən ərizənin qəbulundan imtina olunmamışdırsa, onun məhkəməyə daxil olduğu vaxtdan 5 (beş) iş günü ərzində işə baxan hakim cavabdehə rəsmi qaydada bildiriş göndərir. Bildirişdə iddiaçının tələbinə dair cavabdehin əsaslandırılmış etirazının olduğu halda öz dəlillərini və onları təsdiq edən sənədləri təqdim etməli olduğu qeyd edilir. Həmin Məcəllənin 284-5.2-ci maddəsinə görə cavabdeh bildirişi rəsmi qaydada aldığı gündən 10 (on) iş günü müddətində iddiaya qarşı əsaslandırılmış etirazını və ona əlavə olunmuş sənədləri, elektron qaydada verildikdə isə elektron imza ilə təsdiq edilmiş etirazını və ona əlavə olunmuş, “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada elektron sənəd formasında tərtib edilmiş sənədləri məhkəməyə göndərə bilər. Məhkəmə Cavabdeh qanunla müəyyən olunmuş qaydada prosessual hüquq və vəzifələrinin izah olunduğunu, iddiaya qarşı etirazının olmamasını və iddia tələbinin kiçik iddialar kateqoriyasına aid edilməklə yanaşı mübahisə doğurmayan tələb olduğunu nəzərə alaraq hesab edir ki, mülki işin iddia icraatına keçirilməklə iş üzrə əlavə araşdırma aparılmasına, ekspertiza təyin olunmasına və ya tərəflərin məhkəməyə çağırılmaqla dinlənilmələrinə lüzum yoxdur, mülki işin prosessual vəziyyəti işə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmasına mane olmur. Azərbaycan Respublikası MPM-nin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən kiçik iddialar üzrə ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmə iddiaçının təqdim etdiyi sənədləri tədqiq edərək toplanmış sübutlara Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 88-ci maddəsinə əsasən məcmusu halında qiymət verərək hesab edir ki, iddia tələbi təmin olunmalıdır. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd olunanlarla əsaslandırır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 60-cı maddəsinin birinci hissəsinə görə hər kəsin hüquq və azadlıqlarının məhkəmədə müdafiəsinə təminat verilir. İş materiallarında olan və məhkəmə baxışında tədqiq olunmuş: - "xxxx" İKB ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1- 0-251-19 saylı kredit müqaviləsindən görünür ki,"xxxx" İKB ASC tərəfindən cavabdehə 24 ay müddətinə illik 28 faiz olmaqla 6000 manat məbləğində kredit verilmişdir. - 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1-0-251-19 saylı kredit müqaviləsinə 1 saylı əlavədən görünür ki,Cavabdeh 6000 manat məbləğində almış olduğu krediti 12.05.2019-cu il tarixdən başlayaraq hər ay 329,33 manat,sonuncu ay 329,37 manat ödəmək şərti ilə 12.04.2021-ci il tarixədək ödəməli idi. - "xxxx" İKB ASC-nin məxaric qəbzinin surətindən görünür ki,tərəflər arasında bağlanmış 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1-0-251-19 saylı kredit müqaviləsi üzrə iddiaçı üzərinə götürmüş olduğu öhdəliyi yerinə yetirərək,sonuncuya 12.04.2019-cu il tarixdə 6000 manat məbləğində nağd kredit vermişdir. - İddiaçı ASC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış 23 dekabr 2020-ci il tarixli 1 saylı sazişdən görünür ki, kredit müqaviləsinin müddəti 12.08.2021-ci il tarixədək uzadılmışdır. -İddiaçı ASC-nin 08.10.2021-ci il tarixli maliyyə arayışından görünür ki,Cavabdeh 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1-0-251-19 saylı kredit müqaviləsinə əsasən 08.10.2021-ci il tarixinə İddiaçı ASC-yə 1556,94 manat məbləğində əsas borcu,88,53 manat məbləğində faiz borcu və kredit müqaviləsi üzrə 12.08.2021-ci il tarixdən 08.10.2021-ci il tarixədək gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5%-lə hesablanmış 12 manat əldən çıxmış fayda manat olmaqla,ümumilikdə cəmi 1657,47 manat borcu vardır. - Hökümət ödəniş portalına ödənilmiş 15.10.2021-ci il tarixli ********* saylı qəbzin surətindən görünür ki,İddiaçı ASC tərəfindən məhkəmədə iddia qaldırılması ilə əlaqədar olaraq 36,58 manat məbləğində dövlət rüsumu ödənilmişdir. Məhkəmə araşdırması zamanı müəyyən edildi ki, kredit müqaviləsinin şərtlərinə uyğun olaraq iddiaçı "xxxx" İKB ASC tərəfindən Cavabdeh kredit verilmiş, "xxxx" İKB ASC tərəfindən kredit müqaviləsində nəzərdə tutulan öhdəliklər icra edilmiş,lakin cavabdeh həmin müqavilədən əmələ gələn öhdəliklərini yerinə yetirməmişdir. Nəticədə cavabdehin banka 1556,94 manat məbləğində əsas borcu,88.53 manat məbləğində faiz borcu və kredit müqaviləsi üzrə 12.08.2021-ci il tarixdən 08.10.2021-ci il tarixədək gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5%-lə hesablanmış 12 manat əldən çıxmış fayda olmaqla,ümumilikdə cəmi 1657,47 manat məbləğində borcu yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 385.1-ci maddəsinə görə öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir,məsələn,pulu ödəməli,əmlakı verməli,iş görməli,xidmətlər göstərməli və i.a və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir,kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. Həmin Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə,onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi,mallarda,işlərdə və xidmətlərdə) qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilməmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Mülki Məcəllənin 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər ücün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri ücün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Həmin Məcəllənin 448.1-ci maddəsinə əsasən əgər bu Məcəllə ilə və müqavilə ilə ayrı qayda müəyyənləşdirilməyibsə, borclu onun risk dairəsinə daxil olan öhdəliklərin icra edilmədiyi bütün hallar ücün cavabdehdir. Həmin Məcəllənin 449.4-cü maddəsinə görə isə özgə vəsaitindən istifadə ücün faizlər, əgər müqavilədə faizlərin hesablanması ücün daha qısa müddət müəyyənləşdirilməyibsə, həmin vəsait məbləğinin kreditora ödənildiyi günə qədər tutulur. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 14.2-ci maddəsinə əsasən məhkəmə yalnız tərəflərin təqdim etdikləri sübutları araşdırmalı və onlardan istifadə etməlidir. Həmin Məcəllənnin 77-ci maddəsinin tələblərinə görə hər bir tərəf öz tələblərinin və etirazlarının əsası kimi istinad etdikləri halları sübut etməlidir. Həmin Məcəllənin 88-ci maddəsinə əsasən məhkəmə sübutlara obyektiv, qərəzsiz, hərtərəfli və tam baxdıqdan sonra həmin sübutlara tətbiq edilməli hüquq normalarına müvafiq olaraq qiymət verir. Həmin Məcəllənin 119.1-ci maddəsinə əsasən məhkəmə xərcləri ödənilmiş tələblərin məbləğinə münasib olaraq işdə iştirak edən şəxslərə aid edilir. Məhkəmə hesab edir ki,iddia təmin edildiyindən ödənilmiş dövlət rüsumu cavabdehə aid edilməlidir. Həmin Məcəllənin 217.4-cü maddəsinə əsasən məhkəmə (hakim) öz qətnaməsini yalnız məhkəmə iclasında tədqiq olunmuş sübutlarla əsaslandırır. Göstərilənlərə əsasən məhkəmə hesab edir ki,Cavabdeh 12 aprel 2019-cu il tarixli 3-M-1-0-251-19 saylı kredit müqaviləsindən irəli gələn öhdəliklərini vaxtında və lazımi qaydada icra etmədiyindən həmin müqavilə üzrə yaranmış 1556,94 manat məbləğində əsas borc,88,53 manat məbləğində faiz borcu və kredit müqaviləsi üzrə 12.08.2021-ci il tarixdən 08.10.2021-ci il tarixədək gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5%-lə hesablanmış 12 manat əldən çıxmış fayda olmaqla,ümumilikdə cəmi 1657,47 manat məbləğində pul vəsaiti və ödənilmiş 36,58 manat məbləğində dövlət rüsumu cavabdehdən tutularaq iddiaçıya ödənilməlidir. Yuxarıda göstərilənlərə əsasən və Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 211,220, 227, 233, 284-1, 284-5,284-6 və 360-cı maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə QƏT ETDİ: İddia təmin edilsin. Cavabdeh 1556,94 (bir min beş yüz əlli altı manat doxsan dörd qəpik) manat məbləğində əsas borc,88,53 (səksən səkkiz manat əlli üç qəpik) manat məbləğində faiz borcu,kredit müqaviləsi üzrə 12.08.2021-ci il tarixdən 08.10.2021-ci il tarixədək gecikdirilmiş vaxt üçün illik 5%-lə hesablanmış 12 (bir on iki manat) manat əldən çıxmış fayda olmaqla,ümumilikdə cəmi 1657,47 (bir min altı yüz əlli yeddi manat qırx yeddi qəpik) manat məbləğində pul və ödənilmiş 36,58 (otuz altı manat əlli səkkiz) manat məbləğində dövlət rüsumu tutularaq İddiaçı ASC-nin xeyrinə ödənilsin. Qətnamə rəsmi qaydada verildikdən sonra 1 (bir) ay müddətində Şuşa Rayon Məhkəməsi vasitəsi ilə Sumqayıt Apelyasiya Məhkəməsinə apelyasiya şikayəti verilə bilər.