Naxçıvan MR Babək Rayon Məhkəməsi Qətnamə — İş №2(079)-221/2020

Azərbaycan Respublikası adından QƏTNAMƏ Naxçıvan şəhəri İş № 2(079)-221/2020 06.08.2020 NAXÇIVAN MR BABƏK RAYON MƏHKƏMƏSİ Hakim Səfərov Daşqın Yaqub oğlunun sədrliyi ilə, iddiaçıBank X6 İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə Babək Rayon Məhkəməsinininzibati binasında sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Bank X6 «xxxxxxxx» MəhdudMəsuliyyətli Cəmiyyəti məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək ƏmirovFirudin Şamil oğlundan “05” iyun 2015-ci il tarixli, LD********** saylı kreditmüqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞdolları, «05» dekabr 2017-ci il tarixə qədər hesablanmış faiz borcu üzrə 0.00 (sıfır)ABŞ dollar, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98(altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları və 30 manat ödənilmiş dövlətrüsumunun iddiaçı BOKT «xxxxxxxx» MMC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnaməçıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir.İddiaçıtəşkilat iddia ərizəsində göstərmişdir ki, Bank X6 “xxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış“05” İyun 2015-ci il tarixli, LD********** saylı kredit müqaviləsinə əsasəncavabdehə 30 (otuz) ay müddətinə “05” dekabr 2017-ci il tarixə qədər illik 31%dərəcəsini tətbiq etməklə 1200 (bir min iki yüz) ABŞ dolları məbləğində kreditverilmişdir. (kredit müqaviləsinin 2.1, 2.2 və 4.1-ci bəndləri) BOKT “xxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin kredit müqaviləsi üzrə bütün hüquqları və tələbləri BOKT“xxxxxxxx” MMC-yə satılmışdır.Kreditmüqaviləsinin 4.3-cü bəndinə görə kreditin faktiki istifadə edilmiş məbləğinəhesablanmış faizlərin və əsas borc məbləğinin ödənilməsi borcalan tərəfindən həray bu müqaviləyə əlavə olunmuş ödəniş cədvəlinə müvafiq olaraq həyatakeçirilir. Lakin Cavabdeh müqavilənin bu şərtinipozaraq ödənişini dövri olaraq ödəməli olduğu kreditin və kredit faizinin ödənilməsinədair öhdəliyini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Cavabdeh ilə öhdəliyinicra edilməsi və tərəflər arasında yaranmış məsələnin məhkəmədənkənar qaydada həlledilməsi barədə danışıqlar iddiaçı tərəfindən aparılmışdır, lakin danışıqlar(pretenziya qaydasında həll olunma) heç bir fayda verməmişdir və iddiaçı BankX6 “xxxxxxxx” MMC öz tələbinin məhkəmə qaydasında həll edilməsiüçün məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bu hüquqdan istifadə etmək qərarına gəlmişdir.“Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli iləbağlı əlavə tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cuil 28 fevral tarixli 551 nömrəli Fərmanın icrası məqsədilə AzərbaycanRespublikası Maliyyə X4 tərəfindən təqdim edilənkompensasiya düşən şəxslərin siyahısına əsasən iş üzrə cavabdehə kompensasiyadüşüb-düşməməsi dəqiqləşdirilmişdir. Ləğvprosesində olan BOKT “xxxxxxxx” MMC tərəfindən kompensasiya düşən şəxslərin faiz və cərimə borcları mütənasib surətdə tamvə ya qismən silinmişdir. Bundan başqa iş üzrə iddiaçı ləğvetmə prosesindəolduğundan və Mərkəzi Bank tərəfindən kredit borclarının restruksizasiya üçündövlət zəmanəti ilə kredit verilmədiyindən BOKT “xxxxxxxxxx” MMC tərəfindənfiziki şəxslərin vaxtı keçmiş əsas kredit borclarının restruksizasiya edilməsinəzərdə tutulmamışdır. Sonda iddiaçı təşkilat göstərilənləri nəzərə alaraqCavabdeh BOKT “xxxxxxxxxx” MMC-nin xeyrinə əsas məbləğüzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, faiz üzrə 0.00(sıfır) ABŞ dolları, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları tutulması barədə qətnaməçıxarılmasını xahiş etmişdir.Məhkəmə iddiaçı Bank X6İddiaçı ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədlərinəzərdən keçirərək belə hesab edir ki, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrəyekun qərarın çıxarılmasına kifayət edir və həmin ərizəyə kiçik iddialara dairicraat qaydasında baxılaraq qətnamə qəbul edilməlidir.Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş «05» iyun 2015ci iltarixli, LD********** saylı kredit müqaviləsindən aydın olur ki, həqiqətəniddiaçı BOKT «xxxxxxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında qeydolunan kredit müqaviləsi bağlanmış və tərəflər üzərlərinə müqavilədən irəli gələnbir sıra öhəliklər götürmüşlər.Müqavilənin 1-ci fəslinin şərtlərinəgörə “Borc Alana”-a 1200 (bir min iki yüz) ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir.Həmin fəslin şərtlərinə əsasən borcalan Kreditora 30 ay müddətinə, illik 31% dərəcəsiilə faiz ödəməyi, faizlər kreditin “Borcalana” verildiyi gündən hesablanır vəbu müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab edilən kreditin qaytarılma cədvəlinəmüəyyən edilmiş qaydada və məbləğlərdə ödənilir.Həminmüqavilənin 2.1.-ci maddəsinə görə kreditin və kreditdən istifadəyə görəfaizlərin ödənilməsi bu müqaviləyə əlavə olunmuş və müqavilənin ayrılmaz tərkibhissəsi olan ödəniş cədvəlinə müvafiq həyata keçirilir.Həminmüqavilənin 4.4.1.-ci maddəsinə görə Borc alan alınmış krediti və onahesablanmış faizləri vaxtı-vaxtındaödəməli, ödənişləri vaxtında və tam həcmdə yerinə yetirməlidir. İş materiallarındaolan «05» iyun 2015-ci il tarixli, LD********** saylı Əlavə 1 müəyyən edilirki, Borcalana 1200 (bir min iki yüz) ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir.Həmin Əlavəyə əsasən borcalan Kreditora 30 ay müddətinə, illik 31% dərəcəsi iləfaiz ödəməyi öhdəsinə götürüb.İş materiallarınaəlavə edilmiş Ləğv prosesində olan BOKT “X8” MMC-ninproblemli aktivləri üzrə tələb hüququnun BOKT “xxxxxxxx” MMC-nin güzəştedilməsinə dair xx xxxxxx 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən BOKT “xxxxxxxxxxxxxxxxxxx” MMC-nin borclu Cavabdeh qarşı özünün tələbhüquqlarını bu müqaviləyə əsasən BOKT “xxxxxxxx” MMC-yə keçmişdir.İş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2020-ci iltarixli maliyyə arayışından məlum olur ki, Cavabdeh xx.xx.2017-ciil tarixə iddiaçı təşkilata əsas borc üzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98sent) ABŞ dolları, «05» dekabr 2017-ci il tarixə qədər hesablanmış faiz borcuüzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dollar, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqlaümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları məbləğindəborcu mövcuddur.İddiaçının ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədlərimaddi və prosessual qanunvericiliyin tələbləri daxilində tədqiq edən məhkəməbelə nəticəyə gəlir ki, iddiaçının tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir.İddiaçının tələbinə məhkəmə tələfindən kiçik iddialara dair sadələşdirilmişicraat qaydasında baxıldığından məhkəmə tərəflərə izah edir ki, AzərbaycanRespublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyədaxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlərəsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçünçağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır.Məhkəmənin gəldiyi nəticə ondan ibarətdir ki,iddiaçı BOKT «xxxxxxxx» MMC öz tələbinin əsası kimi istinad etdiyi hallarısübut edə bilmişdir və Cavabdeh istifadə etdiyi kredit üzrə kreditinqalıq məbləğinin, hesablanmış faizlərin iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair öhdəliklərindaşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh müqavilə öhdəliklərini icra etməyərək,iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də iddiaçınıntələbi əsaslıdır.Cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərininyerinə yetirilməsinə dair, habelə ona qarşı irəli sürülən iddianı təkzib edənsübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir.Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd edilmiş hüquqnormaları baxımından da qanuni hesab edir.Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin;194.1.-ci maddəsinə əsasən tələb sahibi (kreditor)borclunun razılığı olmadan tələbi üçüncü şəxsə güzəşt edə bilər (tələbin güzəşti),bu şərtlə ki, həmin güzəşt öhdəliyin mahiyyətinə, onun borclu ilə razılaşmasınavə ya qanunvericiliyə zidd olmasın. Güzəştin yolverilməzliyi barədə borclu ilərazılaşma yalnız borclunun üzrlü mənafeyi olduqda mümkündür.194.2.-ci maddəsinə əsasən tələbin güzəşti tələbinsahibi ilə üçüncü şəxs arasında bağlanan müqavilə ilə həyata keçirilir və beləhallarda ilk sahibin yerini üçüncü şəxs tutur. Bu halda “Banklar haqqında” AzərbaycanRespublikasının Qanununa uyğun olaraq tələbin sahibi ilə borclu arasındabağlanmış müqaviləyə dəyişiklik edilməsi tələb olunmur.385.1-ci maddəsinə əsasənborclu kreditorun xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn pul ödəməli, əmlakverilməli, iş görülməli, xidmət göstərilməli, kreditorun isə borcludan vəzifəsininicrasını tələb etmək hüququ vardır.445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclugecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən başvermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyətdaşıyır.Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 442-cimaddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və yalazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdəqüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləripozmaqla icra edilməsi) başa düşülür.Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyiniicra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur.Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədəolmur.Həmin Məcəllənin 449.1-ci maddəsinin məzmununa əsasənözgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla,onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitiniəsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindənfaizlər ödənilməlidir.Məhkəmə qeyd edilən maddi hüquq normalarını hazırkımünasibətlərə tətbiq edərək hesab edir ki, tərəflər arasında kredit müqaviləsi əsasındaöhdəlik münasibətləri yaranmışdır. Öhdəliyin mahiyyəti isə ondan ibarətdir ki,kredit müqaviləsində müəyyən edilmiş məbləği iddiaçı cavabdehin sərəncamınavermək öhdəliyini götürmüş, iddiaçı təşkilat müqavilə ilə götürmüş olduğu öhdəliyilazımınca və vaxtında icra etmiş, cavabdeh isə iddiaçının müqavilə üzrəgötürmüş olduğu öhdəliyə münasibətdə üzərinə götürmüş olduğu öhdəliyi lazımıncaicra etməmişdir. Belə ki, iddiaçı cavabdehə faizlə vermiş olduğu kredit müqaviləsiüzrə öhdəliyi lazımınca və müəyyən edilmiş məbləği CavabdehŞamil oğluna verməklə kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyi yerinə yetirməsinəbaxmayaraq, cavabdehlər kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyi lazımınca icra etməmişvə buna görə də cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə götürmüş olduğu öhdəliyi tamicra etmədiyinə görə müvafiq məsuliyyəti yaranmışdır.Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin222.2-ci maddəsinə əsasən pul vəsaitlərinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkənhakim əsas borcu, ziyan və dəbbə pulunu (cərimə, peniya) ayrı-ayrılıqda müəyyənetməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir.Beləliklə, təqdim edilən sənədlərin iş üzrə yekun qərarınçıxarılması üçün kifayət etdiyi, iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləriçağıraraq izahatların alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdənrəyin alınması zərurətinin olmadığı qənaətinə gələrək, məhkəmə hesab edir ki,kiçik iddia təmin edilərək Cavabdeh əsas borc üzrə609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, «05» dekabr 2017-ci il tarixəqədər hesablanmış faiz borcu üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dollar, cərimə üzrə 0.00 (sıfır)ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dollarıməbləğində pul tutularaq BOKT «xxxxxxxx» MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir.Həmçinin “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” AzərbaycanRespublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxxxx 2005-ci il tarixli qərarının10-cu bəndinə əsasən, qətnamədə alınması və yaxud ödənilməsi müəyyən edilən məbləğlərAzərbaycan Respublikasının milli pul vahidi ilə ifadə olunmalıdır. Əgər iddia tələbixarici valyuta ilə göstərilərsə, alınan və ya ödənilən məbləğin qətnamənin icraolunduğu günə olan manat məzənnəsi ilə hesablanması göstərilməlidir.Məhkəmə ödənilmiş dövlət rüsumu iləbağlı məsələni müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, Azərbaycan RespublikasıMülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1-ci maddəsinə əsasən, iddiaçı BOKT«xxxxxxxx» MMC tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu cavabdeh ƏmirovFirudin Şamil oğlundan alınaraq iddiaçı təşkilata qaytarılmalıdır.Göstərilənləri və AzərbaycanRespublikası MPMnin 216-220, 227, 358-360 və 362-ci maddələrini rəhbərtutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin.Cavabdeh əsas borcüzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, «05» dekabr 2017-ciil tarixə qədər hesablanmış faiz borcu üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dollar, cərimə üzrə0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98sent) ABŞ dolları məbləğində pul qətnamənin icra olunduğu günə olan manat məzənnəsiilə hesablanmaqla iddiaçı Bank X6 «xxxxxxxx» Məhdud MəsuliyyətliCəmiyyətinə ödənilsin.İddiaçı Bank X6 «xxxxxxxx» MəhdudMəsuliyyətli Cəmiyyəti ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu cavabdeh ƏmirovFirudin Şamil oğlundan alınaraq iddiaçı təşkilata qaytarılsın.Qətnamədən, o, tərəflərə rəsmi qaydada verildiyigündən 1 ay müddətində Babək Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan MuxtarRespublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti veriləbilər.Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmişicraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayətverilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonraqanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: imza Daşqın Səfərov. Hakim Səfərov Daşqın Yaqub oğlunun sədrliyi ilə, iddiaçı Bank X6 İddiaçı Cavabdeh qarşı “pul” tələbinə dair mülki işə Babək Rayon Məhkəməsinin inzibati binasında sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxaraq, müəyyən etdi: İddiaçı Bank X6 İddiaçı məhkəməyə iddia ərizəsi ilə müraciət edərək Cavabdeh “05” iyun 2015-ci il tarixli, LD********** saylı kredit müqaviləsinə əsasən əsas borc üzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, «05» dekabr 2017-ci il tarixə qədər hesablanmış faiz borcu üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dollar, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları və 30 manat ödənilmiş dövlət rüsumunun iddiaçı BOKT «xxxxxxxx» MMC-nin xeyrinə tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını məhkəmədən xahiş etmişdir. İddiaçı təşkilat iddia ərizəsində göstərmişdir ki, Bank X6 “X8” MMC ilə Cavabdeh arasında bağlanmış “05” İyun 2015-ci il tarixli, LD********** saylı kredit müqaviləsinə əsasən cavabdehə 30 (otuz) ay müddətinə “05” dekabr 2017-ci il tarixə qədər illik 31% dərəcəsini tətbiq etməklə 1200 (bir min iki yüz) ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. (kredit müqaviləsinin 2.1, 2.2 və 4.1-ci bəndləri) BOKT “X8” MMC-nin kredit müqaviləsi üzrə bütün hüquqları və tələbləri BOKT “xxxxxxxx” MMC-yə satılmışdır. Kredit müqaviləsinin 4.3-cü bəndinə görə kreditin faktiki istifadə edilmiş məbləğinə hesablanmış faizlərin və əsas borc məbləğinin ödənilməsi borcalan tərəfindən hər ay bu müqaviləyə əlavə olunmuş ödəniş cədvəlinə müvafiq olaraq həyata keçirilir. Lakin Cavabdeh müqavilənin bu şərtini pozaraq ödənişini dövri olaraq ödəməli olduğu kreditin və kredit faizinin ödənilməsinə dair öhdəliyini vaxtında və lazımi qaydada icra etməmişdir. Cavabdeh ilə öhdəliyin icra edilməsi və tərəflər arasında yaranmış məsələnin məhkəmədənkənar qaydada həll edilməsi barədə danışıqlar iddiaçı tərəfindən aparılmışdır, lakin danışıqlar (pretenziya qaydasında həll olunma) heç bir fayda verməmişdir və iddiaçı Bank X6 “xxxxxxxx” MMC öz tələbinin məhkəmə qaydasında həll edilməsi üçün məhkəməyə ərizə ilə müraciət edərək bu hüquqdan istifadə etmək qərarına gəlmişdir. “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 28 fevral tarixli 551 nömrəli Fərmanın icrası məqsədilə Azərbaycan Respublikası Maliyyə X4 tərəfindən təqdim edilən kompensasiya düşən şəxslərin siyahısına əsasən iş üzrə cavabdehə kompensasiya düşüb-düşməməsi dəqiqləşdirilmişdir. Ləğv prosesində olan BOKT “xxxxxxxx” MMC tərəfindən kompensasiya düşən şəxslərin faiz və cərimə borcları mütənasib surətdə tam və ya qismən silinmişdir. Bundan başqa iş üzrə iddiaçı ləğvetmə prosesində olduğundan və Mərkəzi Bank tərəfindən kredit borclarının restruksizasiya üçün dövlət zəmanəti ilə kredit verilmədiyindən BOKT “xxxxxxxxxx” MMC tərəfindən fiziki şəxslərin vaxtı keçmiş əsas kredit borclarının restruksizasiya edilməsi nəzərdə tutulmamışdır. Sonda iddiaçı təşkilat göstərilənləri nəzərə alaraq Cavabdeh BOKT “xxxxxxxxxx” MMCnin xeyrinə əsas məbləğ üzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, faiz üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları tutulması barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş etmişdir. Məhkəmə iddiaçı Bank X6 İddiaçı ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri nəzərdən keçirərək belə hesab edir ki, tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər iş üzrə yekun qərarın çıxarılmasına kifayət edir və həmin ərizəyə kiçik iddialara dair icraat qaydasında baxılaraq qətnamə qəbul edilməlidir. Belə ki, iş materiallarına əlavə olunmuş «05» iyun 2015-ci il tarixli, LD********** saylı kredit müqaviləsindən aydın olur ki, həqiqətən iddiaçı BOKT «xxxxxxxx» MMC ilə Cavabdeh arasında qeyd olunan kredit müqaviləsi bağlanmış və tərəflər üzərlərinə müqavilədən irəli gələn bir sıra öhəliklər götürmüşlər. Müqavilənin 1-ci fəslinin şərtlərinə görə “Borc Alana”-a 1200 (bir min iki yüz) ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. Həmin fəslin şərtlərinə əsasən borcalan Kreditora 30 ay müddətinə, illik 31% dərəcəsi ilə faiz ödəməyi, faizlər kreditin “Borcalana” verildiyi gündən hesablanır və bu müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi hesab edilən kreditin qaytarılma cədvəlinə müəyyən edilmiş qaydada və məbləğlərdə ödənilir. Həmin müqavilənin 2.1.-ci maddəsinə görə kreditin və kreditdən istifadəyə görə faizlərin ödənilməsi bu müqaviləyə əlavə olunmuş və müqavilənin ayrılmaz tərkib hissəsi olan ödəniş cədvəlinə müvafiq həyata keçirilir. Həmin müqavilənin 4.4.1.-ci maddəsinə görə Borc alan alınmış krediti və ona hesablanmış faizləri vaxtı-vaxtında ödəməli, ödənişləri vaxtında və tam həcmdə yerinə yetirməlidir. İş materiallarında olan «05» iyun 2015-ci il tarixli, LD********** saylı Əlavə 1 müəyyən edilir ki, Borcalana 1200 (bir min iki yüz) ABŞ dolları məbləğində kredit verilmişdir. Həmin Əlavəyə əsasən borcalan Kreditora 30 ay müddətinə, illik 31% dərəcəsi ilə faiz ödəməyi öhdəsinə götürüb. İş materiallarına əlavə edilmiş Ləğv prosesində olan BOKT “X8” MMC-nin problemli aktivləri üzrə tələb hüququnun BOKT “xxxxxxxx” MMC-nin güzəşt edilməsinə dair xx xxxxxx 2019-cu il tarixli müqaviləyə əsasən BOKT “X8” MMCnin borclu Cavabdeh qarşı özünün tələb hüquqlarını bu müqaviləyə əsasən BOKT “xxxxxxxx” MMC-yə keçmişdir. İş materiallarına əlavə olunmuş xx.xx.2020-ci il tarixli maliyyə arayışından məlum olur ki, Cavabdeh xx.xx.2017-ci il tarixə iddiaçı təşkilata əsas borc üzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, «05» dekabr 2017-ci il tarixə qədər hesablanmış faiz borcu üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dollar, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları məbləğində borcu mövcuddur. İddiaçının ərizəsini və ona əlavə edilmiş sənədləri maddi və prosessual qanunvericiliyin tələbləri daxilində tədqiq edən məhkəmə belə nəticəyə gəlir ki, iddiaçının tələbi əsaslı olduğundan təmin edilməlidir. İddiaçının tələbinə məhkəmə tələfindən kiçik iddialara dair sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxıldığından məhkəmə tərəflərə izah edir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki- Prosessual Məcəlləsinin 284-5.3-cü maddəsinə əsasən ərizə məhkəməyə daxil olduğu gündən 30 (otuz) iş günü ərzində işə tərəflərin təqdim etdiyi sənədlər əsasında, məhkəmə baxışı keçirilmədən və tərəflər izahatları dinlənilmək üçün çağırılmadan baxılmalı və həmin işin həllinə dair qətnamə çıxarılmalıdır. Məhkəmənin gəldiyi nəticə ondan ibarətdir ki, iddiaçı BOKT «xxxxxxxx» MMC öz tələbinin əsası kimi istinad etdiyi halları sübut edə bilmişdir və Cavabdeh istifadə etdiyi kredit üzrə kreditin qalıq məbləğinin, hesablanmış faizlərin iddiaçıya qaytarmalı olmasına dair öhdəliklərin daşıyıcısı olmuşdur. Lakin cavabdeh müqavilə öhdəliklərini icra etməyərək, iddiaçı qarşısında pul öhdəliyini yerinə yetirməmişdir. Buna görə də iddiaçının tələbi əsaslıdır. Cavabdeh müqavilə üzrə öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə dair, habelə ona qarşı irəli sürülən iddianı təkzib edən sübutları məhkəməyə təqdim etməmişdir. Məhkəmə gəldiyi nəticəni aşağıda qeyd edilmiş hüquq normaları baxımından da qanuni hesab edir. Belə ki, Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin; 194.1.-ci maddəsinə əsasən tələb sahibi (kreditor) borclunun razılığı olmadan tələbi üçüncü şəxsə güzəşt edə bilər (tələbin güzəşti), bu şərtlə ki, həmin güzəşt öhdəliyin mahiyyətinə, onun borclu ilə razılaşmasına və ya qanunvericiliyə zidd olmasın. Güzəştin yolverilməzliyi barədə borclu ilə razılaşma yalnız borclunun üzrlü mənafeyi olduqda mümkündür. 194.2.-ci maddəsinə əsasən tələbin güzəşti tələbin sahibi ilə üçüncü şəxs arasında bağlanan müqavilə ilə həyata keçirilir və belə hallarda ilk sahibin yerini üçüncü şəxs tutur. Bu halda “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq tələbin sahibi ilə borclu arasında bağlanmış müqaviləyə dəyişiklik edilməsi tələb olunmur. 385.1-ci maddəsinə əsasən borclu kreditorun xeyrinə müəyyən hərəkətlər etməli, məsələn pul ödəməli, əmlak verilməli, iş görülməli, xidmət göstərilməli, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır. 445.1-ci maddəsinə əsasən icranı gecikdirmiş borclu gecikdirmə nəticəsində vurduğu zərər üçün və gecikdirmə zamanı təsadüfən baş vermiş icra mümkünsüzlüyünün nəticələri üçün kreditor qarşısında məsuliyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəllənin 442-ci maddəsinə əsasən öhdəliyin icra edilməməsi dedikdə onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi (vaxtında icra edilməməsi, mallarda, işlərdə və xidmətlərdə qüsurlarla və ya öhdəliyin məzmunu ilə müəyyənləşdirilmiş digər şərtləri pozmaqla icra edilməsi) başa düşülür. Həmin Məcəllənin 443.1-ci maddəsinə əsasən öhdəliyini icra etməyən borclu kreditora dəymiş zərərin əvəzini ödəməyə borcludur. Borclunun üzərinə öhdəliyi pozmağa görə məsuliyyət qoyulmadıqda bu qayda qüvvədə olmur. Həmin Məcəllənin 449.1-ci maddəsinin məzmununa əsasən özgəsinin pul vəsaitini qanunsuz saxlamaqla, onu qaytarmaqdan boyun qaçırmaqla, onun ödənilməsini digər şəkildə gecikdirməklə və ya başqa şəxsin hesabına pul vəsaitini əsassız əldə etməklə və ya toplamaqla ondan faydalanmağa görə həmin vəsaitin məbləğindən faizlər ödənilməlidir. Məhkəmə qeyd edilən maddi hüquq normalarını hazırkı münasibətlərə tətbiq edərək hesab edir ki, tərəflər arasında kredit müqaviləsi əsasında öhdəlik münasibətləri yaranmışdır. Öhdəliyin mahiyyəti isə ondan ibarətdir ki, kredit müqaviləsində müəyyən edilmiş məbləği iddiaçı cavabdehin sərəncamına vermək öhdəliyini götürmüş, iddiaçı təşkilat müqavilə ilə götürmüş olduğu öhdəliyi lazımınca və vaxtında icra etmiş, cavabdeh isə iddiaçının müqavilə üzrə götürmüş olduğu öhdəliyə münasibətdə üzərinə götürmüş olduğu öhdəliyi lazımınca icra etməmişdir. Belə ki, iddiaçı cavabdehə faizlə vermiş olduğu kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyi lazımınca və müəyyən edilmiş məbləği Cavabdeh verməklə kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyi yerinə yetirməsinə baxmayaraq, cavabdehlər kredit müqaviləsi üzrə öhdəliyi lazımınca icra etməmiş və buna görə də cavabdeh kredit müqaviləsi üzrə götürmüş olduğu öhdəliyi tam icra etmədiyinə görə müvafiq məsuliyyəti yaranmışdır. Azərbaycan Respublikası Mülki Prosessual Məcəlləsinin 222.2-ci maddəsinə əsasən pul vəsaitlərinin tutulması haqqında iddianı təmin edərkən hakim əsas borcu, ziyan və dəbbə pulunu (cərimə, peniya) ayrı-ayrılıqda müəyyən etməklə, alınmalı olan ümumi məbləği qətnamədə göstərir. Beləliklə, təqdim edilən sənədlərin iş üzrə yekun qərarın çıxarılması üçün kifayət etdiyi, iş üzrə əlavə araşdırmanın, o cümlədən tərəfləri çağıraraq izahatların alınması, yaxud şahidlərdən ifadələrin və ya ekspertlərdən rəyin alınması zərurətinin olmadığı qənaətinə gələrək, məhkəmə hesab edir ki, kiçik iddia təmin edilərək Cavabdeh əsas borc üzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, «05» dekabr 2017-ci il tarixə qədər hesablanmış faiz borcu üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dollar, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları məbləğində pul tutularaq BOKT «xxxxxxxx» MMC-nin xeyrinə ödənilməlidir. Həmçinin “Məhkəmə qətnaməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsi Plenumunun xx xxxxxx 2005-ci il tarixli qərarının 10-cu bəndinə əsasən, qətnamədə alınması və yaxud ödənilməsi müəyyən edilən məbləğlər Azərbaycan Respublikasının milli pul vahidi ilə ifadə olunmalıdır. Əgər iddia tələbi xarici valyuta ilə göstərilərsə, alınan və ya ödənilən məbləğin qətnamənin icra olunduğu günə olan manat məzənnəsi ilə hesablanması göstərilməlidir. Məhkəmə ödənilmiş dövlət rüsumu ilə bağlı məsələni müzakirə edərək belə nəticəyə gəlir ki, Azərbaycan Respublikası Mülki-Prosessual Məcəlləsinin 119.1ci maddəsinə əsasən, iddiaçı BOKT «xxxxxxxx» MMC tərəfindən ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı təşkilata qaytarılmalıdır. Göstərilənləri və Azərbaycan Respublikası MPM-nin 216-220, 227, 358- 360 və 362-ci maddələrini rəhbər tutaraq, məhkəmə qət etdi: İddia təmin edilsin. Cavabdeh əsas borc üzrə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları, «05» dekabr 2017-ci il tarixə qədər hesablanmış faiz borcu üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dollar, cərimə üzrə 0.00 (sıfır) ABŞ dolları olmaqla ümumilikdə 609.98 (altı yüz doqquz dollar, 98 sent) ABŞ dolları məbləğində pul qətnamənin icra olunduğu günə olan manat məzənnəsi ilə hesablanmaqla iddiaçı Bank X6 İddiaçınə ödənilsin. İddiaçı Bank X6 İddiaçı ödənilmiş 30 (otuz) manat dövlət rüsumu Cavabdeh alınaraq iddiaçı təşkilata qaytarılsın. Qətnamədən, o, tərəflərə rəsmi qaydada verildiyi gündən 1 ay müddətində Babək Rayon Məhkəməsi vasitəsilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasına apellyasiya şikayəti verilə bilər. Kiçik iddialara dair işlər üzrə sadələşdirilmiş icraat qaydasında baxılmış işlər üzrə çıxarılmış məhkəmə qətnaməsindən şikayət verilməmişdirsə, qətnamə qəbul edildiyi gündən 1 (bir) ay keçdikdən sonra qanuni qüvvəyə minir. Sədrlik edən: Daşqın Səfərov.